[616 Historia Plantarum. 



Sicilia uber eft potentis vini proventus : in frigidionbus, ut Gallia: parte Septentrionali & Belgio vi- 

 num tenuius eft & oligophorum. In Anglia, ubi vites palmitibus luxuriant, & uvarum etiam feracif- 

 fimae funt, ob defedmm tamen caloris fuccus plerunque crudior eft & acidior quam ut ex eo vinum 

 fiat; nifi vites parietibus affixa*, hinc Soli mendiano expofita:, radiorum tepore reflexione reduplica- 

 to foveantur, inde a ventis Septentrionahbus & Orientahbus parietum obje&u defendantur ; aliafve 

 in colle ad Meridiem prono & a prsdi&is ventis tuto ftatuantur. 



De Vineis inftituendis, de feminum eledtione, deque Vitium paftinatione, pofitione, pampina- 

 tione, ablaqueatione, putatione, reliquaque cultura prolixe agit Columella, aliique rei rufticae icrip- 

 tores, ad quos Lectorem remitto. 



Vites autem, pro loci genio, vel i. arboribus maritantur, ut olim Ulmis & Populls ; Nunc dierum 

 in Lombardia Italia: agros frumentaceos adeb denfis arborum ordimbus conferunt ut defuper intuenti 

 iylvae videantur; juxta fingulas arbores vitem ftatuunt, quae ramos ejus confcendat; Vitium autem 

 palmites ab arbore ad arborem tradu&os fibi invicem conne&unt. Inter arborem ordines triti- 

 cum ferunt, ut agri triplicem producant meffem, frumenti, uvarum, ligni. Hujuffnodi vites Arbufii- 

 va Vetenbus di&a: funt. Vel %. Pergulas Sc ambulacra opacant unde Tergulana di<5be. ;. Vel 

 tribus jugis mcumbunt, quae pedamentis canteriifque tranfverfisconftant, lifque vel direcris tantum, 

 vel in latitudinem etiam fufis, cujufinodi vites Complwviata dicuntur. Vel 4. palis perticifque fir- 

 mantur; altitudine humanaaut alicubi etiam majore: cujufinodi vineas m Germania fecus Rhe- 

 niim &alibi plurimas vidimus ; qua: lupuleta noftra apprime referrent, rii pertica: humiliores ef- 

 fent. 



Denique nonnullis in locis, ut circa Monfpelium, ftatper fe vitis fine ullo pedamento. Stipites 

 vix excedunt cubitum, & palmites veteres fere omnes quotannis abfcinduntur. Novi auteni her- 

 barum modo vagantur per arva, & fuccum terra: paffim uvis bibunt, ut Plinii verba ufurpem. Hu- 

 jufinodi vineae Saliceta noftra aunulantur. 



Notum eft ( mquit Palladius ) majores uvas, pulchra fpeciei, grani callofi $c ficcioris ad menfam ; 

 feracrffimas verb, & cutis tenerioris, & fapore nobiles, & maxime qua» eitius deflorefcunt, vindemiis 

 effe fervandas. 

 Virts. Vitis vinifera: folia cum claviculis trita & impofita capitis dolores mitigant, itemque ftomachi in- 



flammationem & ardorem cum polenta. Id ipfum etiam folia per fe impoiita praftant, quippe qux 

 refrigerandi adft ringendique vim habent. Potus eorundem fiiccus juvat dyfentericos, fanguinem ex- 

 creantes, ftomachicos, &mulieres malacialaboranr.es. Lachryma vitium, qua: veluti gummi eft,qua>- 

 que circa illarum caudices concrefcit [in vitibus noftns hujufmodi gumrrn fponte exfiidans nonin- 

 venitur] ex vino pota calculos pellit, inun<fta lichenas, pfbras, leprafque nitro aftrido prapara- 

 tas fanat. Eadem cum oleo faepius pilis illitis pfilothn efre<5tum habet ; maximeque liquor quem 

 accenfa farmenta vitium viridia exfudarunt, quo & perun<5t.a: myrmeciae tolluntur. Cinis autem 

 farmentorum & vinaceorum circa fedem condylomatis & thymis illitus ex aceto medetur. 



Prodeft & luxatis ac viperarum morfibus ; quin & contra liems inflammationes fack cum Rofaceo, 

 Ruta & aceto impofitus. Plures adhuc cineri & lixivio ex eo parato vires afcribunt Botanici : ve- 

 rum cum cineres lignorum eorumque lixivia non multum inter fedifTerre nobis videntur, nifiqua- 

 tenus falem fixum copiofiorem aut parciorem contineant, eas omittimus. 



Uva:, ex fententia Galeni, quemadmodum inter fruftus Autumnales principatum obtinent, ita 

 fugacibus omnibus magis nutriunt, mimmumque pravi fucci habent, praefertim cum exadam matu- 

 ritatem fint adepta:. J. B. Quailibet uva recens alvum turbat & ftomachum inflat,ideoque earum efiis 

 in febribus interdicitur : quae ver6 decerpta aliquandiu pependit,propterea quod ea ventilatione mag- 

 na humiditatis portio deceffit, mnocentior eft, ac tum ftomacho utilis eft, tum appetentiam cibo- 

 rum reftitnit, atque adeo argris languentibufve proficua ; & alvum emollit. Caeterum magna eft in- 

 ter uvas differentia, dulces enim magis nutriunt & corpus pinguefaciunt, ventriculum mflant $c 

 alvum fiibducunt : Auftera? e contra parum nutriunt & ventrem cohibent. 



Memini me alicubi legiffe Matronam quandam Germanam toto vindemia* tempore per unum 

 aut alterum menfem, quo uvis vi(5titabat ; nullum omnino potum haurire fblitum, unde patet uvas 

 fitim reftinguere. 



Uvx Pafts non a patientia difta: ftmt,ut vult Plinius,quafi folem paflae, fed a pando qubdad folem 

 expandantur. Monipeffulam Uvas Paffas hoc modo parant, Racemos binos hincillinc fihs hgatos 

 vitiofis acinis foifice detracfis, ferventi lixivio, addito olei paululo immergunt, quoad flaccefcant 

 tanturp & corrugentur ; deinde perticis imponunt ut ficcefcant, ac poft triduum quatriduumve in- 

 fblant, ut Columella docet, J.B. Uvae pafla:, vinaceis exemptis alvum Ieniunt ; pe<5toris anguftije, 

 tuifi, exafperatis faucibus & renum vefica:que vitiis maxime conveniunt, unde & Ptiffanis diclis im- 

 nnfcentur. Zibeba: di&a: h. e. Paffulae maxima: feu Damafcenae exemptis gigartis m aqua fontana 

 vel ftillatitia convenienti infufa:, potum segrons exhibent fatis gratum, litique convenientem. Paflae 

 apyrena: Connthiacae di&x aciditate grata commendabiles, refrigerant magis & febncitantium juf- 

 culis utiliter incoquuntur. Gigarta vim habent adftri&oriam, convemuntq, in vomitu & alvi fluxu, 

 five intrinfecus, h\'Q extrinfecus adhibeantur' ( torrentur fci. ac teruntur. ) 



Vmacea, id eft, filiqux cuin gig^rtis in expreffione mufti refiduae, magnarum virium perhibentur 

 in arthnticis doloribus fedandii, li membrum affe<aum vinaceis per fe calelcentibus imponatur. 



Uvx paffa: calore fuo acn & penetranti dentes & gingivas vellicant, maleque afficiunt ; & fre- 

 quenter comeftae eos ad putredinem difponunt. 



Liquor ille generofus ex uvis, ut mons eit, calcatis vel fponte efHuens, vel torculari expreffus & 

 fermentatus vinum vocatur, quod nomen a Graeco «^©- fa<5tum eft, fpiritu leni m v mutato, «&-©■ 

 autem abHebratojViw, ut jam diximus. 



Vmi ufus & facultates explicare omnino fupervacuum eifet, cum non poffint non omnibus efle 

 notiffimi. Liceat tamen hic mferere Obfervationem a D. Hulfe ex Antona de Heide Centuria obfer- 

 vationum qus tertia m ordine eft delcriptam 8i ad me miffam. Ad Aphthas praetermittendum haud 



videtur,, 



