i8 + 



o 



HlSTORI. A PLANTARUM. 



SECTIO QUARTA. 



De Plantarum qnarundam fuccis in Medicina ufitatis. 



Notas Gummi, <%ejm£ 9 & Succi infpijjati, vide Lib. i. Bijl. nofir.f. 10. 



I. Olibamim, five Thus Park. Thus J. B. Arbor thurlfer* Ger. C. B. f tattRincettfe OJ <©Ii* 



nanum. 



Slcca ac pinguior efl Thuris lachryma quam Maftiche, ftatimque m luculentam pertina- 

 cemque flammam exardet , Jodore multo imbecilliore , fed nihil per incendium ftillat, ut 

 Maftiche; dentibus ftatim friatur, verum fnatura non cogitur denuo, ut Maftiches, neque 

 ut ea libere volutari poteft, cum dentibus eorumque praefepiolis adhaerefcat. Sapore eft amaro & 

 modice acri, non ingrato tamen, Qefalpino adftnngente fubamaro. Colore eft ex albo fulve- 

 fcente, mmufque pellucet quam Maftiche, colore candicante aut fubruffo ; tranflucidje gutta:, alias 

 fingulares, alias gemella; tefticulos aut mammas, prout gae majores minorefve fuennt, lmitantur, 

 unde & Mammoii & Mafculi Thuris cognomenta : interdum quaternz aut quinar, magnimdine 

 Ciceris, Aveilanae, & majores, adhacrentes nonnunquam fuo cortici unde exfudarunt : fnatura vero 

 immundior ex grumorum attritu decufla Thuris Manna Graxis appellatur. 



Quod ex eo [Thure] inquit Plinius rotunditate, gutta; pependit mafculum vocamus, ciim alias 

 non fere mas vocetur ubi non fit fcemina. Mafculum alii putant a fpecie teftium di&um. Cafp. 

 Hofmannus quam ob caufam mafculum vocabant fe nefcire fcribit, nec enim arridere quae Plinius 

 dicithb. ii. cap. 14. Nobis fatisfacit Pliniusob formam vel praeftantiam mafculum di&um. 



Mansmoftim Thus J. Bod.a Stapel a mafculo diftinguit quod lllud oblongis grumis mammarum 

 inftar pendulis compofitum fit ; hoc parvis lotundis candicantibus aut flavis, lnterdum finguhs, 

 interdum tefticulorum inftar gemellis conftat : Alii hoc ab illo non d.fferre volunt. 



De Arbore Thurifera nihil certi traditur. Theophraftus Arborem non magnam effe tradit, 

 quinque fere cubitis attolli, ramofam effe, folia habere Pyro fimilia , corticem lacvem ut Laurus. 

 Alii tamen (mquk) fimilem Lentifco effe aiunt, & ejufdem fru&us fubrutilo foho. Ahi & 

 cortice & foho etiam Lauri. Diodorus Siculus Acaciae /Egyptiacae formam Arbon thunferae at- 

 tribuit, Sahcis folia, Lentifci autem folia Myrrhae arbori, in quo Diofcoridi & Theophrafto pkne 

 contrariatur ; quomodo -haec concilianda non video, nifi fitquaedam tranfpofitio. Garcias quoque 

 Thuns arborent humilem efTe ,& folia habere Lentifco fimilia f cribit. 



AtThevetus Arborem Thuriferam Pinus refiniferas referre tradit : verum lcom quam propo- 

 nit cum Pinis nulla eft fimilitudo ; quamvis fe flngat adftare arbori, aut ei adftantem pingat. 

 De vera ergo forma hujns arboris etiarrinum incerti manemus, quod nequeVeterum quifquam, ne- 

 que Recentiorum 111 vaftas illas Arabiae folitudines penetravit quae Thus dant, ut Cafp. Hof- 

 manni verba ufurpem. - - . ^ 



Oportet tamen ut Iiegio thurifera fatis late pateat, & arbonbus etiam abundet, cum thus tam 

 vili veneat. . 



- De loco Thuris natali magna lis eft : nonnulli Arabiam folam Thus gignere icribunt,nec tamerj 

 eam omnem, JedSabaeam dicfam, Solis efi Thureawrga Sabais, Virg. Juba, autore PJinio, negat 

 in infiilis nafciprarter Arabiam ullis. Thus quoque pi-aeter Arabiain nulhs gigni Theophraftus & 

 Plinius tradunt. Dixere tamen poftea, quod ex relatu acceperant, id etiam nafci in quibufdarn 

 lnfulis. Thevetus etiam mukas infulas & regiones hujus feraces efle fcribit pweter Arabiam, & 

 quibnfdam in locis tam vulgaremeife quatn Aurantiae Malum : Thus tamen quod ex Arabia de- 

 fertur ut olim ita & nunc omnium praeftanuffimum haberi. 



Diofcorides prarter Arabicum Thus mveniri & Indicum fcnbit. At Garcias per univerfam In- 



diam Thus non nafci certiffimum efle ait,cum quicquid Thuns ibi confurnatur ex Arabia deferatur : 



& miratur a quo Diofcorides id acceperit. Prstuit forte a colore nigro quoddam Thuns genus In- 



• 'CawweitfiBdiciim appellari, quemadmodum Myrobalani nigrae Indae denominantur. _ At * Bodaeus a Stapel 



Theofbt. hift. Indum Graecos vocaffe ait hoc genus, non quod m terra lpfa Indiae continente nafceretur, led in 



lib. 9. c. 4. infuijs Arabiae adjacentibus, quae tum temporis erant fub Indorum poteftate, qus deinde ab Arabibus 



forte funt recuperatx, & hodie fub eorum funt pnncipatu. Duphcem Thuris quotanms meflem efle 



tradit Plinius & confirmat Thevetus. Metifemel armo fclebat, minore occaftone vetutenJij jam quafius 



aluram vindemiam affert ; frm etejue naturalts vindemia canu circa ortum fiagrantijfimo afiu, mct- 



dentibus <]ud maxime videatur ejje fragnans, tenmfiimufque tendi cortex Autumno legitur m afivuo 



fartu. Secunda mndemia efi vere, ad eam hyeme corticibus incifis, Phn. QuoQ aeitate coiligitur candi- 



cans, purum, niddum, pellucidum eft ( inquit Thevetus) alterum quod vere rubefcens, pon- 



dere, pretio, bonitate, viribus fiiperiore loage inferius. , , % 



Qiiod ad vires attinet, Thus calf acit, ficcat & fubaftringit. Ufus praecip.intnnfec-Jseftad varios 

 capitisSc pectons affeclus, ut & ad alvi uterique profluvia, adtuffim (deglutitur vefpen huftatim ) 

 vomitum, fanguinis excreationem, diarrhceam, dyienteriam mitigandam. Avicenna depravatis fen- 

 iibus & abolitae memoriae Thus opom pra;ftare tradit. Diofcorides Thus m fecunda valetudine 

 hauftum lnfamam facere, & Urgius cum vino fumptum interficere air. Nos ergo { mquit J. B. ) 



confuJimus 



■Vires. 



