i^.6z 



HlSTORlA PLANTARUM. 



I. Malrn Tunica J.B. Tunica fativa C. B. Park. Granata Jive Tunica Ger. €fje ^OmCgta* 



nat&ttee. 



Humilis & haud magna arbor vel potius frutex eft, utre&e J. Bodaeus, quamvis interdum culta, 

 ftolonibus abfciffis in juftam etiam arborem excrefcat, ramis tenuibus, angulofls brachiatam, quos 

 armant fpinse rigidae aliquot, oblongae, fubre&ae, cortex obducit rubefcens. In his folia incondita, 

 Myrti vulgaris aemula [veloleae] vel etiam majora, non ita acuta, ex vindi in levem quandam 

 rubedinem vergentia. [ J. Bodaeo nitidi viroris, pediculis annexa rubentibus, rubrifque intercurfan- 

 tibus venulis pradita ] averfa parte nervofa, odore gravi, praefertim fi manibus contre&ata naribus 

 admoveantur, [ J. Bodaeo canum halitum, feliiimque urinae graveolentiam aliquo modo refe- 

 rentia.] 



Ex ramorum lateribus flores emicant punicei, pentapetali, quorum medium occupant complura 

 fiamma cum fuis aficibus, cytino infidentia five calyci, qui puniceo etiam colore fulget, uncia lon- 

 gior, corticofus in plures lacinias mucronatas, totidem fcil. quot flon folia, faceftens, quae umbili- 

 cum poftea Pomi fiiccedentis coronant. Eft autemPomo magnitudo varia, omm ferd ampla, & 

 maximis Malis aequalis, rotunda fere, nifi quod utrinque leviter comprefla. Cortex mediocriter 

 craffus, duriuiculus, fragilis tamen, ante maturitatem viridis ac laevis, poft puniceus & rugofus, qui 

 tandem etiam ad fpadiceum accedit, intus luteus, guftu adftringens, numerofis acinis plenus, vino 

 abundanti ebriis, dulci alias, alias acido, interdum medio, favorum modo difpofitis, carnofis mem- 

 braneifque diflepimentis, ceu parietibus mtergerinis, circumceptis, amans, modo candidis, modo 

 purpurafcentibus ; ipfis ver6 granis gigartorum vitis fimilibus, quae conftant ligneo cortice &-nucIeo 

 amaro, non tamen fine adftrifftione. 



Reperitur fingulare quoddam hujus Mali gcnus, quod nullum in acinis femen continet : Verum 

 hoc accidentarium eft, & ex lufu quodam natura*. 



Diftinguuntur Mala Punica faporum refpe&u in dulcia, acida & vinofa, feu in dulcia, vinofa & 

 media : quae genera aliter etiam diftingui dicuntur, ut v. g. magnitudine : Dulcia enim funt multo 

 majora & fbeciofiora, & granis majonbus. Perhibentur etiam dulcia caeteris magis fcabro efle cor- 

 tice. 'Aswflw* dicuntur non quibus nulla ineft granorum duntja, fed quibus minor. 

 Locus. Amat haec arbor folura cretofum, macilentum, fed in pingui quoque provenit. In calidis Meri- 



diem verfiis regionibus fponte exit, velut in Gallia Narbonenfi, Baleanbus infulis, Italia & Hifpania, 

 ac praecipue m regno nunc appellato Granatae; quae a frequentia Malorum Punicarum nomenac- 

 cepifle creditur. [ f n 'finibus Granatae parce, qmcquid fcnbat Matthiolus; nam hac in parte majorem 

 fidem habemus Lacuna? Hifpano. J. B. ] In fngidioribus regionibus, uc Germania & Anglia in cu- 

 rioforum duntaxat hortis cuka cernitur, ubi etiam hyeme curiose contegenda aut reponenda efl, ne 

 a. frigore violetur. Et tamenumbrasamare aiunt & rigationes. _ 



T Poma omnia in genere cenfentur boni fucci, ventriculo convenientia, fed pauci nutrimenti: 



uZtfVirTs. omnia ( autore Diofconde ) Vcneris impetus excidunt, ea praxipue quae frigidae temperaturae funt, 

 ut acida. ■ .-.-. . , 



Dulcia eorumq, fyrupus exhibentur in tufli chromca & pleuntide : m febnbus minus commoda 

 funt, quia inflationes, caloremq, augent. 



Acda frigidafunt & adftnngentia : ftomachica: unde eorum ut & lyrupi ex ufdem confedti 

 ufus eft ad fitim, febres biliofas, gonorrhceam, picam gravidarum, oris putredinem & fimiles af- 

 feftus. . . 



Vinofa ( acido-dulcia, Granata muza) mediae funt naturae mter dulcia & acida, cardiaca & ce- 

 phahca Ufus praxip. in Syncope, vertigine, &c. Ex malis hifce ad ufus fupradiaos fiiccus exprimi- 

 tur & fermentatus depuratufq, vinum dicitur. 



Varios modos parandi vinum Granatorum vide apud J. Bauhinum. bimpliciflimus videtur fe- 

 quens. , . . . ■ 



Acini maturi diligenter a cortice & membrams repurgati prselo committuntur ac expnmuntur, 

 mox vinum faccis ad ld accommodatis percolatur, & in vafculis id excipientibus defidere finitur, de- 

 faxatum repomtur affufo oleo ne vappefcat aut acefcat. Utihs eft potus ad fitim febrientium extin- 



Poteftetiam ex fucco expreffo & defecato, admixto faccharo, & decorffo, deinde fermentato, 

 parari vinum generofum &C lnebrians. 



Flores, tam Balauftia, quam Cytini, naturae funt terreftris & valde adftringentis, unde creberrimus 

 eorum ufus effe fblet in omnis genens fluxionibus, v. g. diarrhcea, dyfentena, _ fluxu utenno, &c. 

 Extrinfecus in pulverem trita & infperfa intertriginibus aliifque ulcenbus celerrime ad cicatricem 

 abfq, erofione producunt : fanant etiam oris uIcera,tonfillas, uvulam,&c. in collutiombus. Scorpioni- 

 bns etiam adverfan dicuntur. , , 



Cortex (malicorium, ffidium) ejufdem natura; cum floribus eft ; Utilis etiam ad coria praparanda, 

 & ad atramentum vice gallarum. Addit Conftantinus, Mahcorium vino deco&um & potum omnes 

 ventris tineas necare, maxime eas quas Afcandas vocant. 



Nuclei itidem refrigerant, aftnnguntque, imprimis qui ex pomis acidis colledi. Breviter flores, 

 cortex, nuclei [ adde & folia ] ad ea conducunt quibufcunq, adftriftione opus eft. 



Ex Malis Punicis contufis cum fuis corticibus exprimitur fuccus qui purgat bilem flavam, ut fcribit 

 Cxfalpinus. Hoc de Pumcis dulcibus accipit J. Bauhinus, & corticis amaritudini tribuendum cenfet. 



l. Malus Ttmica fylvefiris C. B. Ger.agrefiis J. B. €lj£ iDiltl ^OmCfl?anatC, 



Domeftica; & cultae per omnia fimilis eft, afperior tamen & fpinofior. r ■ in- ^r 



Paffim hxo fiu ffconce luxunat m fepibus Narbonenfibus. Nobis non videtur fpecie difterre a fa- 

 tlva 3- M*lm 



