\6-jZ 



HlSTOR. IA PLAMTA.RU M. 



VJus. Utriufque lignum putredini mire refiftit, unde ob fummam fimul duritiem molendinorum fac- 



ehareorum axes ex illo fabricantur, caeterafque arbores multum antecellit. E cortice exteriore fic- 

 Cato & contufo fit ftuppa rufefcens, quo ad obturamenta utuntur 8c naves. 



ue 



A' 



C A P. VIII. 



*Lib. ij. c. $] 'Arhor Totocifera Orellanenfium, indinnis Ademoriie Totocke * De Laet, 



Ind.Occid. ^ r . ; 



De Laet. A • 



Rbor eft valde procera 8c ramofa^ foliis grandibus, & quae forma non multum abludunt 



ab Ulmi frondibus, obfcure virentibuSj nifi qu6d poftica parte nonnihilvidentur candica- 



re. Nullos fevtflores fed certas gemmas qua: colore nihil differunt a foliisj qua» fenfim 



craflefcunt & protrudunt fruBum grandem, mole interdum capitis humanij pame rotun- 



dum, antica parte nonnihil compreflum, cortice ligneo, duro 8c admodum craffo, exterius ftriato 



Sc tuberofo, coloris fufci & pams nigri. Dividitur interius certis fpatiis in fex yeluti regionesj in 



quarum fingulis continentur octoj decem, & interdum duodecim nuceSj ardfi inter fe conjuncl:a?, 



quse finguk iterum ligneOj duro, & fatis crafio cortice tt&x funtj & yariae forniSj pleraque ta- 



men triangulares, una parte convexiorej cum tribus veluti futurisj valde rugofa* 8c afpera^j minus 



tamen quam exterior corteXj tres uncias longae, & fefquiunciam latae, colons roffi & interdum ci- 



nerei aut fufci. His continetur oblongus nucleus totas implens inftar Amygdali, rubicunda membra- 



na teftusj carnecandidiffima & folidaj & nonnihil oleofa. Sapore videtur magis accedere ad Avel- 



lanas quam ad Amygdala. Horum tamen ufum in omnibus egregie poteft fupplerej etiam ad trage- 



mata facienda, uti a noftris fuit obfervatum. Barbari attnbuunt ipfi facultatemVenerem excitandi. 



Quoniam arbores qux hunc fru&um ferunt adeo funt alta?, & fruftus adeo gravis & durusj ll- 

 lis maturis non audent Barbari fylvas ingredij nifi valida parma, aut alio tegmine caput te<fti ; nam 

 frucfus decidentes inftar filicis caput illis comminuerent. 



• 



Cap. IX. 



De Cam^hora. 



Amphora feu Caphura in panes fufiles ingentes coafta importatur,pelIucidos 8c candidos totos., 

 fa£titii Nitri inftar, qui pulfu etiam tinnitum edunt argutum, fubftantia pinguiufcuhij 8c 

 _, ,1 qus facile flammam concipiatj quam in mediis etiam aquis inextinguibilem pertinaciter re- 

 tinetj fub dentibus lentefcens, 8c exigua portione totum os veluti inflammasj odore vehementi. J. B. 

 Catterum nifi diligenter aflervetui-j ex operculatis etiam capfulis nonnunquam evanefcit. Affer- 

 vatur tamen fecure vafe marmoreo aut alabaftrino, Lini 8c Pfyllii femine fepulta. 



Non una ex arbore colligitur : nam ex cortice radicis Canelk Zeilanica? deftillando elicitur, 

 tit in Hiftoria ejus arboris oftendimus : 8i ex radicibus arboris cujufdam Japonicae minutim con- 

 cifis & in lebetem ameum conjedisj quibus aquam ea quantitate fuperafFundunt ut radices modi- 

 ce obtegat. Lebeti autem imponunt pileum vel operculum ftramineumj in acutum faftigiatum, 

 moxque ignem admovent modicum, cujus ope partes radicis volatiles feparantur, adfcenduntSc 

 dido pileo cryftallorum inftar adhsrefcunt, qui viciffim aufertur, mundatur, rursufque fuperim. 

 ponitur. In infula Sumatra, ex alia arboris lpecie obtinetur ; non tamen deftillationis ope ; fed 

 - Ephemer. fponte concretam ex arborismedulla eximunt indigens ; qui, referente * D.Grimm. poftquam exter- 

 German. nis fignis, illis notis, percipiunt arborem divitem effe Camphora, fpoliant eam omnibus foliis, cortice, 

 ^«.11. ObJ. 22 externo ligno ufq, ad medullam, quae ab eis findkur. In hac medulla Camphora eleganter in for- 

 ,53 ' ma coagulataj inftar tenuis cryftallim foliati falis refidet, quas a medulla ab eis feparatur. Nobis au- 



tem videtur ut 8c prardiao D.Grimm. arborem Camphoriferam Borneenfem fpecie diftindam non ef." 

 fe a Sumatrana. Siquidem modus colligendi Camphoram apud Borneenfes noii admodum diverfus 

 eftaprsediiaoSumatranorumj ut legereeftapudBreynium, Cent. 1. c.6,exrelationeAfa«£. Sladi, in 

 Tra<3:atu cujus tituluSj Recherches & Obfervations naturelles par M.Boccone, hisverbisj Caphura de Bor- 

 iieoj qua; melioris notae 8c ranor eft quam Japonica [Libra ejuSj tefte Garciaj tanti emiturj quanti cen- 

 tenae librae ejus qua3 ex China adfertur] in £a infiila ab arbore ibi Liono dida profertur. Huic^arbo-: 

 ri tunc temporis cum Caphura abundarej &c quafi turgerej IfySr Grsci eleganter dicunt, norunt, 

 fub ortum Solis aurem applicant, 8c notatu dignum ftrepitum percipiunt; deinde ipfam amputa- 

 tam in partes diffecant, quas findunt, Solique ut ficcentur exponuntj ficcatas in particulas commi- 

 nuuntj & Caphurae fruftula eximuntj cnbroque a fbrdibus purgant ; fi majufcula fruftula offende- 

 ' rintj ris oculos leniter & leviter confricare folent. Hsc autem Caphura plurimum a Japonica diflat, 

 magifque clara 8c perfpicua eft, nec ullo modoj ut Japonica, fponte evanefcit & confumitur. 



Csterum (ut recfe annotat D.Grimm.) fi Sumatrani & Borneenfes artem callerent deftillatoriamj 

 longe majorem quantitatem Camphorx impetrare poffent. Percepit enim ille, quod lignum illud, 

 etfi odore Camphora; videretur carere^ multum tamen Camphor.-e in fefe adhuc continere. Si 

 .enim tranfverfim (inquit) ferra difcinditurj fpirat odorenij 8c multum oftendit pinguedims. 



Mirum autem videtur quod fcribit purificationem Camphora: Japonenfes adhuc latere. Matthio- 



lus tamen etiam fcnbitj Camphoram omnem rudem Venetias lmportarij lbique lgne 8c arte vitreis 



organisfic ut candefcat elaborari. 



Vkts. Camphora Vetenbus Gracis incognitaj Arabibus primo celebrari capta eft. Calidane fit an 



frigida non convenit inter medicos. Vetuftiores frigidam efTs ftatuuntj eo argumento quod Ve- 



xierem- 



