Lib. XXVIII. T)e Arbonbus %ariferi. l6lI 



Cap. III. 



De Euonymo. 



E 



Uonymus,i.e.boni nominis, wr i.rh<t&mv n >&t h^n(uay.h, utvolunt. Euonymi autem de- 

 fcriptio apud Theophraftum & Plinium arbori ita vulgo di&a: per omnia non convenit. Quo- 

 ^J niam tamen hoc nomen ufurpavit per me retineat. 

 Adeo pauca pulpa nucleos oblinit, ut re&ms ad Arbores quae fru&u ficco funt referenda videtur. 



A. I. Euonymus -vulgaris Park. vulgaris, granis ruhentihts C. B. Euonymm Theophrafii Gei\ 

 Euonymus multis } alits Tetragonia J. B. ^pitlblC^tCtt OJ ^jichtoCOO. 



J. B. 



Ramofa efl arbufcula, aut certe frutex arboreus, altitudine quatuor aut quinque [ imo feptem 

 aut o£ko interdum ] cubitorum : cujus ftolones Ixto virore perfuh, & nuper nati ramuli, propter 

 corticem in quatuor angulos excurrentem, quadrangulares apparent, non fecus ac fi dolabra ars 

 perpoliviflet, ipfo alioqui bgno interno tereti, albo aut flavefcente. Cortex viret. Rami crebro 

 mtervallo in oppohtos ramulos dividuntur. Folia oblonga, acuta, crenata, e Periclymeni genere 

 Chamxcerafi di&a: folus hmilia & arqualia. Paulo poft veris mitium Fiores profert pallidos, aut 

 herbaceo cuodam colore conftantes, ex quatuor foliolis congeftos, quibus totidem alternatim po- 

 fita calyculi folia fubjiciuntur, pari nurnero apcihts luteis umbilicum curvofum vindantem cmr\ fiylo 

 concolore occupantibus. Singulis flofculis finguli fuccedunt frutlus', feu fingula: filiquse quadran- 

 guk, rubentes^aut puniceae [ rarius albx C. B. ] totidem diftin&is loculis femma parva-fblida con- 

 tinent, cuticula crocea intefta, medulla alba, figuii feraini cannabino fimilia, hoc eft, ex rotun- 

 do oblonga, fed majora, fapore amaro, cum obfcura quadam dulcedine naufeabundo. Ipfa etiam 

 arbufcala tota gravem 8c injucundum habet odorem. 



Matenes ejus fic fatis fblida, fiflilis tamen & aequalis eft : ea cum adhuc fucco turget cxla. diluto 

 croceo pallore etiam Buxura provocat. 



Nonnulli Tetragomam Theophrafti efle volunt, quod ,ramiob linearum quatuor ruffarum, dorfi 

 modo extantium, re&a per vindem corticem porrectarum difcurflim quadranguh appareant, quod 

 huicarbon peculiare eft, & quod m frudu quadrangula filiqua fit. Quod fi Tetragonia fit, Euony- 

 mus non erit, nec enim verihmile eft eandem arborem diverfis nominibus & locis tradidifle Theo- 

 phraftum. 



In fepibus frequens eft tam in Anglia, quam in exteris regionibus. Maio [ in frigidioribus locis ] i 0CUSm 

 floret : Autumno appetente iiliquse quadrangula» purpureo tinguntur colore donec penitus rubefcant, 

 poftea fua fponte deculfatim quadnpartitae rumpuntur, ac huntes ita pendent in hyemem ufque cro- 

 ceasbacculas vel femina oftentantes non injucundo afpe&u. J-B. 



Euonymum pecon noxiam efle, ut Theophraftus tradit, fe fcire ait Matth. &Ruell. neque.pecu- Vireu 

 dem, nequecapram, novellarum etiam germinum avidam, hanc attingere fcribit. E contra Clu- 

 fius fe in Pannonia obfervafle a capris maxime appeti, eafque ejus fohis fine noxa avide vefci ; 

 quod nobis ob ingratum hujus plantae odorem & vim catharticam minus verifimile videtur. 



Hujus tres quatuorve baccae tam per vomitum, quam per feceflum purgant : Emolliunt etiam & 

 refolvunt exterius appofita:. 



In lixivio co&a: capillos flavo colore tingunt. 



Pulvis exhccatarum in ufu eft apud noftrates mulierculas ad pediculos interimendos & furfures 

 capitis detergendos. 



Ex ligno fufimuliebri netucelebres in Germania& Gallia detornantur, unde & Fufamts & Fw 

 faria dicitur. Nonnulli ad dentifcalpia utuntur. 



Triplicem proditum eft parari ex hujus fru&u colorem, flavum, fipoftfeftum SJoan. Bapti/be 

 dum adhuc vindis eft colle&us cum tantillo Aluminis parum bulliat ; viridem 8c fulvum. 



1. Euonymits latifoluts Cluf. C. B. Ger. Park. latifolia J- B. 



Virgas habuit ciim id reperit Clufius cubitales duntaxat, lentas & fra&u contumaces, quas am- 

 biebant bina folia, ex adverfo femper nafcentia , leviter in ambitu ferrata, Euonymi vulgaris foliis 

 non abfimilia quod ad formam attinet,_ fed longe majora, Citris mali foliis amplitudine non ce- 

 dentia, viridia, gliftus mgrati &c amari ; Raduem digitalis craflitudinis, fumma tellure in cubita- 

 lem longitudjnem excurrentem, multifque flavefcentibus fibris donatam. In horto culta poftpau- 

 cosannosad humanam vel majorem altitudinem excrevit, ampliora folia nada eft, florefque ac fe- 

 men tulit. Maio enim menfe oblongi tenuefque inter infima folia pediculi nati funt, e quibus 

 aliquot dependebant Flofculi, quatuor albicantibusfoliolis & ad carneum quodammodo colorem acce- 

 dentibus pra:diti, forma perfimiles Euonymi vulgaris floribus ; quibus fucceffit frudus ut in vulgari 

 quadrangulus, mterdum etiam quinque anguhs prajditus, major tamen & quafi alatus, matunrate 

 dehifcens, & alba grana, aurea pulpa inclufa, nonnunquam Augufto, fed potiffimum Septembri 

 menfe continens. Sub Autumni finem folia abjicit, 8c extrema ramulorum cufpide oblongam gem- 

 mam, fpem futurse germinatioms novo vere producit.. 



In Pannonia interamni, nunc Sclavoma dida, uno tantum in loco invenit Clufius in fylva illa Locui - 

 quaex Grekn arce defcenfus eft versus Warafdinum. 



5. Euonymi/s 



