Lib. XXIX. T>e Arboribns Tomiferis. x ^,j 



in Experim. natural. p. 76. Vemm Rochefortius aliifque Cancros iis lmpune vefci fcribunt Mirum 

 autem Pifonem & Marcgravium de venenata & maligna qualitate tru&uutn hujus arboris adeo 

 perfunctorie agere, ac fi excefTu frigorisiis tantum nocerent qui fe iis nimium ingurgitarent • cum 

 alii de funefta & perniciofa eorum vi admodum tragice declamitent. Hinc dutousaliquahdmhifi 

 An Araticupana Marcgrav. & Pifonis eadem eflet arbor cum Mancinello Rochefortii & noftratium 

 necne; verum cum legerem, utmox dictum apudFranc, Redi Araticu pana in Brafilia etiam Can- 

 cris terreftribus noxiam & lethalem nedum hominibus, omnis mihi fcrupulus exemptus eft, & i n 

 fententia D. Tancredi Robinfon confirmabar eandem efle. 



Addit Hughefius nofter Arbores hafce fruitibus -plerunque abundare admorem Malorum Sylve- 

 ftriurn Europsearum, iifque adeo pulchris & fpeciofis, ut a decerpendo vix fe potuerit abftinere ad 

 fitim reftinguendam qua inter itinerandum interdurh premebatur . De maligna & venenofa quali- 

 tate Manchmello arborisRochefortiusinHiftor. Infularum Antilles prolixe agic. 



Arbor eft (inquit) afpeftu pulchra, foliis Mali fylveftris, fru&u Pomi Apiani [f Api] fimillimo, 

 ab uno Iatere rubro ftriato, afpe&upulcherrimo, & odore perquam grato, ut facile ad fe guftandum 

 invitaret facultatis noxiae ignarum. Quamvis autem guftu dulcis fic, adeo raalignse tamen & fii- 

 nefta* qualitatis particeps eft, uc comedentem, non brevi aliquo 24 horarum, fed aeterno & ex quo 

 nunquam evigilaturus eft {bpore opprimac. 



Crefcunt non raro hoc genus arbores ad Iitora maris & nWiorum ripas j quod G contigerit poma Lccusl 

 in aquas delapfa apifcibus vorari, quotquot ea deguftaverint mortemcertam mcurrunt. Diu auterri 

 in aquis incorrupta durant, cruftam duntaxat e fale pecra; fblidam lapideae fere duntiei contrahunt. 



Cancriqui fub hifce arboribus verfantur malignam mde qualitacem parricipanc, uc exeorum efo 

 non pauci male affecti fuerint, & m morbos inciderintj quocirca medici quo tempore poma matu- 

 ra m terram decidunt, a cancris comedendis abftinere jubent, quotquoc faluci fuse confultum 

 cupiunt. 



Subcorticetrunci &ramorum continecur aqua quaedam glutinofa, & lactis inftar candida, vehe- 

 menter maligna & perniciofa : cumque in viis publicis plures occurrant Mancinelli, fi forte ramum 

 aliquem inter eundum manibus confrices, exfilietinde la&eus ille fuccus venenofus, quifi forte in 

 camifiam feu interulam incideric, maculam illi inuret fbrdidam a?gre eluibilem ; ft in carnem nu- 

 dam, ni confeftim frigida illam abluas a loco tacto, cutim inflammat & puftulas excicat. Praci- 

 pue tamen timendum oculis, m quos fi forte aquae hujus caufticae & venenofic gutcula mciderit in- 

 flammationem vix credibilem excitat, & per novem fere dies vifu privat. Ros aut pluvia fohis ar- 

 boris infidens aliquandiu eundem producit efFe&um, cutim aquae forcis inftar adurens. 



Umbra hujus arboris homini noxia eft, & fiquis forte fub ea dormivenc totUm cdrpus inflatum 

 fentietmiro modo. Accedit ad malignas Mancinelli qualitaces, qubd cibisigneexejus lignis accen- 

 fis fa&o co&is aliquid noxii imprimit, quo edenrium os & fauces urant. 



Harum quahtatum confcii Indi Antillani toxicis fuis quibus fagittas lllinunt ad plagas lethales in- 

 ferendas tum rorem foliis arboris defuper incidentem, tum fuccum fructuum perpecuo admifcent. 



Remedium affectuum ab hujus arboris fucco aut rore inductorum, quod puftulas excitatas brev.i 

 fanat, inflammationemque & inflatiopes fedat & compefcit, eft aqua quaedam clara intra teftam Li- 

 macisMilitisdidicontentalocoafFeifto applicata, aut oleum fine igne ex eodem infedo eliciturm 

 Haec & plura Rochefortius. 



Haec etiam arbor eflevideturquam J.Bauhinus Arboremvenenatam aliam vocat,qu32, defcribente 

 Theveto, fruclrumfert Pik palmse magnitudine, vifu fpeciofum fed venenatum, cujus fucco Barbari 

 fagittas imbuunt, iis contra hoftes ufuri. 



Huic eadem nobis videcur, quamvis minus exacfte defcripta, 



Tetlatiamfeu arlor urens Nieremberg. Hifi. exot. /. I f . c. 14, 



VenenataqualitatecumManchinelloconvenit. Lacenim (mquit) itaadurit, ut conta&umini- 

 'mo etiam per umbram pilos defluere faciat. Corticis qui frigidus & ficcus decoctum articulorum 

 dolores folvit. Ex materia quse virorem Chalcanthi aemula'tur fiunt ledorum fulcra. Cimices qui- 

 dem concipere non fblent, fedfabrorum manus & ora ita inflantur dum iilam contre&ant, Ut mulcis 

 diebus non detumefcant. Nofirates etiam America coloni conclavium tabulatd ) Jpondaf. i aliaaue fupelleili- 

 lia ex * hoc ligno faciunt quoniam infe&a qu^s altam quamcunque materiam arrodunt & corrumpunt banc * Mmcinelli. 

 non attingunt. Nieremberg. Arborem efle magnam fcribit, materie firma, Frucftus virens, unedonis 

 forma & magnitudine eft. Nafcitur in frigidis montofifque locis Tepozdani, at calidiora non refuge- 

 re ait, nam apud Haitinos invenitur. 



Cap. XL 



Carandas Indica Arbuti facie ]. B. Carandas Garcics C. B. An Auzuba Oviedi ? 

 Garc. 



ARbufcula eft Arbuti magnitudine, fojiis fimilibus, copiofb flore, odore Perielymeni, frudlru 

 exiguis Malis perfimili, nigricante per maturitatem, gratifltmo uvarum fapore, ex quo a 

 nonnullis vinofusfuccusexpnmitur. Frucftus autem virens magnicudine eft nucis Ponticae 

 cum fiio pucamine, interdum major, fuccum nonnunquam exftillans vifcidum & Iadeum. 

 Editur a nonnullis frucftus maturus cum fale. Solet tamen cum viridis eft rauria & aceto condiri, & 

 ita adfervari ad excitandam languefcentem appecentiam, 

 Nafcitur tum in continenti, rum inBalagate. Locm, 



Auzubam 



