\666 



H 



I S T O R I A 



L A N T A R' U M. 



Locus. 



Vires {§ 



t$2t. 



interius albo viridibus conftant foliolis, multis in medio fiibviridibus ftaminutis, vindibus apicibus do- 

 natis, praediti, inter quat ftylus prodic oblongus, craflus, furre<5tus, qui ipfius fru&us rudimentum eft. 

 Fructus mala rotunda externa forma referunt, quos tegit fubviridis, tenuis corcex, cui fubjeclus alter 

 pradums, lignotus, & pame ofleus, carnem continens vifcofam, fubflavam^ humidam, fapotisacido- 

 dulcis, intra quem femina plana, oblonga, alba, gummofb pellucido fucco intus turgentia, recon- 

 dita funt. 



Nafeitur in Malabar inque infula Zeiian. Seminibus fata fexto vel feptimo demum anno frudtus 

 fert ; quos tamen finguhs annis Decembri & Januario merifibus maturos exhibet ; ac integrum fe- 

 culum frugifera manet. 



Fru&us tenen faccharo vel aceto condiuntur, maturiores ver6 in dehciis comeduntur : immaturi 

 diarrhoeam ac dyfentenam fiftunt. 



Ex arboris cortice & radiculis cum aqua communi deco&um paratur, quod melancholiam hypo- 

 chondriacam, cordis palpicationem & lipothymiam fanat. Ex cortice pulverifato & cum Melle 

 mixto Elecluarium conhcitur, quod mane fumptum alimentorum in ventriculo fermentationem 

 promovet, capitis dolorem ac vertiginem tollit. Foliorum deco&um afthmati medetur. Ex flori- 

 bus aqua deftillatur Cardiaca & Alexipharmaca. 



Solent Guzaratenfes medici ( ut fcnbit Garcias ) uti hoc fructu tenero adhuc 8c immaturo, aceto 

 vel faccharo condito in inveteratis alvi profluviis fiftendis. Quocunq, autem modo praparati m dy- 

 fenteria profliganda magno cum iucceflu exhiberi folent. Plura videfis apud Garciam. 



* P.3.T41. 

 #45- 



Lmnis (3 

 Tempus. 



Vires _? 



VJ~us- 



^avipaba. 



c a p. ir. 



Pomifera hulica tinBoria Janipaba dicla. An Tanitsjica Maram Maiaharenftbus * Ff. M ? Jani- 

 paba Braftlienfihus Pifon. & Marcgr. Genipat Park. Pomo fimiiu Rrafiiiana C. B. Jtmipap- 

 ■peeyiva Braftiianorum, nucum foiiis, ftve Genipat J. B. Jttnipa Rochefort. 

 H.M. 



Rbor eft procera, altitudine 80, craffitje quindecim pedes non rar6 fuperans, multilque ra- 

 mis donata : Lignum praedurum, albicans, nigricante aufterique faporis cortice obdu<5tum. 

 _ Radix itidgm albicans, nigricante cortice te<5ta, & fibris fiiis late per terram diffufa. Foiia 

 oblongo-rotunda, glabra, denfa, nitentia, craffis, brevibus, viridi-flavis petiolis, rubicunda prove- 

 riiunt, quae tamen poftea luperne atro-viridia, inferne fubviridia evadunt ; odoris & faporis fylve- 

 ftris ac mgrati [ Marcgravius folia Janipaba lingua,' bubula* figura efle fcribic, fed in utraq, parte 

 faftigiata, pedem aut iefquipedem longa, fuperius fplendentia ac dilute virentia, inferius faturatius 

 & non fplendentia _ A pediculo ad apicem folii nervus decurnt conlpicuus,rotundus, viridi-albicans, 

 inferne eminens, e quo plurimi exoriunmr nerVuli, contortuplicati, exigui. Flores vel candidi, vel 

 albo-flavefcentes, brevi pediculo extremis furculis multi fimul juncfti mfident, atque e caijce viridi-fla- 

 vefcenteprodeunt: conftant ii unicofolio, fed in quinq, profundas lacinias divifo, fic ut plura vi- 

 deantur, nUmerofis fibris pallidis ere&is mediam floris cavitatem & umbilicumoccupantibus. Odor 

 iuaviffimus & aromaticus, necnon e longinquonaresferiens. FruSus, qui etiamplures fimul flori- 

 bus fuccedunt, ac calyce viridi, grandiufculo excipiuntur, exade rotundi funt, & pilarum obtinent 

 magnitudinem, in vertice umbilico pra'diti, & cortice primuni vindi, deinde rubro, villofo feu lanu- 

 ginofo, tandem vero glabro & cinereo cin£ti, carne intus albicante, fiibvindi, &; aquofa feu potiiis 

 giutinofa, faporifque valde acidi primiim, deinde acido dulcis referti ; intra quam oclo aut decem 

 femina rubicunda,plana, oblongo-rotunda, fn\£timmCacaoxmuh, ac utriculis mclufa in orbem lo- 

 cantur, eaque glutinosa frudus pulpa artificiose obdu&a cernuntur. At vcro immaturi ciim hi fru- 

 (Stus fint hurnore glutinofo, gummofo & aqueo-peilucido ita abundant, ut cortice pluribus foraminulis 

 pertufo guttatim exfiidet, qui radiis fblaribus in (ubftantiam fpiffiorem concrefcens, ipfiim frudum 

 gummi mftar oblinit : fru&us autem ciim indies maturefcunt, vifcofitas hsc, ut & humor ipfe mi- 

 nuitur, donec tandem modico ac grato fucco repleti, efiii apti evadant. 



Nafcitur ubique in Malabar: quovis anni tempore frudus fert, quanquam Aprili & Oftobri men- 

 fibus plurimum floret, atque a feptimo circiter fationis anno ad centefimum & ultra frugifera eft. 



Arboris hujus folia tenella cum aqua tnta ( quam medicaminis formam pleriq^ Afiatici pro more 

 habent ) ac potui data, vel etiam fuccus e fru(ftibus tenerionbus expreflus , egregium eft ad 

 aphthas & lingux fifluras remedmm, fi ore contineatur. Idem fuccus oculis mftillatus ophthalmiat 

 conducit. Arboris cortex in pulverem redadus, ac cum Oryza» lnfufo, Sc expreflb e matura nuce 

 Indica lacfteo fucco mixtus, atque febricitantibus exhibitus, aeftum potenter extinguit : infiiper de- 

 co£tum ex hoc cortice paratur, cui mel admifcetur, idque aflumptum ventris tormina fedat. E fe- 

 minibus oleum exprimitur, quod cum zinzibere & femine Cumini liimptum hydropicis luccurrit, in- 

 foper alvi cruciatus lemt, eandemq, evacuat. Frucftiis vero matunores cum incluiis feminibus leu 

 nucleis ab indigenis comeduntur. Succus deniq, glutinolus, gummofiis, pellucidus, qui e frutftibus 

 haud matuns exprimitur, radiis Solanbus concrefcens ac rufefcens, ieu ex rufo mgricans, & velut vi- 

 refcens, optimum evadit gluten y quo ad quarcur-.c}, ardiffime conjungenda utuntur incolae : quem- 

 admodum Judari & Lufitani in compingendis libris Iblo hoc glutine utuntur, quique ob id teredim 

 nunquam obnoxii liint, &c. 



Immaturus frudus [Janipabx] concifus 5c cuti afTri&us tingit colore ex nigro fubccerulefcente ; 

 qnx nullo modo elui poteft, ted poft o<5to aut novem dies fponte evanefcit. Lsgnum feu ramus decer- 

 ptus eodem modo tingit. Barbari in fympofns fuis, & ad bellura ltun Iblent ie hoc liquore mficere 

 ut ternbiliores hoftibus videantur. Mirum Hom Malabanci auciiores nullam hujus quahtatis 8c ufiis 

 mentionem facere, G modo eadem iit arbor Panitsjica-maram Sc Javipaba, ciim omnes qui de Ja- 

 nipaba lcripferunt ejus mcminermc, Clufius,Thevecus ; Lenus, Pifo, Marcgravjus, Hernandez, Ro- 



chefortms. 



