1544 



HlSTORIA PlANTARUM. 



Oleo quidem non Apes tantiim, fed & omnia infe&a exanimantur. Tlin. I. i 1 .c 19. quod Cla- 



riff. Vir M. Malpighius m Bombyce alrifq, experiundo verum invenit. Ratio obvia eft, quia fci. 



oleum meatus fpiracula five poros quibus aer attrahitur & redditur obftruit, ob cujus defe&um 



animalculum illico moritur. Nec enim minimis hifce infe&is refpiratio minus neceflaria eft ad 



vitam quam majoribus animalibus, quin potiiis magis, cum vafa in his aeri excipiendo deftinata 



majora proportione, plura, magifq, peromnes corporis partes difperfain hisfuntquam in perfe&io- 



• ribus illis. 



* H/pom. 1. Oleum picem e pannis extrahit, quod aqua non facit. Tlin. Vulgatum eft finquit * Sennertus) ut 



sa ^ s " fiquis manum pice inquinaverit, eam aqua non mundet, fed oleo aliquo aut pinguedine qua: picem 



liquefaciat. 



Olei fiiprema regio melior eft, nam ima ab amurca turbatur. Summum vero optimum, qubd 

 remotiffimum fit a nociva parte, nec fua fpiffitate ab aere kditur. Tlutarch. Sympof Idem legi- 

 tur apud Macrob. in Satumal. qui & vini mediam fegionem, mellis imamoptimam effe ait. 



Oleum dealbandi modum vide apud Diofcoridem : item modum parandi oleum Sicyonium 

 di&um. ., 



Oleum etiam ex olei furculis paratum ad multa utilc mernmerunt Diofcorides & Galenus; quan- 

 quam ille ex olex furculorum pinguedine illud oleum fieri dicat, hic in oleo illo conficiendo tan- 

 tum addi folita germina illa fcribit. 



De Amurca quid fit fuperius diximus. Multiplex ejus ufus defcribitur a Catons, Varrone, Pli- 

 nio, Galeno, Columella. Amurca fubigi areas terendis meffibus, ut formicae rimxque abfint, & nc 

 Curculio noceat, neve mures kdant. Quin Sc lutum parietum ac te&oria Sc pavimenta horreorum 

 frumenti, veftiarium etiam contra teredines ac noxia animalia amurca afpergi. Commendatur 

 maxime ad ulcera inveterata. Reliqua vide apud autores citatos. Ciim enim rarioris hodie in 

 medicina usus fit, nec a nobis facile parabihs, non erit operas pretium plura de ea dicere. 



2. Olea fylveftris Ger. fylv.folio duro, fubttis incano C. B. Oleafterfive Olea fylveftris]. B. Park. 



€fje toilti t$tite*ttee. 



Cum Oleam fativam a fylveftri cultura tantum difFerri agnofcant Botanici, & fativam fi negli- 

 gatur in fylveftrem abire, & fylveftrem ex fativs nucleo nafci ; fane Oleaftrum ab Olea non fpe- 

 cie fed accidentibus tantum differre ftatuendum eft: proinde in ejus defcriptione non opus eft ut 

 fimus prolixi. 



J. B. Utut caudicis & ramorura magnitudine Olea? fativa: non cedat, horum tamen frequentia 

 fuperatur, adde quod & fpinas per ramos poffidet [qtiarum tamen Clufius in defcriptione Oleae 

 fylv. Lufitanica* non meminit] Folia minora, non diffimili interim figura. Ita quoque & fiores ra- 

 cematim compa<5h fru&um przecedunt, Olivze fimilem, fed minorem, ftrigofiorem, fucco purpureo 

 mordaci praditum. Adde e Clufio corticem huic quam fativa: lamorem effe, fru&um mucrone re- 

 curvo. Tota arbor infignker. amara eft. 



Caudex Theophrafto peculiaribus quibufdam cavernulis ut in Olea fativa dehifcit. Gongros 

 hoc malum vocant. 



Oleaftri corona Olympiorum vidores coronari fblitos apud Grscos tradit Plinius; & Oleaftrum 

 Olympia? ex quo primus Hercules coronatus eft, ad fua ufq, tempora duraffc cuftoditum religiose, 

 quemadmodum & Oleam Athenis, qua? traditur edita in certamine a Minerva. 



Cartei um Oleafter asque argillas & calculos amat ac Oleum, 6c eifdem in locis provenit. 



De viribus foliorum Oleaftn multa habent Diofcorides & Plinius, qua: apud ipfbs legi poffunt : 

 nos non multum hoc refpedu differre putamusab Olex fativai fohis, nifi^ quod in operando effica- 

 ciora fint; nec oleum ab omphacino diftat, nifiquod calidiusfit, potentius aftringat & tamen ex- 

 tergat. Hoc in cibos non venit, fiquis tamen eo quotidie barbam vel capitis capillos inunxerit cani- 

 tiem morabitur. 



Amatus ex Dkfcoride< Qtiin & defluos capillos inhibet, furfures 8c capitis ulcera manantia, fca- 

 biem & lepras extergit. " • 



Ekomeli Phnio & Diofcoridi, in Syria: maritimis Plinio, Palmyrena Diofcoridi, ex Oleis manat 

 Tlm. ex quodam caudice Diofc. pingue, craffius melle, refina tenuius, fapore duici [mellis Tlin.~] non 

 fine naufea, alvum fblvit, bilem praxipue detrahit, duobus cyathis m hemina aquai datis. Qui bi- 

 bere torpefcunt, at citra periculum, crebrb tamen funt excitandi. 



Ekomelitos hiftona: maximam lucem attulerunt Pena & Lobelius in Adv. cum inquiunt, Oleas 

 Monfpelii in vinetismel Hvq Elaromeh fquodmirum diftu fed venffimum) caudice vulnerato fun- 

 dere: nimirum ex Olea arbore vulgari perquam amara tota & ingrata, corticc, caudice, fru<5tu non- 

 dum fale condito, emanare vere melleum non fblum colore, fapore, fed etiam duratione incor- 

 ruptum fe expertos affirmant, feq, e rimofis corticibus partim fcalpello fauciatis fatis excepiffe non 

 modb ad explorandum fcd etiam ad amicis impertiendum. Veriim nonnifi propemodum matura 

 oliva ac nigricante quifquam reperiet mel iftud. Lunella? autem plurimum exftillabat, prafertim 

 fedlis majoribus truncis, e quibus initio melle liquidior latex glutinofusefffuebat, poftea inibi re- 

 fidens aliquandiu, frigore denfior evadebat, atque non tam Mel quam Mannam pra? fe ferebat, 

 fpecie, guftu, fapore, concretione, omnium judicio qui deguftarant. Ha;c & plura Lobelius, 

 quem adi. 



Olea jEthiopica Strabonis, Diofc. qua: lachrymam fundit Scammoneae fimilem [Paulus lachry- 

 mam nonScammoniofed gutta: Ammoniaca; affimilavit] quam Csefalpinus gummi Elemi effefufpi- 

 catur, quxnam arbor fit, & an diverfa ab Olea vulgari nos latet. Csterum lacrymam illam ad 

 oculorum cicacnces albuginefque & visus hebetudinem lllitum facere, urinam & menfes ciere, ero- 

 fbrum dentium cavis inditam eorum dolores lenire, partus pellere, impeciginibus ac leprs mederi 

 autor eft Djofcorides. la medicamenta quoqj exitiali vi pra;dita refertur. 



Olea 



