H7 6 



HlSTORIA PlANTARUM. 



57. Rofa HungaricA Park. parad. C&C ^Ungatifllt fSofe, 



Rofa Hungarica virgis viridibus, fpinis raris obfitis Rofe vulgaris rubra» ftaturam & magnitudi- 

 hem aflequitur, raro excedir. Flos lpfe magnitudine, foliorum multiplicitate, & figura Rofam ru» 

 bram armulatur, verum pallidior eft, & fi curiose fpe&etur maculis crebris dilutioribus eleganter re- 

 fperfa rubore velut irrorato, apparet. Odor quam rubra: jucundior. 



Alia: vanetates Rofarum in hortis reperiantur, ut Rofa punicea Cornut. Rofa Arborefcens non 

 defcnpta Sibbaldi prodrom. Hift. Scot. Rofa Ciphiana feu Rofa Pimpinella: foliis minor noftrasj flore 

 eleganter variegato Catalog. Hort. Med. Edinburg. 



De Rofarum temperamento, calidame fint an frigidx non levis eft inter medicos controverfia : 

 qua mifsa, nos earum vires 8c utilitates quas humano corpori prxftant breviter indicafle contenti 

 erimus. In ufii funt rubrx prxeipue & incarnatXj vulgo Damafcenx di&x. 

 Virci* In rubris plus eft terrex fubftantiXj & reficcantis adftringentifque facultatis, non tamen abfq, hu- 



mido quodam permixtoj quod quidem ipfis adhuc virentibus ineft, ia reficcatisverodeperditum eft. 

 Succus ergo hac de caufa & dilutum earum ad alvum fubducendam quoque facit,minus tamen quam 

 Damafcenarum. Reficcatx autem hx rofx humiditate^ jam abfumpta, adftringunt & reficcant. Dod. 

 quocum peritiores medici confentiunt; Nam ( ut re&e Langius ) virtus Rofarum laxativa 8c odori- 

 fera in fupernis ejus partibus confiftit [unde &c facile evaporat ] at adftri&oria & roboris altrix in 

 internis delitefcit. H.£c de Rojts rubris intelligenda funt ; nam Damafcenarum folia etiam reficcata ca- 

 tharticam vim retinent, ut & ipfi experti fumus. Pergit Dodonxus, Robur cordi conciliant, ac tre- 

 mori & palpitationi ejus fuccurrunt, hepar, renes & alia vifcera debilia confortant : ventriculum 

 flaccidum, debilem & humidum ficcant & corroborant : fluorem muliebrem, & fuperfluam men- 

 ftruorum purgationem compefcunt, fanguinis undequaq, eruptiones fiftunt: fudores r eprimunt, al- 

 vum nimio fluore laxam conftringunt: antidotis omnibus utiliter admifcentur, & ahis quoq, medi- 

 camentiSj five foris adhibendis, five intra corpus affumendisj quibus adftringens ac corroborans ali- 

 quod inde accedir. 



Ipfe expertus fiim (inquit SimonPaulus) pulverem Rofarum ex atrorubentium $ij. pondere 

 fingulis vicibus bis quotidie in aqua Plantaginis propinatum ex fententia contumaciflimam dyfente- 

 riamperfanafle. Quadripart. Botan. Claf. a. p. 181. 



Apices croceij Officin. Antherx di&ij reficcant fimiliter Sc aftringuntj & potentius quidem quam 

 ipfarum Rofarum folia : Exficcati immifcentur dentifriciis ad gingivarum adftricftionenij fluxionumq, 

 exficcationem : cum aqua Cydoniorum deftillata dantur utiliter nimio menfium fluxu. 



Calyces quinetiam & alabaftri lifdem viribus pollent, unde ad dentes a corruptione fervandos, &c 

 gingivas roborandas fumitur aceti Scyllit. & aqux e calycibus Rofarum deftillatx xqua portio, & 

 eo fiepe os colluitur, annotante Monardo Hifpal. Sed ( inquit Dodonxus ) cum his odor dent, mi- 

 nus utilia funtj humanxque naturx minus amica. 



N. Rofej prxfertim recentes, adnotante Me£ie, cocYionem nullam fiiftinent ; facultas enim ea- 

 rum tergens & purgatoria mox igni refblviturj remanet adftringens manifeftior ; unde etiam patec 

 vim catharticam in fuperficiaria & facile refolubili ac feparabili parte confiftere. 



Notatu dignum eftj qu6d quamvis Rofx decerptx celerrime exficcentur, atque inter ficcandum 

 fuaviilimum odorem exfpirentj tamen in horto fentibus adhuc haerentesj nullum ad aliquam notabi- 

 lem diftantiam de fe fundunt odoremj quemadmodum Caprifolii & Caryophyllorum nonnullorum 

 floresj adeo ut in Rofario floribus explicitis pleno deambulans fragrantiam nullam naribus percipies 4 

 ut fi oculis claufis eo introdudlus efles, te in Rofario verfari plane nefcires : quod argumento eft odo- 

 rem Rofa; in vapore aqueo facile refblubili & difllpabili confiftere. 



Folia Rofarum renibus fubftrata copiam feminis lmminuere fcribit Galenus: feque in nodurnis 

 Venereis imaginationibus cuidam fuafifle Rofas experiri, qui ex his fubftratis levamen fenfit, citra 

 ullam renum noxam. Ex foliis etiam aridis & expreflis (referente Plinio,) Diapafinata olim fiebant 

 ad fudores eoercendos, ut a balneo marefcerent corpora, dein frigida abluerentur. „ 



E Rofis multa parantur medicamenta, ut v. g. 



1. Aqua deftillata. Matthiolus vafis vitreis in MB. elicitam pracipue commendat, eique qua: in 

 vafis metallicis deftillatur longiffime prxfert : nec immerito. Nam & empyreuma omne hoc modo 

 cavetur, nec aqua pravam aliquam aut noxiam qualitatem a vafis contrahet, ut in metallicis deftil- 

 lata folet. 



Refrigerans eft & cardiaca, fpiritus languentes recreat & confortatj vel odore fuo, naribus admo- 

 ta, vel in cibis & jufculis ufurpata, vel temponbus ea fotis, vel m fufPumigiis : Valet etiam ad rubo- 

 rem & inflammationes oculorum extenus applicata, necnon ad capitis dolorem. 



Damafcenarum aqua multb odoratior eft, purgat etiam larga dofi, ad § x. exhibita, Coftato tefte. 

 Tragematis, placentis, condimentis &c aliis, quas voluptatis excitanda: gratia conficiuntuiMnuItis ad- 

 mixta, faporis gratiam conciliat, adeoque frequentis usus eft in culina ut vix ulluin fibi locum in 

 medicina reliquerit. 



a. Conferva rofarum, qua: fit tundendo rofarum exunguium partem unam cum duplo facchari 

 fblidi in mortario marmoreo piftillo ligneo, Adftridoria eft & Cardiaca, poft biennium praevalet 

 vis cardiaca, recentior magis adftri&ona eft, unde cum Mithridatio mixta deftillationes in nares Sc 

 defluxiones humorum in oculos cohibet : utilis etiam eft ad alvi fluxus fiftendos. Conferva ve. 

 tuftior cum Diarrhodo Abbatis mixta ad lipothymiaSj deliquia 8c tremores feu palpitationes cordis 

 utilis eft, ventriculum etfam languentem & lnfirmum excitat & roboratj concoclionem promovet, 

 vomitum compefcit; & antidotus cenfetur adverfus morbos contagiofbs. 



1- Conferva ficca, Saccharum rofarum diftaj iifdem viribus pollet quibus conferva humida 

 vetus. 



4. Syrupus 





