Lib.XXX. T>e Arboribus fruttu per maturitatem ficco. i 68 5 



Ex Macaxera optimum fit vinum, ferum la&is fapore referens. Mandihoca rafa vulnenbus & 

 ulceribus antiquis impofita ea mundificat atque attemperat. 



Manipmra cofta craflefcit pultis inmodum, alimentoque convenienti exiftit. Quod fiOryzam tk 

 faccharum cum aqua deftillata ex floribus Aurantiorum fuperinfundas conferva: gratiffinia: forniam 

 induet, mutatoque noming^Marmelada de Mandioca appellatur. 



Poflremo illa fpzcios' Macaxera, praterquam qu6d vicem farinae prsdi&ae fuppleat, igne etiam 

 aflata abfque ulla alia praparatione comeditur, ac Macapera appellatur. 



A cxteris radicibus abftinendum eft, quod prafens fint venenum. Dantur enim qtixdam, quas 

 citius combufieris quam ut virus fuum deponant, & ad edendum ldonex- reddantur. Quin ipfi i n . 

 digenae olim minus exercitati in feparatione alimentofi & venenofi, aliquoties mortem oppetieiunt, 

 nunc eruditiores fa6ti, non fblum illis praecipuo exiftit vitae fuftentaculo, fed ommbus Europaeis m 

 America degentibus: idque pani tiiticeo praferre nonverentur licet minons habeatur nutrimenti. 



vEthiopes & Brafiliam mter edendum pugnos farinae plenos in os injiciunt, ut manu quoque ab 

 ore longius remota vix tamen mica pereat. Raro aut parum inter prandendum potu utuntur, quod 

 farina aquam nimis imbibat & ftomachum inflet. Cum aratrum ejufque ufus hic ignoretur, & im- 

 probi ac multijugi laboris taedia declinent, facilem hanc & minus aerumnofam agnculturam, tam 

 vkx ac rei familiari tuenda:, quam a:ri corradendo egregie adhuc ample&untur. Quippe unius dun- 

 taxat mancipii induftria & labore centum tuberculos [monticulosj aliquando unius diei decurfu ab- 

 folvunt. Hujus autem farinae una, quse viginti cantharos noftrates contmet, aut fefqui Alkeira, h. e. 

 modius unus aut fefqui homini robufto & laboriofb in menfem integrum plerunque fiifficit. Quem 

 modium fex, aut feptem, aut ad fummum o&o fblidis comparavens. Rocheforuiss unum terra juge- 

 rum hac radice plantatum pluribus perfonis alendis fufficere fcnbit quam tria optimo frumento fata. 



Hxc funt quae ufu & fedula in hanc radicem inquifitione a rufticis & experientia propria refci- 

 fcere potuk Gulielmus Pifb. 



Cum autem ufus hujus farina tam laie pateat 3 ut non pauciores ed mortales vfcantur qudm frumento ipfo> 

 vajlijfimi nempe orbis Americani plerique incolte, integram ejus hijhriam huc tranfr.bere non piguit ; prsefer- 

 tim cum aliorum minus accuratas hifiorias & defcriptwnes conferendi & examinandi labore & tadio nos levet. 



Alterius adhuc Mandihoca fylveftris meminit, ejufque iconem exhibet Pifb, quam fruticem arbo- 

 refcentem vocat, cseterum fativae fimillimam, fi caulem & foha connderes, verum dignkate Ionge 

 inferiorem. .... 



Notandum autem quod omnium qui de Mandihoca fcripferunt confenfu fuccus e radice expref- 

 fus omnibus animalibus venenum eft praefentaneum ; poftquam tamen 14 horas fteterit qualitatem 

 fuam malignam & perniciofam amittit. 



C A P. XVI. 



i. Guaiacum Ger. Guaiacum five Lignum fanEtum Park. Guaiacum magna matrice C. B. Fru- 

 ttus Guaiaci putatus & folia J. B. 



HAnc arborem plene & accurate defcripfit Jo. Terrentius Lynceus, notis in Res Medic K 

 Hifpan. Fr. Hernandez, ; atque idcirco ejus defcriptionem mutuabimur. 

 Guayacan eft arbor Juglandis vel Ilicis magnitudine, cujus cortex colore extrinfecus ci- 

 nericeo, Betuhe fimilis permixtis tamen multis maculis viridibus, intrinfecus vero fiibruber, non 

 admodum denfiis, fed immodice durus, craflitudinis nempe femidigitalis ; is ligno recenter cxib 

 adeb firmiter haeret ut vix ferro feparari queat, progrefiu verb temporis facile fejungitur. 



Lignum in extremis colore qui in Buxo interne nigrefcente confpicitur, 6c meditullium ejus eft 

 maximum, totumque adeb lignum fplendida quadam donatum duritie. 



Pinguitudo ejus refinaceum quid fpirat, uriturq, odore nbn infuavi, &: ab accenfo gummi pro- 

 fluit, quod prardurum eft ubi xefrixent. 



Pondus ejus quale nulli prsterea ligno ; nulla ejus quantumvis minima pars in aqua fluitat, fed 

 mergitur continub & fiibfidit, imde lignum eft fortiflimum, quod duritie omne robur fuperat, 

 8c idcirco quam minime hiat, neo^ facile videas qubd nmas traxent. 



Sapor non ingratus, amarus ftatim, cum acrimonia miti palatum ac fauces compungens, qui fe^ 

 mel cognitus nunquam errare finit emptorem in cognofcendo. 



Decoftum ejus seftate ultra tertium diem non perdurat. Folium craflum, parvum, durum, viride, 

 multis venis difhn<5tum, quidam Arbuto comparant, alii Buxo ; in ramo fitum habet ex oppofito al- 

 terius, ut in Siliqua vel Lentifco videre eft ; quaterna vel fena ad medium nervum adnexa. 



Flores multi, quafi umbellam vel corymbum conftituentes, pediculis viridibus infiftunt pallide 

 lutei hexapetali, multis e medio fiamimbus prodeuntibus; in quorum medio rudimentum fru&us 

 Burfam paftoris eftigie refert. 



Frudus a quibufdam Caftaneis, ab aliis Prunisfimilis refertur, duobus Lupinis fibi conjundtis, ali- 

 quando etiam tribus, ut Clufius refert; vel Acens fruitibus, fed fine alis conftat, cordis figuram ele- 

 ganter referentibus ; leviflima porro diftra&ione unum ab altero, ficut &c Aceris fru<5lus, divi- 

 ditur. 



Longitudo eft tranfverfi digiti, latitudo paulb minor; color totius corii caftaneus aliquantulum 

 corrugatus Pruni inftar. In conjun&ione cum altero fru6lu membrana eft, denfitate, odore, duntie 

 perfimilis ei quae Juglandis femen bifariam dividit. Conum externum corrugatum mollius eft, m- 

 ternum verb nucis mterno putaminum duritie 8c colore refpondet. 



Nucleus intus conclufus colore &; vanis venarum duftibus Nuci myrifticae vel Buxi radici admo- 

 dum fimilis, Hunc fi diu in ore volvas pulpam quandam abradis qax acrimoniam mamfeftara 



D d d d d d d lingus 



