lib. XXVII *De Arboribus Truniferis. j ^, 



tati obfunt. Tum diligenter mundata protinus in torcukr deferri, & integra in fifcinis novis includi 

 pradoque fubjici, ut quantum poffit paulifper exprimatur. Poftea refolutis corticulis emoliri debe- 

 bunt, adjecYis binis fextanis integri falis in fingulos modios. Quod defluxent in labrum protinus 

 decapulator depleat, &: in fictilia labra, huic_ ufiii prarparata defundat. Hoc enim fuaviffimurn eft 

 & tenuiffimum. Nam atneis & plumbeis vitiatur oleum. Longe melioris faporis eft oleum quod 

 minore vi prxli quafi lixivium defluxerit. Nam fi nuclei confringantur olei faporem vitiant. De- 

 teriuseft quod ex reliquis fracibus premicur, fed paulb graviore pondere. Hoc tortivum nonmale 

 dixensoleum. Sed tertiatione multo deterius oleum exit. 

 De vitiis olei emendandis confiile R R. fcriptores. 



Olivas condiendi foliciti fuerunt Veteres (verba funt Cherleri) quanquam revera nihil aliudfimt 

 quam palatus blandimenta. Tam ingeniofus fuit venterut & amara, necabipfa nacura perco&a 

 fiia: qudq, voluptati placere coegerit. Qiiid quacfo guftu horridius Oliva five matura, five immatura, 

 at fuavitatem invenit ars, quam non potuit natura. Plurimos eas condiendi modos tradiderunc 

 Columella & Palladius, quos apud ipfbs requirendos omittimus. Nam nunc dierum unico tantum 

 e6q,fimpliciffimo modo, muria ex aceto & fale parata condita? ad nos fere adferuntur. 



Oliva: quamvis per maturitatem nigra funt, fapore quoque acri, amaro & naufeofo, oleum ta- 

 men quod inde exprimitur fere pellucidum eft, nonnihil flavicans, fapore dulci & grato, unde patet 

 faporem hunc & odorem parti aquese feu amurca: inhserere. Laudaciffimum autem apud noftrates 

 habetur oleum quod coloris omnis & faporis maxime expers eft. 



Olivat matura: ex Veterum fententia temperate calida: funt ; veriim facile corrumpuntur, ventri- 

 culooooculis ac veficamocent; torrefa&a; tamen Scillitae nomas fiftunr Sc carbunculos emarginant: 

 immatura: exficcant & aftringunt. Colymbades adftringere, ventriculum roborare, appetentiam 

 excitare dicebantur. Qux adnos adferuntur conditaj funt antequam maturuerunt, intelligo tamen 

 Italos macuras & nigras etiam interdum condire. 



Olearum folia refngerant, exficcant & aftringunt, Ufus externus & prarcip. in fluxu alvi, men- 

 fium, in herpetibus & fimilibus, Oculi medicamentis (autore Diofcoride) ob vim fuam mitiorem 

 convenientiora funt Oleaftri foliis. Quod intra fructus nucleum eft cum adipe & farina fcabros 

 angues excutir. Succus fruticis accenfi recentis deftillans fanac lichenas, f urfures, manantia ulcera. 

 Plures foliorum ufus vide apud Piinium. 



Olex materies pracipua* commendationis eft apud operarios pictores, & ftatuarios, a quibus ad 

 praftantes operas defideratur, cum Ebeno, propter denfam & tra&abilem ejus fubftantiam, & co- 

 lorem fiibrufFum & varium (quem tamen Aqua forti affusa inducunt) quem du<5his & nervi in- 

 torti referunt. Ad nos allata non menfura fed pondere venditur. Lampadibus, alufque ufibus me- 

 chanicis infervit.^ 



Olei ufus ade6 multiplex eft tum in cibo, tum in medicina, ut omnes explicare plus temporis & 

 olei requireret quam inftituti noftri operis ratio patitur. De his confulendus Galenus, tum Dio- 

 fcorides, Plinius aliique tum e veteribus, tum e neotericis. 



PoIIionem Romulum, referente Plinio cum centefimum annum excedentem D. Auguftus hofpes 

 interrogaretj quanam maxime ratione vigorem illum animi corporifque cuftodiretj refpondiffe in- 

 tusmullb, foris oleo. Cardanus etiam tna prscipue ad longa:vitatem facere affirmatj nimirum Lac, 

 mel, oleum : intelligit autem non foris inunitumj fed mtro afllimptum & in cibis ufitatum. Oleum 

 & falem emere oportere Ariftoteles autumavitj utique quod utrumque ad prorogandam vitam quarn 

 maxime conduceret. 



Oleum naturs aereae particeps efle videtur, undeaqua:innatatj neccum humidis aqueis permifce- 

 turj fed quamvisfimul cum illis agitetur ob levitatem fuam brevi fe expedit & furfum afcendit. E- 

 jufmodi autem humida [oleofa & aquea] fimul agitata^ conquaflata & per minima mifta colorem 

 album contrahunt & ladtis fpeciem exhibent. 



Oleum ad ufum per fanitatem optimum finquitDiofcorides) quod ex immaturis Olivis exprimitur 3 

 unde omphacinum dicitur. Excellit in hoc genere recensj minime mordax atq, ddoratum. Tale 

 ad unguentorum compofitionem utile. Quinetiam propter adftnngendi vim ftomacho accommo- 

 datum. Ore fi contineaturj gingivas contrahit, dentes firmat, fudores cohibet. Refngerat, ficcat, 

 aftringit, adeoque multas compofitiones ingreditur. 



Oleum ex Olivis maturis exprefTum calfacit & humedat moderate [Vetus calidius eft recenti] 

 emollitj digerit, vulnerarium eftj alvum laxat [cum Cerevifia cahda aflumptum |j.] ariditatem 

 pedoris corrigit, tormina ventris mitigat, meatus urinarios laxat,erofbs abftergit & conlblidat. Ex- 

 trinfeciis creberrimi usiis eft inclyfteribus, tumoribus cahdis, &c. Cum aqua tepida aflumptum mo- 

 vet vomitum, unde exhiberi fblet contra venena. 



In patria mea Weftphalia (inquit Schroderus) ufitatiffimum eft vulneratis quotidie exhibere oleum 

 olivarum cum Cerevifia calida, quo adeb large utuntur, ut quoq, fudor oleum redoleat. 



Ad alvum laxandam fegmentum panis tofti oleo intindum & bene madidum quotidie mane co- 

 medendum commendatur : quod pracipwm fuavitatis gratiam nobis habere videtur, inquit. Cher- 

 lerus. V. P. Borelli obfervat. 



Oleo odores maxime confervari ceftatur Plinius. Oleum etiam membra recreare eidein dicitur. 

 Ec membra recreans olei liquor. Et fane Veteribus ufitatiffimum erat oleo corpus inungere, quod 

 vigorem & robur ei addere exiftimabantj & tonum confervare. Veriim hic mos jamdudum obfo- 

 levic, nec immericb noftra fentencia, partim quod ejufinodi inuncT:io res fbrdida nobis videtur, par- 

 tim etiam qubd cucis poros obftruac, Sc tranfpiracionem lmpediac, qua nihil fanitaci corporis cuen- 

 d» utilius magifq, neceflarium fit. 



i PPPPPP * Oleo 



