Ub. XXVI. T>e Arboribus flore fruttkque aggregato. 145 2 



Cotoneum jmalum primus Cato, dein Plinius nominavic : quia(ut putat Lonicerus ) knugine 

 [ qua; ut ille ait Coton Graecis eft] cedta fint : quod etymon Cafp. Hofmannus etiam adfert. Veram 

 apud nullum ha£tenus probatum autorem legimus, Coton vel cotonem aut cotona efle lariugmem, 

 fed barbanfmo es voces deberi, ex Gallico & Italico mutuatae, videntur, quibus Coton Gofiipiu m e ft 

 quod nec lpfum quidem quis proprie lanam dixerit. J. B. 



Hujus arboris fru£tus Aurea Hefperidum Mala tantopere Veteribus decantata fuifTe multis probac 

 Goropius, & poft eum J. Bodaeus aStapel, quorum argumenta apud ipfbs vide. 



Malus Cotonea pufilla arbor eft, ligno contorto, intus pallente & albicante, firmo fatis & atqua- 

 bili, cortice obteito mediocri, non rimofo, nec valde fcabro, inferna parte fiibfufco, fuperne fubci- 

 nereo, laeviore atq, glabro. Folia gerit Malo vulgari squalia, nulla in ambitu crena incifurave dif- 

 fecta, prona parte cana lanugine ubertim obfita, fupina vero viridantia & lxvia fere, rariiis [ &: 

 nonnifi tenellis foliis ] lanuginofa, quae lanugo facile affn£tu digiti deraditur. Flores non multi fimul 

 ut m Malis, fed in fiirculis fingulares, Rofis fylveftribus perlimiles, quinq, foliis fubrotundis ac fe- 

 muncia latioribus, carneo colore praeditis conftantes ; in quorum medio fiamina muita purpura- 

 fcentia, aficibm luteolis : flori autem toti fubfunt quinq, folia, ex viridi canefcentia, villofa, qua: 

 poftmodum/n^a.r 7ro8($ta foliatum efEciunt. Sub illis Januginofum quid extuberat, futuri fructiis 

 rudimentum, quod cadentibus florum foliolis incrementum capeffit, donec fru£tus perficiatur mag- 

 nitudine Mali, figura varius, turbinatus, & torulis eminentibus tuberofus, parvus, magnus, mediocris, 

 denfa lanugine rafili obdu£tus, pulpa melina, odora, adftringente & fubacida. Semina in ipfb 

 Pomi centro, quinq, cellulis diftin£to continencur, cortice. fpadiceo, medulla alba, Pyri feminibus 

 non multum diffimiha, vifcido quodam lentore lubrica, quem in aquam deje£ta deponunt, & ipfam 

 mucilaginofam reddunt ; Radix copiofa, fufco cortice veftita, alias recta, alias oblique a£ta, e cujus 

 fummo multi ftolones virgati Caih exerunt. 



Seritur avulfione, inficione, viviradice, ramulis & taleis. Ipfe verb fru£tus ex arbore pendens 

 incurvatos trahit ramos.prohibetque crefcere parentem,utPlinius : habetq, hac arbor omnium Malo- 

 rum infima omnium Malorum maxima, ut annotat Goropius. 



Cydoniorum hortenfium duo genera defcnblt Jo. Bauhinus. ■ 



I. Cyionia minora, Mala cotonea minora G. B. 



Minora (inquit), quaeomnium vulgatiffima, pugnum vix squant, nam quatuor uncias raro fu- 

 perant, circa pediculum turbinata, juxta pythmena lanora & quodammodo fefliha, angulis torofis 

 insqualia, & veluti per longitudinem fulcata, colore primum quidem virente, fed mox maturata, 

 fature aureolo, copiosa lanugine obdu£ta, odore grato quidem, fed vehementi, & qui quorundam 

 capita ita percellit ut ipfis dolorem moyeat,pra:fercim fi conclavi aut mufeo inclufa habeantur. Caro 

 flava, firma, atq, quovis Pyro compadior. 



%. Cydonia majora, Mala cotonea majora C. B. 



Hxc ut prxdida magnitudine fiiperant, ita & figura variant ab iis & Inter fe quoq,. Omnia 

 vero circa pythmena videntur anguftiora, circa pediculum vero alias acuta, alias ieffilia, imo &c 

 utrinq, feffilia vidimus. Cortice ha:c longe kviore te£ta, exiguo aut fere nullo cotone obduda ; di- 

 lutior etiam eorum color five flavum fpecftes, five ex flavo vindantem. Caro minus firma quam 

 minorum, nec tam vehementem ut llia de fe odorem fpirant. Harc Struthea putamus Veterum, 

 illa vero Cydonia fimpliciter dida, & «c^&ic* Diofcoridis, fi modo nobis fint ea ipfa genera Cydo- 

 niorum qus Veteribus defcripta funt. 



His addit tertium genus quod mifcellaneum vocat; C. Bauhinus Mala cotonea media, quae prove- 

 niunt e Cotoneis qus Strutheis, vel e contra, infita fuere. Parkinfbnus quinq, receniet Mali Cy- 

 doniae genera. 



1. Malum Cotoneam vulgarem feu Anglicam. 



a. Malum Cydoniam Luiitanicam, quae duplex habetur, i. Fru&u Maliformi, magno & flavo, 

 qui plerunq, rimas agit, guftu adeo jucundo, ut crudus mandi poffit mftar Pomi vulgaiis ; vulgari 

 cotoneo quovis modo co&us multo delicatior. 2. Pyriformi fru&u, prarcedenti fimili, qui tamen 

 non ut ille crudus efui aptus eft, fed coqui requirit; noftrate tamen mitior eft, &; paucion Sacchafo 

 opus habet ut palato arrideat. 



a. M. Cydoniam Barbaricam, <%$t 25ar£ietp <Blimt, Bonitate & faporis fuavitate praceden- 

 tis smulo frudu, verum minore & non rimofb. 



4. M. Cydoniam Lugdunenfem ; fru&u eft mediocri, Cydonio Anglico fimili, nec ita flavo uc 

 Lufitanicum. 



?. M. Cydoniam Brunfwicenfem ; pomo paene rotundo, nec Malo, nec Pyro fimili. 

 Praeter ha^c &c alia proculdubio habentur ahbi, & haben adhuc poflunt Cydomarum genera : nam 

 harum etiam non pauciores fruAuum refpeitu a fatione varietates quam Pyrorum 2c Pomorum ob- 

 tineri pofle minime dubitamus. Siquis fua interefle putaret ut id tentaret. 



Cydonia autem m Anglia, Galha, Italia, Germania, &c. m hortis & vindariispaffim coluntur. Lw«/„ 

 Amant in genere loca frigidiufcula, tam plana, quam dechvia, humidiora tamsn potius quam ficca : 

 Nos enim m Anglia ad fluviorum & ftagnorum ripas 6c fecundum nvulos Sc aquarum decurius eas 

 plerunq, plantamus. 



Florenc una cum Pyris circa finem Aprilis, ferius cituifve pro tempeftate &: loco m quo naicun- Jmpus, 

 tur. Poma maturefcunt Septembri & Odtobri menfibus. Barbarica & Lufitamca menftruo ipatio 

 Anghca antevertunt. . 



Hortulani noftn in Anglia nunc dierum Pyros Cotoneis mferunt, ut & planta: & fructus hrmjores, 

 durabiliorefque evadant, horum etiam fapores emendentur. Prunus Armeniaca, Malus Cyaonix 



inhc£ 



