Lib.XXVT. T>e Arboribus friMu umbilicato ficca. 1507 



SECTIO IV. 



T>e Jrboribus fruBu umbilicato Jicco. 



Cap. I. 



Amotnum quorundam odore Caryophylli J. B. Amomum aliud quorundam & Caryophyllon Plinii 

 Clufio fujpicatum Park. CaryophyUm aromaticus frublu rotundo, CaryophyUon Plinii C. B. Piper 

 odoratum Jamaicenfe nofiratibui. ^JlJCet-fcentCt» ^[amatCa $£?£<*> <>2 SMptCe, 



FRu&us, Piper odoratum Jamakenfe di&us, nnnc dierum copiose infertur in Angliam, eftque 

 in frequenti ufu in culinis noftris ad cibos condiendos : a vulgo 3UI;fpice, quafi omnkim 

 Aromatum inftar eflet, appellatur. Orbicularis eft, Piperis grano plerumque major, inter- 

 dum tamen aequalis aut etiam minor, cortice fufco, rugofb, umbilico feu corolla fummo tenus 

 praeditus quadripartito, duos continens nucleos ( ut redte J. Bauhinus ) nigros, atro-virente mem- 

 brana teftos, qui intergerino pariete difpefcuntur. Tota fere fru&us figura externa pulchre" Mali 

 granati, colore excepto, refpondet. Sapore eft acriufculo, aromatico, ad Caryophyllos accedente. 



Clufiana fru&us defcriptio minus exa&a eft : ait enim eum apertum femen continere in binas 

 partes fciflile, cum nofter fru&us non unum in duas partes fciffile, fed duo contineat femina, duo- 

 bus diftinftis loculamentis feu cellulis a fe mutuo feparata, feu pariete intergerino difclufa : pra- 

 terea umbilici feu corolke in fummo fru&u ne verbulo quidem meminit, ut dubitem an eundem 

 fruitum defcribat necne. 



Nos plantam ipfam nondum vidimus, neque quifquam poft Clufium, quod fcimus, eam defcripfit a 

 reliquam ergo defcriptionem e Clufii exoticis mutuatam dabimus. 



Fru&us hic botn m modum nafcitur, ut ex multis granis, qus petiolos fuos adhuc retinebant, 

 & binis ternifque granis, uni ramulo inha>rentibus conjecauram facere poteram: his adjecta eranc 

 folia unius quidem formae, fed magnitudine valde differentia : nam quaxlam feptem uncias erant 

 longa, tres lata, nonnulla quinque duntaxat uncias Ionga, duas cum femiffe lata, alia trium uncia- 

 rum longitudinem non excedebant,8c vix duarum latitudinem attingebant ; quardam etiam iis longe 

 minora 8c anguftiora, prafertim quae cum granis permixta reperta fuerant, pro loci quam in ramis aut 

 ramulis occupaverant ratione : nulla autem inter illa reperi quse ferratas haberent oras, fed aequales 

 omnia, & multis tenuibus venis a nervo folia per longitudinem fecante inlatera oblique excurrentibus 

 prsedita, eorum mucrone nunc anguftiore, obtufo tamen, nunc latiore 8c quafi orbiculato, cineracei 

 ex fpadiceo coloris, & fatis acris faporis : ramuli qui additi fuerant, tenues, quadranguli, cineracei co- 

 loris cortice te&i, annotini videlicet, qui ver6 poftea nati fpadiceo, retinentes adhuc veftigia ubi folia 

 adha:ferant,qua> utplunmum ex adverfo nata demonftrabant ; & illi etiam acriufculi faporis perinde ac 

 folia, nec ingrati odoris. Radix una ad Clufium tranfmiffa qua: hujus fruticis ferebatur materie erat 

 valde dura & firma, interna parte alba, externa & fub cortice latente fufca [ob vetuftatem forfitan] 

 erat autem gemino cortice te&um, interno quidem fatis denfb, fufciq, colons & acris faporis, externo 

 vero breviore, ex cineraceo .flavefcentis coloris ( quam ex argillacea terra in qua planta nata contra- 

 xifle venfimile eft) acerrimique faporis. Eam porro radicem multis tenuibus fibris firmatam fuifle, 

 quazdam adhuc adhaerentia, & aliarum quae abrupta*. veftigia apparentia fatis innuebant. 



Hunc fru&um Clufius Caryophyllon Plinii efle fentit ; confentit C. Bauhinus, nec nos repug- 

 namus. 



Nnllus ejus ha&enus in medicina ufus eft : verum calfaciendi, adftringendi & exficcandi vi pol- 

 lere odor faporque demonftrant, 8c reliqua prsftare poffe quae Caryophylli aromatici : nec inepte 

 ob odorem confimilem 8c umbihcum quadripartitum ad Caryophyllorum genus a. C. Bauhino re- 

 fertur. 



In infula Jamaica copiose provenit, & corapofitionem Chocolate ingreditur. Locut. 



Xocoxochitl Jeu Piper Tavafci Fr. Hernandez lik %. cap. 5. Piper Chiapse D. Redi. 

 Hernand. 



Huic idem putatur, eft autem Arbor magna, Mali Medica? foliis, floribus coccineis Mali Punicas 

 forma, fed odore florum Mali Medics, atque adeo jucundiore, quod etiam folia ipfa vincunt ; 

 frudu orbiculari, acinofo, racematim dependente, primo viridi, mox fulvo, ac tandem in nigrum 

 colorem inclinante, acn odorato, 8c ordine tertio ficco atq, calido. 



Pipens vicem fupplere poteft, & pro Carpobalfamo aut Carpefio fubftitui. Roborat cor ventri- Virei. 

 eulumque, utero confert, flatum diflipat, obftrudiones aperit, urinam &c menfes evocat, frigus pel- 

 lit, colicis 8c iliacis opitulatur, venerem excitat, craffos & lentos humores incidit & concoquit, 

 aliaque prxftatquae apud autorem vide. 



Folia hu)us Piperis feu Caryophylli Americani habent faporem acrem Sc valde Aromaticum ;_ Pi- 

 per odoi atum Jamaicenfe noftrum efle hoc Amomum feu Caryophyllum, &c Xocoxochid feu Piper 

 Tavafci Fr. Hernandez, 8c Piper Chiapa: Franc. Redi a D. Tancredo Robmfim primiim edo6i:us fui. 



Alterius cujufdam frudus in infula S. Laurentii nafcentis meminit Garcias, Avellans magnitu- 

 dine, aut ea majoris, qui Caryophyllum redolet, fed incomperti adhuc ufiis. Caryophylli odore fru- 

 <5tus exoticus C. Bauhino dicitur. 



Mmmmmm* Cap^ 



