Lib. XXIX. T>e Arboribus Tomiferis. 1671 



pellicula fulva veftiti, qua fublata videntur non abfimiles reni vaccino fecundum incifuras quibus 

 funt divifi. Subftantia eoruni intus eft termis, & fpadicei fere coloris, in difpares divifa particu- 

 las, fed qua? ar<5te inter fe hareant, adeoque fit pinguis ut fponte humor, quantumvis fit lentus" 

 aliquando exftillet; imo oleum ex ea abundanfius quam ex Amygdalis exprimi poffit. P u ]p a ha;c 

 fubamari, non ingrati tamen faporis, multi nutrimenti, temperamenti fubfrigidi atque humidi 

 Hughefius noftras fru&um accuratiusdefcnbit, eft is initio viridis, qui prout magnitudine augetur* 

 ita figura & colore vanat ad perfe&am ufque maturitatem. NonnuIIi fubrotundi funt Pomorum in- 

 ftar, alii oblongj Cucumerum forma, verum pleriqueovati, Melonibus non abfimiles ; magnitudins 

 varn, a Mali fylveftris adPyri maximi aut Melonis mediocris molem ; ejufmodi etiam cortice duro 

 minus tamen quam in Melone craflb, te6ti : quo vel leviter incifo nuclei ftatim apparent. Pra?te- 

 rea exterior pars fru6tus feu crufta: tuberculis quibuf dam ina:qualis eft, fecus quam in Melone, ve- 

 lut ornatus causa a natura fa&is, protuberantiis iis qua: in Pomis vulgaribus non raro cernuntur fimi- 

 libus, obtufis, extremi digiri magnitudine. Color fruauum pro maturitatis ratione variat, adquam" 

 quo propius accedunt, eb colore rubente feu incarnato, ut vocant, magis funt tin&i & ftriati praj- 

 cipue ex parte foli obverfa ad modum Pomorum vulgarium ; unde & matuntas cognofcitur ' 



Nuclei Cacao didi membranulis finguli fingulis includuntur, gelatinam quandam ladeam inclu- 

 dentibus, quaun ore illico liquefcit. Nucleorum numeruspro fru&uurn magnitudine vanat aduo- 

 denario ad tricenarium & ultra. Magnitudine funt Amygdalarum vulgarium, non tamen adeb 

 comprefli, membrana tenuiffima feu cuticula cin&i, ante matuntatem albentes, cum plene matu- 

 ruere obfcurius rubent ; exficcati & Chocolata conficiendae ldonei nigricant magis, & ad colorem re- 

 nis bovilli accedunt, quem & incifuris fuis imitantur : in primis autem hifce feu fifluris pinguis qui- •■ 

 dam & oleofus humor invenitur. H 



Cum frudtus collegerint corticem exteriorem ( qui nullius fere usus eft) incidunt, & nucleis 

 exemptis abjicmnt. Hos pelliculis exutos & a mucilagine adhsrente deterfos, fuper ftoreis aut lin- 

 teaminibus expanfbs Soli exponunt, donec humore omni evocato perfe&e exficcentur. 



Nuclei probe (ut loqui amant) curati guftu ( ut diximus) fubamari funt & pingues feu oleofi 

 calore temperati, ut nonnullis videtur ficci & adftringentes, quod non probat Hughefius ; uti nec 

 Pi(b, quifubftantiam Cacao ex craffioribus fimul & tenuioribus partibus compofitam tribuit ' Nam in 

 pulverem (inquit) redigitur primum, & fola mox, etfi frequenti tufione, pinfitur, & in maftam coeitur - 

 Quod curn fiat fine uliius rei admiftione ratio arguit aliquid ei inefle tenacis & bituminofi humoris" 

 Multainfupereidem, quibufcum fuapte natura immifcetur, infunt ignea, qua- neceflario incidere & 

 referare debent corpons meatus, non verb prascludere, ut quidam volunt, nifi hoc intelligatur ds 

 crudo, veltofto, vel Saccharo condito, quo mulieres in Indiis nimium vefci amant, unde uteri al- 

 vi & hypochondnorum obftruftiones incurrunt difficillimas. Verum totum hoc oritur, qubd inte- 

 rior ejus fubftantia dentium incifione non exa&e comminuitur, necperfe&e commifcetur : requiri- 

 tur enim araficiofa mola: verfatilis contritio, atque tunc demum fiquid noxia: fuperfit frigiditatis 

 aliorum calidorum commiftione temperatur. Hughefius negat ullam, mulienbus Indicis ex horum 

 efu, noxamaccedere; feque farpius efitafle crudos magno numero tum in Jamayca, tum inter na- 

 vigandum, nec tamen ullum inde nocumentum fenfifTe affirmat. Eledione tamen utendum nec 

 efitandas mucidas, cariofas aut ullo modo corruptas feu vitiofas : verum integras, pingues, bene^after- 

 vatas & fapidas. Afferit tamen nuces hafce quantumvis diligenter curatas exficcatas & reconditas a 

 marina tamen aura, inter vehendum,aerifque mutatione & humore nimio affici, fitum contrahere 8c 

 paulatim corrumpi, ut multx antequam huc appulennt cariofe, mucida? aut aliquo modo vitiofe in- 

 veniantur. Reftat enim etiam in optime aflervatis unduofitas qujedam, qua: eas ccelo humidiore ad 

 mucorem & corruptionem difponit. Hinc mafla Chocolata: qua^ in America conficitur longe prse- 

 ftare creditur ei qua: ex nucleis huc tranfvedis in Anglia paratur. Aflerit autem tum Hifpanos, tum 

 etiam Anglos arborum harum magna Pomaria inftituere,in quibus eo ordine eaque diftantia>lantas 

 difponunt quo noftrates Cantiani Cerafos folent m Cerafetis. Solum autem initio lsevigant" & ab 

 inurihbus herbis expurgant, quasetiam deinccps cunose evellunt, nearbores eis fuftocentur, aut de- 

 trimentum capiant. 



De Chocolata. 



Chocolata Hifpanis reliquifque Europsis, Chocolatl Mexicenfibus, accipitur vel pro Mafla 'ipfa e 

 nucleis Cacao vel Solis, vel cum aliis frudibus aut aromatis mixtis, confe&a, vel pro potione mde 

 fafta. Simplicia alimentaria & aromatica qus Chocolata: compofitionem ingredmntur hxc recen- 

 fent Pifb & Hughefius. 



1. Atolli, i.e. Mayzii five Frumenti Indici farina,in aqua ad modum pulticuk foluta. 



_a. Achiote feu Achiotl, i.e. grana rubra fruduum Urucu e quibus paftillos faciunt ad tingendum 

 utiles, quos&Chocolata^admifcent ad gratum fimul faporem & colorem communicandum. 



3. ChiUi teuCbiUe, i.e. Capficumfeu Piper Indicum: quoniam valde calidum eftpauca quanti- 

 tate ad orexin excitandam Chocolats admifcendum eft, non tanta ut fanguinem lnflammet. 



4. Mecaxochitl Mexicanis quam fic defcnbit Fr. Hern. volubilis eft herba, binos dodrantes longa, 

 per terram repens, folia ferens magna, pinguia, obrotunda, odora & acris fapons, caules teretes 

 contortos, & pmerquam unde pediculi oriuntur kves, per terram repentes, at circa fingulos fo- 

 liorum exortus radices onuntur fibratx, capillifve pares. Fruftus Piperi longo perfimilis eft. 



Nafcitur humeais locis regionum ferventium, qualis eft guauhnahuactnfis & Hociacocothenfis. Locus. 



Calida eft & ficca, ad Piperis longi fpecies attinens. Bibitur cum Chocolata, cui gratum fapo- Vim. 

 remconcihat, corroborat, ventriculum calefacit, oris halitum emendat ; craflbs lentofque humores 

 attenuat,. adverfatur venenis, iliacis & eholicis confert, unnam evocat, menfti ua ac partus emor- 

 tuostrahitcumTlilxochitl, vivofque accelerat, obftruda referat, frigora & ex iis ortos dolores tollit 

 rigoribus febrium opitulatur. 



^. Xochinacatlis feu Flos auricuk, Orejuelas Hughef Oregioella Cluf. ex. Huius 



