i^z6 HistorH Plantarum. 



CAP. VI. 



De Pruno. 



PRunus Afiaticx originis efle videriir. Nam Prunus fylveftris in Afia, auftore Galeno, •a-ffyu©- 

 vocatur. Vel a Graeco n«n dicitur, qua: vox occurrit apud Theophraftum, fi modo eadem 

 v{S» & mwtuKi*, ut verifimile effe oftendit J. Bauhinus. Kwuiy*>&0 Srf »5 *ixaiy& $ fmu dici 

 perfiiadet hemiftichium illud Nicandri in Georgic. vSm % »*»>©- w^4««i quod cum rloret h £C ar- 

 bor cuculi e latebris fuis prodeant : ut errent, qui a jc&k©- granum & mi*» di<5r.um volunt, it a enim 

 wtujiuiijut, MalumGranatumelTet; quod naturae repugnat; adde & www«hm« inde dici repugnare 

 Analogiae, nam non xbkw^ma fed mkww»^* fcribendum effet. Pruna Rhodiis & Siculis B^y^* 

 vocantur. 



i. Tmnusfativa C.B. €$e $!um*€ree, 



Notior eft Prunus quam ut longa verborum ferie defcribi debeat. Mediocris eft akitudinis & 



* craffitiei : • Folia Pomi Pimb minora, 8c pro magnitudine longiora & anguftiora ] nigriora, glabra, 



crenata. Flores ut in iylveftri candidi, majores, pentapetali. Caudex fatisfirmus, craffus, materie 



rubefcente aliquantulum, fed pulchre rutila circa interna, praefertim vetuftiorum, dura mediocriter 



& tradabili, cortice fufco, fcabro, ex quo exfudat gummi fulvum, pellucidum, ori gratum.^ Fru&us 



nihil aliud funt quam fucculenta quaedam pulpa, tenui tunica obdu&a, magnitudine, figura, colore, 



callo, fapore, infinite propemodum variantes. Os compreflum, magna parte oblongum, dentibus 



fragile, nucleum fubamarum guftu continet. Pruni, au£toreTheophraftoradicenituntur longa,nu- 



merofa, robufta ac mori contumaci. 



*Comment. in Prunorum ( inquit * J. Bodaeus a Stapel ) infinita funt genera, & lnexphcabiles differentiae, vario 



Theoph. hijl. cultu & ftudio mferendi inventae, ciim Nuci & Malo & Amygdalo inferantur, qiiae faciem parentis, 



/• 4 c - 3- fuccum adoptionis exhibent, ut ingeniose Plinius. Coloris refpe&u, funt alba, viridia, cerea, lutea, 



rubra, nigra, coerulea, ex cceruleo nigricantia : Saforis, acida, dulcia, medii faporis, aufteriora : 



Magnitulme funt magna, media, parva : Ftgurd, longa, rotunda, ovata, acuminata, pyriformia : Sub- 



fiantia, mollia, dura, mediocna : in quibufdam caro ficcior facile ab ofle abfeedit, & haec in omni 



genere bonitatis nota eft; in aliis humidior pertinacius adhaeret. Prunorum differentias e vanis au- 



toribus qua Veteribus, qua. recentioribus defcriptas proponit J. Bauhinus quem confule. Nos cele- . 



briores tantum fpecies, quae nunc dierum in praecipuo honore 8c pretio funt breviter perftrin- 



£ emus ' V 



Inprimis autem ingenue fatemur nobis nondum cOnftare, an quae vulgo habentur Prunorum fpe- 

 cies revera fpecie difterant, an accidentibus tantum nonnullis a fatione, 8cforteetiam cultura ortis 

 varient. Veriiimile equidem videtur differentias hafce ad modum Pomorum &c Pyrorum fatione 

 obtineri, quod adeo numeroiae fint, novaeq, 8c majonbus incognitae indies in Iucem prodeant ; quod- 

 que Schwenchfeldius, autor fide dignus Prunidactyla oblonga & ccerulea ex Prunorum cereorum 

 f emine nafci afErmet. J. quidem Bauhinus fe opponens profe&o, inquit, nobis hoc nunquam per- 

 fuaferit Schwenchfeldius. Confiderent Agriculturae ftudiofi, an ex Prunorum Cereorum majorum 

 femine, hoc eft, a fpecie diftin&a, poffit nafci alia fpecies, nempe Prunida&yla ccerulea ; quod no- 

 bis non fit verifimile. At fiimmus Vir pro confeflo &c mdubitato fumit, quod nobis dubium & in- 

 certum videtur, nimirum Pruna haec fpecie diftinda efle ; imo contrarium ex hoc experimento col- 

 ligimus, ea fci. revera non differre fpecie, fed accidentibus tantum quibufdam a fatione ortis intra 

 ejufdem fpeciei latitudinem variare. Verum nihil affirmo, fed rem curiofis determinandam re- 

 linquo. 



i. Pruna omnibus feculis a Veteribus & Recentioribus celebrata, funt Damafcena dida, a 

 Syriae Damafco cognominata ; quanquam fufpicor non idem Pruni genus efle quod apud varios Au- 

 ftores hoc nomine venit. Ruellius nigram cutem, carnem, fuavem, rotundum lignum, exilem nu- 

 cleum iis atti ibiut. J. Bauhinus Pruna m horto Montbelgardico Ducis Wirtemberg. pro Damafeenis 

 habita purpurea efle fcnbit, valde rotunda, quibuspulpa ab officulis facile abfcedit, ex brevipediculo 

 pendentia, ccerulea quadam nebula reiperfa, tota concoloria, etiam adhuc immatura, valde acida, 

 officula continentia, parva, fimilia officulis Cerafbrum. Ejufinodi fere funt quae in officinis noftns 

 exficcata proftant fub nomine Prunorum Damafcenorum : quanquam Parkinionus Pruna illa mag- 

 na quae ad nos ex Gallia ficca adferuntur magna copia pip Damafcems habet. Et C. Bauhinus 

 Damafcena quae ex Syria Venetias ficca adferuntur Pruna magna, dulcia, atro- ccerulea vocat, &z 

 niicleo elfe longo & plano potius quam rotundo fcnbit,BelIonio monente : quae autem nucleum par- 

 vum non multum Ceraib majorem habcnt & a fuis Damafcenula vocantur ab his diftinguit 8c Pruna 

 parva dulcia atro-virentia appellat. Caeterum Pruna Damafcena ohm Palladii aetate, non minus 

 quam hodie, ficcabantur in Sole per crates loco licciore difpofita. Haec quamvis Diofcorides ficcata 

 ventrem fiftere dicat; Galenus tamen &c ipia palam etiam fubducere fcribit, quod omnium feculo- 

 rum experienna confirmat. 



2. Pruna Briolenfia aut Brignolenfia. Pruna ex flavo rufefcentia, mixti faporis, gratiffima C. B. 

 ea detrada cute, &c uvarum paffarum modo, velut in unum glomum compadia ficuum inftar adve- 

 hunrur, aut in icatulis. Colore iunt dilute rubello, ad flavedinem tamen inclinante, carne firmiufcula 

 qualis corticis Citn' conditi aut Cydonii mali. [ Nobis tum colore tum confiftentia ad Armeniaca 

 ficcata magis accedere videntur ] fubacida atquevinofa, febricitantibus cruda, vel ex aqua leviffime 

 co&a nure expetita, nullo officulo, quippe eximunt incolae qui^ reponunt. Figura caricas pingues 

 egregie referunt fi colorem demas, [ imb nec coiore ab iis multum abludunt.] Eadem cum ofticulis 



accepimus : 



