hU 



HlSTORlA PlANTARU 



M. 



S E C T I O III. 



2>e Jrboribus fiutlu umbilicato bumido tam polypyrenis, quam monopyrenis, 

 feu De 'Bacciferis umbilicatis. 



CAP. I. 



DtUva crifia five Grojfularia. <3TfjC dEtaO^&etrp^Ufi), 



UVa crifpa di&us eft hic frutex ab intortis 8c veluti crifpis foliis & acinis quos producit. 

 Groffularia vero a dura illa membrana feu cuticula, qua obducuntur acini ifti, fiquidem 

 manducati crepant inftar membranx quse difrumpitur J.B. Aliisita di&a putatur quod 

 fruftus Groflbs referat. Certe vox eft Gallica Groffelier Latina fafta : cur autem Gaflis ita appelle- 

 tur nos latet. . v 



Groflulariam Vetenbus tam Graxis quam Latinis mcognitam, certeindidam opinamur. 



Groffulariamfic defcribitJ.Bauhinus. 



Frutex eft bicubitalis & tricubitalis, ac etiam major, numerofa ftolonum fegete luxurians, varieq, 

 in ramulos fubdivifus,, cortice purpurante [in adulcioribus ramis, nam in jumoribus virgis & circu- 

 lis albicat] materie fere buxeo colore pallefcente ; fpinis longiufculis, acutis ac rigidis ad foliorum 

 exortum paffim armatus, fingularibus, binis aut ternis. Folia unguem lata, nonnunquam ampliora, 

 nonnihil rotunda, modice divifa [Apii modo difle&a. Ruel.~] fuperius faturo virore fplendentia, in- 

 ferius dilutiora, utrinque hirfuta [pilis rarioribus] fapore acido, ex brevibus pediculis. Flofculi pul- 

 chelli, parvi, fuavi fed nonnihil gravi odore, fimul multi ex eodem tuberculo ex quo folia prodeunt, 

 ex pediculo breviffimo, punicante, hirfuto, nutantes, quibus fubfunt globuli hirfuti futurarum bac- 

 carum rudimenta, ex foliolis quinis utrinq, rubentibus, extrorfum reflexis, ut radiatam ftellam ex- 

 primant, quse totidem adnarasquafi lingulas albicantes, intus hirfiitas funigentes, florem rehquum 

 concavum efficiunt : inter fingulas autem lingulas fingula ftamina re&a fe collunt, a rubris illis flo- 

 rum foliis fimiliter orta: ex globulo autem ftylus virefcens, alba lanugine circa infimam partem 

 obfitus. Bacca fiiccedunt rotundae [autovales] interdum hirfutae, plerunque glabrs, ante maturita- 

 tem acids, maturae dulces, in quibus grana multa exigua. 



Hujus fruticis multse funt fru&us refpe&u varietates : nimirum^ 



i. Groflularia fimplici acino fpinofa fylveftris C.B. quse variis Germaniae in locis fponte pro- 



2. Groffularia fpinofa fativa C. B. GrofTularia majore fru&u Clufii, uberius nafcens, majoribus 

 foliis & baccis praedita ; qua: (ut puto) cultura evadit talis. 



3. GrofTularia fru&u maximo, hifpido, margaritarum fere colore. Noftrates GrofTulariam al- 

 bam maximam Belgicam vocant. Foliis eft amplioribus, fpinis longionbus & validioribus, fructu 

 maximo albicante, aut Margantarum propemodum colore, Cunde a nonnullis, i€fje $tatl <&at>b 



* clufim hu- jjcrrp diciturj fpinulis innocuis hifpido, fapore delicaco * 



jusverbome- ^ GrofTularia fpinofa fativa altera, fqliis lationbus C.B. Hoc genus (defcribente Clufio) amplio- 



Hria fbofni- r ^ us nigrionbufq, eft folns ; fpinas ad fingulos foliorum exortus binas vel unicam habens, inter- 



SuVomme'. 1 ' dum etiam nullas, breves & vulgan mulco infirmiores, prseter alias inertes & longe breviores fpar- 

 fim ramis cortice ex fufco purpurafcente te&is mnafcentes : fru£tum dum lmmatura eft vulgaris in- 

 ftar virentem, qui maturus purpurafcit, plena autem matuntate ex purpura atrum colorem contra- 

 hit, perinde ac nonnulla pruna. Tnplicem hujus varietacem defcnbic Parkinfbnus. Nimirum, 

 1. Jam defcnptam fruftu obfcure purpurafcente. z. Alteram huic fimilem, baccis minonbuSj ru- 

 bicundioribusacidiscumdulcedine. 5. Tertiam vulgan fru&u luteo per omnia fimilem excepto 

 baccarum colore pulchre rubente. Forte Grof vulgaris frucftu rubro Cluf quem Ungaros mino- 

 rem marinam uvam appellare lcribit. 4. His addi poteft quam pro fpecie diftinda ponit Parkinfbnus 

 GrofTularia ccerulea, cui folia majora & primo exortu rubicundiora attnbuit quam funt fecundse 

 varietatis pra:di6br, baccas in ramulis rarius litaSj minores etiam quam prxdidbe GrofHilarise rubrse 

 minoris, colore cceruleo Pruni Damafceni inftar, qui pariter detergi poteft. •«;. Groffularia viridis 

 hirfuta Park. Spinse huic mitiores : frudlus vindes eciam cum plene matun, fpinulis feu fetis inno- 

 cuis obfiti, guftuprasreliquis omnibus dulci & grato. Ex hujus feminibus enata? funt plantse bac- 

 cis kvibus & minime hifpidis. 6. Groifularia fimplici acino cceruleo non fpinofa, quam in hor- 

 tis nunc haberi ait C. Bauhinus. 



Locus. Amat fngidos traftus, nec ullum frigus reformidat : in Gallia Narbonenfi, Italia, reliquifque ca- 



lidioribus regionibus minus frequens nec nifi m hortis fere reperitur; per totam Helvetiam in fe- 

 pibus vulgatiffima. ... , . ,, , r 



Vfus. Sepibus hortorum imprimis commoda eft. Facillime enim nafcitur, dense fruticat &; propagat ie- 



ipfam, & fpinis fuis tranfitum prohibet, & acinis jucundi fapons placet. Gefn. 

 Veris imtio pubet ac virefcit Martio, fa;pe etiam ante. 



Tempus Fiorei: A P nl1 : Frudum ferc Maio, quem Junio & Julio perficit. 



f ' ■ Frudus 



