194-2- 



HlSTORIA PlANTARUM. 



quatuor vel quinque folia ad genicula fingula 

 fiibinde appinguntur, forte pi&ons incuria. . 

 Turbith Indicum Convolvuli fpecies eft foliis I- 

 bifci, flonbus candidis, interdum ex albo ru- 

 bentibus, Malvaceis. Vid. Hiftonae noftrae Ap- 

 pendicem. 



Tuz-patli, Polypodium Mexicanum tuberofa ra- 

 dice fibris cyaneis, folio brevi» Impetigines, 

 panos, furunculos, luem Veneream, aliofque 

 tumores difcutit. 



Tz,aguanguem III, S.HasmorrhoidalisMexicana. 

 Foliis eft longis anguftis, plerunque quinis, 

 Abfinthn Indici ; floribus coccineis ; radicibus 

 fibratis. Amuletum eft appenfum brachio ad 

 haemorrhoidas. 



Tz,ahuengucni ) Tz,atfcuane ) S. FilipendulaMichua- 

 canica foliis trifidis ferratis, flonbus in ambitu 

 coccineis, medio luteis cum alba quadam iride. 

 Calfacit & exficcat. 



Tz,ahuengueni S. Filipendula Mexicana altera. 

 Floribus eft circa medium luteis, in ambitu 

 purpurafcentibus quoad Afteres pertinereo- 

 ftenditur. Folia habet Umbellatarum in mo- 

 dum divifa;radicestuberofasOenanthes. Con- 

 venit viribus cum praecedente. 



Tzautli, S. Gluten, Gladiolus Indicus Afphodeli 

 radice, floribus e luteo purpurafcentibus. Ex 

 radice ficcata fit gluten praftantiflimum ad 

 ufum piclorum. Ea dyfenteriam, ahofque flu- 

 xus curat. 



Tz,katz,on Tecomatl, S. Caput formicae. Folia Lini 

 ftellatim per intervalla caules ambiunt, juxta 

 oux florum vice quasdam velut verticilla pro- 

 deunt lutea.Radixdulcis eft & glutinans : Folia 

 frigida & glutinofa. 



Tz.ccuilpatli, Pappiflora foliis Ocimi crenatis & 

 nonnihil fpinofis. Odorata eft, calefacit 8c 

 exficcat. 



Tz,ocuilpatIi altera foliis majoribus profundius fer- 

 ratis fubtus candentibus. Floresorbiculares Sc 

 pilofi; caules hirfuti & fiibalbidi. Deco&um 

 ejus motum amiffum refticuit, naribus attra- 

 cium hemicrania: medetur. 



Tz,onpeIk Xi&*/z*7, Nectarea. Foliis Ocimiincaule 



■ binis. Flos candidus parvis oblongifque fpon- 

 dylis fimilis, in pediculis longiufculis. [Florum 

 unitorum figura fpicam vel julum Typha» re- 

 fert colore ex luteo in rubeum tendente.] Fo- 

 lia Mel ipfum 8c Saccharum dulcedine ionge 

 fuperant. 



Tzonpotonk, S. Helichryfum Mexicanum, flori- 

 bus pallidis, umbilico rubro. 



Micui Tlaxcolli, S. Piicium mteftina a radicis for- 

 ma dicfta. Foliis longis anguftis, flofculis parvis 

 candentibus in fummis cauhbus tenmbus. Ra- 

 dix medetur ulceribus etiam cancrofis celerri- 

 me, tufa & pota i&ericis medetur, 8c urinam 

 evocat. Fru&us apertus pingitur in tres partes 

 divifus, & in earum unaquaque duo femina 

 lutea. 



X. 



Xararo, Helichryfb fimilis, foliis Salignis ferratis 

 fubtus albentibus. Flores rubefcentes fquarroiis 

 calyculis conteguntur : radices fibris fimiles ni- 

 gra». Rad. amara eft, odorata, calida & ficca. 



Xicama, Phafeolus Mexicanus radice orbiculata 

 foliis per medium velut orbiculariter fe&is. Ra- 

 dices efculenta» funt & menfas fecundas inftru- 

 unt : Corpus refrigerant & hume&ant, fitimOj 

 extinguunt. 



Xiuh Tvtonqui, S. Herba calida Totopecenfis. Fo- 

 liis eft afpensj ferratis Limonis fed majonbus 



floribus purpureis; radice furculofa, Hellebo- 

 ro fimili, lanugineque aut efca obdufta, Caca- 

 nacs tota fimilis eft ejufque fpecies. Decoclum 

 lumbricos interimit. 



Xochipalh^ Artemififolia, floribus Floris Africa- 

 ni fed parvis ex luteo rubentibus. Floristantum 

 ufus eft, ad affe&us uterinos & ad ulcera ; pra»- 

 cipuus ver6 ad tingendas lanas luteo colore, 

 & ad pingendum, cujus gratia in aqua coquitur 

 adjefto nitro, & fiiccus exprimitur. 



Xoxonacatic, S. Hyacinthoides capillofa, foliis Cae- 

 pe, flofculis longis luteis pediculis exilibus, e 

 radice ftatim exeuntibus radice orbiculari A- 

 vellanae magnitudine, capillamentis nigris o- 

 perta. Purgat blande & leniter omnes humo- 

 res. 



Y. 



Tauhtli, S. Nubilofa herba, Umbellifera floribus 

 luteis, foliis integris Salignis ferratis, odore & 

 fapore Anifi. Thoracica eft, & uterina, diure- 

 tica, lithontripticajomniaque fere praeftat qua» 

 calida&ficca. 



Tchcacalotl, S. Vas Goflipinum. Foliis eft orbicu- 

 lanbus, undulatis, fenis, fubalbidis praeter alia 

 quardam minora & albidiora; cauliculos te- 

 nues &breves, & in fumma parte exilesflo- 

 fculos profert, radices vero capillis fimiles qui- 

 bus faxis adhaeret. Edulis eft. Hernandez Li- 

 chenis fpeciem efle vult. 



Tchatkpatli, Foliis eft cordatis, inferne hirfutisSc 

 albidis, fuperne viridibus; flores prqfert virentes 

 inCorymbis; fruftus fubrotundos; &capillos 

 quofdam juxta foliorum exortus. Odor Cydo- 

 niorum. Cortex radicum hydropi medetur. 

 Acris eft & calida. 



Texochitl, S. Flos Tetl, Radice eft crafla, tuberofa, 

 aliis ei e funiculis demiflis appendentibus radi- 

 cibus porcinis renibus fimilibus fed majoribus; 

 caulibus quaternis canaliculis ftriatis; foliis 

 Bliti, floribus oblongis luteis, fumum olentibus. 

 Radixdulcis eft & edulis, ficcataepulvisinfper- 

 fus ulcera oris curat. 



Tolmini Jguilizpatli, Folia angufta longiufcula; 

 caules prolixi ; flores pallidi, radices tenues, a- 

 mara:, acres, calida», pituitam & bilem evacu- 

 ant. 



Tohpatli irina a figura foliorum didla, dua: fpecies 

 I unt, Pnor foliis Iridis anguftis, flore Omixo- 

 chitl, S. Lilii Mexicani ; radice pyriformi. Ra- 

 dix cardiaca eft infign. & vulnerar. Altera 

 caule, flore & fru&u carens, folus Plantagineis 

 anguftionbus, fingulis binifve ab eadem ra- 

 dice. 



Ttz-cuimpatli feu Canis interfe&orjS. Hordeolum, 

 i. e. Hordeum caufticum, S. Cevadilla Mo- 

 nardis. An revera Frumentacea herba iit, tum 

 figura, tum defcriptio, tum vires mihi dubium 

 faciunt. Caulis minimum digitum craflus. 

 Defcriptionem&iconem vide apud Hernan- 

 dez p. 307. Dua: aliae fpecies 1. Radicecarpa- 

 cea, eifclem viribus. a.Radice orbiculari, foliis 

 anguftionbus, fapore nullo, lbidem habentur. 



Txiayahoal Chapaltepecenfts, S. Nepeta Mexicana 

 foliis minoribus 8c brevionbus cordatis, floribus 

 candidis. 



Txtenexti^, S. Oculi cinerei, Foliis Limonis fer- 

 ratis i ubalbidis, flonbus. Chryfanthemi, radice 

 crafla fiirculofa, amara acn & urenti, Panos, 

 lepras 8c hchenas extergit 8ccurat, mfiiper 

 Tz,atz,ayanalitz,li morbum in qua univerium 

 ccrpus dehifcitj illita refinaj infperfoque de- 

 fiiper hujus pulvere & gallinarum pennis. 



Txtomium 



