Lib. XXVI T>e Arborlbm flore fruBuque aggregato. , . 5 j 



fculpturas apta, item ad tornum & alia, ex palhda rufefcente, qua: ficcata magis etiam rutila fit Folia 

 circmata fere,vel ex circinato ob!onga,marginibus squalibus feu mmime incifis aut crenatis eorum fieu- 

 ra profpecierum chyerhtate varuute, longiufculo pediculo hreremia, (uperne Levia, Iplendentia infer 

 neafpenulcula, albicantia, alternatim pohta. Flores fere quales Malo, pentaphylli, albicantes' atiees 

 purpurei. Frutfus, hoceft, Pyra pxne omnia, turbinata, ctrca pythmena craffiora, & velut in Pyra- 

 midem faftigiata, m qua tamen figura mukum variant, [ imo non omnes eam obfervant ] carne 

 quam Malorum denfiore, fatis fuccofa , fed plerunque acerofa, prafertim circa media, ubi iemina 

 foris nigra, intus alba, qualia Mali, cellulis coriaceis diftincta continentur ; pediculo fere quam 

 Pomorum longiori. Colore multum variant, quemadmodum & fapore: Ingenerenon tam vivi- 

 dus his color quam Malo ; neque cute tam laevi conte&a, fed alias virenti, alias araneofa, alias lub- 

 flava, rarius rufefcente, utplurimum obfoleta, & Ieviter fcabra. Sapor vel dulcis, vel acidus, vel au- 

 fterus, vel acerbus. Arbor caret fpinis. Radicem habet profunde a&am ( ut fcribit Theophraftus.) 



Pyrus in fene&ute fcecundior, autore Theophr. & experientia tcfte. n*^ Aasi«>) di&a eft, h. e. 

 e radice emittens pullum: huic enim longe etiam fubter terram produ&is radicibus ftolones enafcun- 

 tur. Salfis offendi aiunt. 



Pulpa in hoc akifque fru<9ibus efculentis quibus data eft, non tantum ut Animalibus in cibum 

 cedat a natura conceifa eft :; fed etiam ad feminum prarfidium : qua: etfi coriaceo ami&u donata 

 fint, melius tamen & felicius intra pulpam, vel putridam etiam, toti coniervantur hyeme quam ex- 

 empta. 



Pyra pleraq, calculofa funt, ideoque a nonnullis calculo in humano corpore generando idonea 

 putantur & ob ld in cibis damnanda. 



Pyrorum non minus quam Pomorum genera, feu differentias numerofiffirhse ftint, aut verius no- 

 vis quotannis produ&is & a:ternum producendis mfinitae : nec tamen omnes qua? etiam nunc extant 

 vanetates enumerare cuiquam facile ne dicam poffibile fuerit, cum unufquifq, fere pagus qusedam 

 genera peculiaria habeat. Sunt quaedam fateor in unaquaque regione aliis celebnora &paffim cog- 

 nita, in Gallia fcilicet, Hrfpania, Germania, Italia, Anglia, quas recenfuere Curtius, Dalechampius, 

 Ruellius, Matthiolus, Csefalpinus, Aug. Gallus, Cordus, J. Bauhinus, Parkinfbnus, Hortulani Gal- 

 lici au&or, ahique, ad quos Leitorem qui ea Icire defiderat remitto. Duo tamen genera infigniora 

 non apud Anglos duntaxat, fed & Gallos, & Italos & Germanos dudum celebria, nec minore in 

 pretio & honore hodie etiam habita, indidta prseterire nequeo : Ea funt, 



i. Bergomatia, a Bergamo Italiaj urbe denominata, fucco faporeque egregia, rotundiore fbrma, 

 colore herbaceo, qui nec dotem referat. Autumno appetente maturefcunt, verum non diu du- 

 rant, nifi paulo ante plenam maturitatem colligantur, & commode reponantur, five co&a five 

 cruda edantur utriq, efui jucundiffima funt, inquit Curtius. Verum inutilem operam navant -qui 

 ea coquunt, fiquidem crudorum fuccus omnium non dico pyrorum, fed fru£tuum in Anglia nafcen- 

 tium, palato noftro fapidiffimus eft, & ut ita dicam, ditiffimus. 



z. Bmi Cbrifiiani dida. Serotina hasc, uti in Autumnum durent, ampliflima, cucurbits figura, 

 herbaceo colore, fubnigro, fucco dulciffimo, ut etiam cum fenuerint cruda: per orbiculos in latum te- 

 nuiter diile&a, addita aqua rofacea & faccharo edantur. Per fummos enim calores refrigerare per- 

 hibentur, ut asgris etiam contra ardores prabeantur. Curt. 



Pyrus loca temperata amat ; in calidioribus, ut iEgypto, referente Theophrafto, pauca oritur. Ldaii. 

 Lsto folo gaudet, nec tamen glareofum alpernatur, ubi Mali non proficiunt. Nihil frequentius 

 Germanis, Galliae, fed praeiertim Septentrionis plagis, Belgio, Northmannia:, Angliae. 



Pyrus, ut rede Tragus,ante Malum plerunq, cum cerafb florem edit, Aprili menfe aut tempeftate 

 frigidiore etiam Maii lnitio. yEffate & Autumno frudus maturelcit. 



Pyrorum vires ex faporum generibus metiends funt, Dulcia emolliunt potius quam aftringunt, 

 acida 8c acerba adftringunt. 



Pyra efu ftomacho grata funt, & fitim extinguunt, etiam cruda^ utiliora, autore Matthiolo,. fi po- Vires. 

 ftrema in paftu comedantur. Unanimi tamen conlenfu medicorum codta crudis prsftant. Decocla 

 mire falubria fmt & grata. Plin. Crudis femper co<fta utiliora & ad corpons nutntionem meli- 

 ora. Matth. 



Cruda gravant fiomachum, relevant pyra coila gravatum. Schol. Salerri. 



Nos pyra cruda bene matura, boni fucci & melioris nota:, non infalubria putamus : ejufmodi enim 

 mukoties copiose ad fatietatem ulque ingeffimus,nec tanien unquam vel leviffimum inde nocumen- 

 tum aut incommodum fenfimus Non tamen receptaz fententia; adyerfamur,nec co6ta crudis falubri- 

 oraefte negamus. Ad coquendum tamen aptiora funt nonnihil acerba &auftera; &c a codione 

 iapidiora & palato gratiora evadunt, quam dulcia Qc mitiora : Arida & reficcata pyra ventns fluxus 

 fedant, & fanguinis quoque fluores fiftunt. Cum Fungis co£ta eorum malignitatem corrigere di- 

 Cuntur. 



E Pyris non lecus ac Pomis fit vini quoddam genus Apiites Veteribus didtum, Latinis Pyraceum, 

 noftratibus ^Ctcp. Dulce admodum eft,& palato mire blanditur, verum apud vulgus noftrum male 

 audit qubd affidue eo utentes pro potu ordinario fcabiolbs efficere fblere eredatur ; quod an verurrt 

 fit necne nobis mcompertum. Non diu durat, fed prima aeftate acefcit. 



A. i. De Tyraftro feu Fyro fylvefiri. 3$ii& $C&t>&tCt. 



Pyrus fylveftris (defcnbente J. Bauhino) minus procera fere eft arbor quamfativa: verum 

 furculofa admodum, & ramorum extremis ipinofis, caudice rimolb, & hiiilco cortice, materie ru- 

 tila & quam fativa duriore, ideoque diicos & tabellas ex eo conficiunt. Primum emergunt/om 

 inftar umbella?, ex eodem furculo ieu nodulo muki, lanuginofis pediculis lnfidentes, pentapetali, 

 peealis albis, rotundis, cochlearis modo concavis, inter quorum lingula mtercedit iubje£ti hirfuti um- 



bihci 



