In Lib . prfmum Diofcoridis . 5 3 



N^VWuk*. NARDVM CELTICVM. CAP. VIL 



S~*i Elti cvMNardum naicitur 

 \^j in Liguria? alpibus, aliungia pa 

 trio nomine appellatum : prouenic 

 que in Iftria . a Exigue fruticat , & 

 curadicibusin manuales fafciculos 

 componitur. Folia habet b oblonga, 

 colore in c flauum languido i florem 

 luteum. Caulium ,& radicum dun- 

 taxat ufus eft, & odoris fuauitas. un- 

 de pridie fafciculos aqua abluere ex 

 pedit ,& exempta terra , pauito folo 

 atque humenti, fubie&a charta repo 

 nere rpoftridie repurgare. fiquidcm 

 utile , cum acerofo alienoque pro- 

 pterhumoris uim,non excutitur. 

 Adulteratur impofita herba fimili , 

 cjuae hirculus uocatur,ab odoris gra- 

 uitate. Sed facilis cognitio: nanquc 

 herba candidior eft , fine caule , mi- 

 nus oblongis folij s , radice neque a- 

 mara,neque odorata, uti uerum Nar 

 dumeft. Itaqueradices,atquecau- 

 liculi , abie&is folijs , triti lecernun- 

 tur,uino excipiuntur,digerunturq; 

 in paftillos,& ita fictili nouo diligen- 

 ter operto,afleruari debent . Lauda- 

 tur maxime, recens,iucundi odoris, 

 radice numerofa cohserens, plenum, 

 nec fragile . Ad eadem , qux Sy ria- 

 cum,pollet:fed uehementius unnam 

 cit.&ftomachoutiliuseft. Inflam- 

 mationibus iecinoris , & felle fuffu- 

 fis auxiliatur. Contra ftomachi inflationes , cum abfinthij decodto bibitur : item aduerfus lienem , re- 

 num&uefica?uitia,&uenenatos iftus, ex uino. Addicurin malagmata , potiones , & calfacien- 

 tiaunguenta. 



a 9(t/uyi'a-Ksf (t 



Kfof i.paruus 



frutex. 



b vttoiaWkii i. 



fublonga Jegic 



uulgata edino, 



OnbalTus uer» 



£<at/MiKti. 



c Omnia exe. 



v-aa^a*S»t i. 



fubrufa. 



T 



^nta fuit ueterum,quinospr£cefferunt,negligentia,ne dicamignorantia,ut non modbin ueram fimplicium me- Nard! Celticx 

 dicamentorum cognitionem,qu&peregrina exlonginquis terrarumpartibusaduehuntur,probatiffimorumautlorum con ' cmi0 ' 

 opeiitenire non elaborauerint;fed ne minimam quidem curam adbibuerint , communi reipublicte beneflcio , ut de hisfdtem 

 qute in qudm plurimis Itali& locis , ac alijs non longi difiantibus inueniuntur^quicqudm lucis affequerentur,ac pofleris relin 

 querent . quin potius infuis multb uidentur negligentiores,qudm inalienis.T^afcitur Celtica nardus in Liguria alpibus,na- 

 fcitur eJr in Ijlria , paritcrq; in montibus non longe d Filkco Carinthia oppido,& Iudemburgio Stin&: attamen non ob id 

 legitima in multisuifitur officinis : necfortafje in ijs uideretur^nifi bis nofiris lucubrationibus annis fuperioribus Italicofer- 

 wioneeditis,pharmacopoUpluresdiligentioresredditi,medicam materiamaccuratius expendere ccepffent . Sedidma- 

 gis deteflandum uidetur,quod ijs in regionibus,ubi Celtica nardus nafcitur, magis hallucinentur homines,qudm alibi,fiqui- 



f ■ dem Genu&,qu& Ligurm e(t ciuitas ( nifi iam admonitircfipifcant)alijsq;finitimis locis, ubiCeltica nardusfacilibaberi po~ 

 tefl , tam medici , qudmfeplafiarij aliorum ignoruntiam fecuti , ittius loco , Lauandafc uocata , uel noflratelslardo pafpnt 



-c o Utuntur. Qu<e quantum in hiftoria omnibus notis , non dicam uiribus , d Celtica nardo difcrepent,quicunque primum rem 

 optime perpenderit, ac dtinde notas,& qualitates iili d Diofcoride redditas,cum Lauanda, noflratisq; Tsjardi notis compa 

 rauerit,manifeftum eorum lapfumfacile incufare poterit , quippe Celtica nardus inbreuem , exiguamq; plantam confur- 

 ■gif.Lauanda uerb,&focia nardtts magno exoriuntur cefpite^ramufculis proceris, denfiffimisq; , comantibus foiifs . Ilkfo- 

 iidfcrtfiibrubca^&floresflauo colore : b& autemfolijs confurgunt incanis,flonbus fpicatis, & colore purpurafcentibus . 

 Iilius caule,& radtcibus utimur,qubd hifce partibus maxime"polleat:barum uerb tantum flores commendantur . Qvodfii 

 tis clare demonftrat^quamfaciUdecipiantur^qui tam leuibus & falfts feruntur opinionibus. Verum qitanquam ( ut infu- 

 ftrioris 7s[ardi mentione diximus ) communi omniumftntentia compertum fitj.auand&^flpic&q; noflratis facultas ad om- Seplafiariomm 

 vialslardi genera propius accedcre;hoctameneos ab errore non uindicat, qui Lauandam Celticam nardutn effe conten- quorundamer- 

 dunt. Trteterea non defuntpharmacopoU rei berbarix penitus ignari,qui pro Celtica nardo plantam qtiandam incognitam tor " 



c{2o 'Wixnt humi repentem,caule longo reflexoq; , cuiusfoha , qu& colore jubflauo conflant,adeo devfa ac minuta funt,ut potius 

 mufcofamarborumi&kpidummateriam^qudmaliudreprafentcnt. ^it quod inueftiendis caulis ipfius ramufculis ,eos 



tam 



