1 6yz H i storiaPla ntarum. 



Hujus florem fblum Chocolata: lmmifcent, [olim immifcere folebanc ] ad odorem & faporem 

 luavem ei addendum. % ■ . , 



*LziP i3->o. 6. Vaynittus feu Bdwto, i.e. Tlilxochitl Hernandez, de quo alibi diximus. 



7 . Pipet- Tavafci five Xoconochitl Hernand. Piper odoratum Jamaycenfe noftratibus, Carpo- 

 balfimurn ojjicin. Hughelius inter fimplicia Chocolatam ingredientia recenfet , de quo alibi 



8. His addit Pifo liquorem quendam refinofum, mxlxiw, qu"em Indi Holli, Hifpani Uffinomi- 

 narunt, deftillantem ex arbore Holyuahuytl difta, feu Chilli, qux ftipite eft tevi, Scc. Hic rarius 

 admifcetur Chocolatae, tunc potiffimiim ciim Diarrhcea: aut Dyfenteriae meden volunt, nucleifque 

 quatuor Cacao uncia unica Holli mifcetur. Verum Cacao nuclei ob pinguedinem, & gummi Holh 

 ob tenacifltmum gluten primum debant correri, ne vifcera obftruant & cachexias producant. 



Hax aliaque vegetabilu ( inquit Pifo ) Novae Hifpanise patria, non idcirco putavi^ recenfenda, 

 qubd omnis potio Chocolata fimul ea recipere debet, fed ut ex iis quifque fibi maxime conveniens 

 eligat. Indi ante Hifpanorum adventum fimplici Cacao farina contenti a compoiitionibus abftine- 

 bant, fanitatis potius tuendae fbliciti, quam palato gratificandi. 



In Jamayca Cacao nuclei crafse contnti in panes feu maflas librales aut bilibres trilibrefve effor- 

 mantur abfque ulla mixtura. Hanc paftam antequam pro potu utuntur radula in fcobem feu 

 pulverem teniffimum'comminuunt. Atque hanc maflam a mercatoribus & nautis in Angliam 

 fatpe allatam, ex optimis efle paftis quae Chocolatae haberi poffunt affirmat Hughefius., Nec enim 

 convenit, inquit, ut nuclei m tenuiffimas particulas comminuantur^ hincenim laens impreffionibus 

 magis obnoxia evadit maffa, & fpiritus fbluti facilius evolant, reli&a pafta fatua & iniipida. 



Varios Chocolatam parandi & componendi modos defcribunt Pifo & Hughefius. 



i. Cacao nucleos probe curatos, & in Sole, vel fiipra lentum ignem in vafe convenienti ficcatos, 

 detra&is cuticulisin mortario marmoreo tundunt& comminuunt in particulas tenuiffimas, paftam 

 mde efficientes qua: vel feorfim, vel addico ovo & farina: Mayzii cantillo in rotulos, pilas, trochifcos, 

 aliafve maffas formari poteft, vel in pyxides lmmitti ; qua: fuper afleres feu tabulas acquales fuppo- 

 fitofoho ahquo aut charta munda m umbra ficcanda, (in Sole liquefcunt) adeoque breviindu- 

 refcit pafta, & ad hebdomadam, menfem, aiini dimidium, aut etiam integrum annum pro ufii quo- 

 tidiano fervari poteft. , v 



Si nucleos in fartagine fupra ignem exliccas cavendum tibi eft ne adurantur. Nuclei non nimis 

 tundendi funt, ne plus squo oleofi evadant. . Panes & rotulae Chocolata: curiose compingi & kvigari 

 debenc ne rimis aut fifluns hient, adeoque aere fe infinuante mucidi brevi fiant, nec diu durent. 



i. Nonnulh fupra lapidcm ampluma:qualem j kvem&; perpolitum commolunc nucleos in tenmffi- 

 mam farinam. Supra alium deinde quem m promptu habent Japidem aut laminam ferream fxnnam 

 extenduntj & fuppofito lento igne quantus fufficiat ad impediendum ne laminae adha:refcat,mambus 

 fubigunt & efformant m quafcunque placuerit figuras^ vel feorfim,vel cum tantillo Notty, quae car- 

 diacaeft. Atque ha:c Tinquit) optima eft Chocolatae pafta, utpote fimpliciffima., quaque Indi 

 olim ante Hifpanorum adventum ufi funt. Tantum enim abeft (ex Autoris noftn fententia) u| 

 mixtura: illa: & varia ingredientia Chocolatam meliorem reddiderint, ut eam potiiis depravavennt 

 8cplane corruperint. 



3. Hifpani & noftrates eos imitati nucleorum Cacao paftae adjiciunt vel Chille, vel Achiote, vel 

 aliud quodvis a fiipradidis ingredientibus, vel plura eorum fimul, qua: haberi poflunt, pro guftu 

 conficientisj vel pro utentium conllitutione, vel medentis fcopo addita tandem facchari q. 1. Singula 

 autem qua: maflx admifcenda funt feorfim debent comminui & in pulverem fiibtilem redigi. Me- 

 thodum conficiendi maflam Chocolatae compofitam hanc tradit Jul. Pifb. 



Cacacius cazteraqueadmixturamhancpertinentiapinfuntur lapidequodam Metatis nomine dicfto, 

 ad hujufinodi ufum excavato : Animadvertendumautem eft r. Ut omma quo melius frangi poffinc 

 ante torreantur ingredientia, praeter Achiotem. a. LTt diligentia adhibeatur ne adurantur nignimque 

 contrahant coloremj aut nimio admota calori infitam fuam exhalent viitutem, amarumque acqui- 

 rant faporem. Praxedunt in comminutione Cinnamomum & Chitte, quae fimul cum Anifo molun- 

 tur ; poftremb autem loco Cacachs ipfe, qui paulatim confnngendus reftat ; fingulis quippe vicibus 

 quoties quid de eo mola: fiibjicitur circumagatur lapis ut facilius diffiliat, melmfque conteratur: 

 deinde in ahenum poft Cacacii comminuti ingredientium pulveres injiciuntur, qui lignea quadam 

 fpatula eidem permifcentur. Coada 111 unum mafla lapidi rurfus fubdita, cui fiibjecta: candentes 

 fuerint pruna:, perquam optime diluitur. Cavendum tamen eft, ne vehementior fupponatur ignis 4 

 ut butyrofus nimio calore effervefcens humor effundatur, Achiotem velim Cacacio admifceas, u| 

 -cum eo molatur,coloremque melius acquirat ; cseteri pulveres cribro antequam confundantur fecerni 

 debent. Qubd li fiifticiens fa<5ta fuerit contritio (quod videbitur ciim nulla ampliiis putaminaap- 

 paruerinc ) fpathula maffae pars eximicur, quaeftacim fundecur in orbem, atque in arculas tunc re- 

 ponitur ; cumque congelafcit dura confiftit. De modo exficcandi arborum frondibus aut charta 

 munda fuppofita eadem habet quae fupra ex Plughefio retulimus. 



E nucleis Cacao oleum exprimi poteft quemadmodum ex Amygdalis, 5c ad eadem utile ad qua» 

 Amygdalinum, atque etiam efficacius. - 



Iifiem etiam nucleis Mexicani olim alia-que nationes Amencana: pro nummis ulae fiint, atque 

 etiamnum utuntur ;eofque imitati Hifpani eos pro mercibus permutant. Modus quo ex mafla Choco- 

 latae potus paiatuf Gul. Pilbni duplex traditur. Primb quidem modo diluitur Chocolata cum aqua 

 fngida, fpumeufque ejus humor cuidam infunditur pollubro, id verb quod remanet igni admovetur 

 una cum Saccharo. Hoc poftquam incaluit cum fpumea illa a qua fejunda fuic iterum confunditur 

 atque lta ebibitur. Alter autem modus vult calefi.eri aquam , & in vafe repofitam Chocola- 

 tam qiiantum fatis eft haberi, fuperque illam parum aquae fundi, ac verfatili difpergimola; tuncfta- 

 tim atque bene diluta eft reliquum calida: cum Saccharo m eadem Chocolata mifceri & hauriri. Si 

 placuenc fngidam potare Chocolatam, dilues Chocolatam in aqua, mokque verfatilis fiibfidio fpu- 



mam 



