y$ And.Matthioli Comm, 



Itefet***"* MASTICHINVM OLEVM. CAP. XL. 



MAftichinumetritafitmaftiche. Quodcantra omniauuluas malaefficaxeft.-mediocritercalfa- 

 cit , aftringit , & emollit . Aduerfus prominentes ftomachi duritias , cceliacorum , dy fenteri- 

 corumque cruciatus utile : faciem emaculat , & colorem nitidum facit, optimum in Chio infula com- 

 ponitur, 



JapAis, T\ /T^ifiichiniparandi rathnem, fan$ quampaucis Diofcoridesperflrinxit. quippe i trita tantum Mafliche fieri tra-> 



X\ X didit nulla alia expticata conficiendi ratione. Scplafiarij autem nonnulliprorfus obliti , ficripfifje Mefuem in bal- 

 peo calentis aqu£ Mafiichinum confici defrere , communi oleo , albo uitio permifto: maftichen admifcent, & arco uafe car*- 

 honum igni admouent, ibique tanto tempore effemefiere fimnt, quoad uinumprorfus exiliat,ac inde ufui afferuant. *4t ip- 

 fc uitreis orgams t J purijfimo tantum maflicbe illudfiepius conftci , 



Mu>^w VNGVENTORVM COMPOSITIO, CAP. XLI, 



^E ratione unguentorum confequenter tra&andum exiftimauimus, quandoquidem ea in nonnul- 



/lis corporum uitijs, aut medicamentis mifta,aut corporis perfufa,aut naribus obiecl:a,pIurimum 



profunt. in quorum probationibus confulere nares oportet,an ea oleant,ex quibus temperantur.Opti 

 mum huiulcemodi iudicium. quod tamen in quibufdam plane obferuari non poteft,propter ea,quae ad 20 

 'mifcentur, odore caeteris praeualentia: ut in amaracino, & crocino, telino, & plerifq; alijs , qus crebra 

 circa haec meditatione experiri conueniet. 



pvjw, R O S A C E V M. C A P. XLII. 



frvfySi.Vtur ~D Oiaceum fic fit.Iunci odorati quinque libras & beffem tundito , & fuba&as aqua in uiginti oki 



bras.Anc.q.co- _£v Ubris : & quincunce fubinde mouendo, coquito : dumque perco!aueris,in olei libras uiginti, & 



dexh^Ut. quincuncem,adijcito rofas "f non madefadtas numeromille,& manibus melle perunctis identidem 



moueto , interdiu premens , finito nocte tota macerari,poftea exprimito : & ubi recrementum peffum 



ierit,mutatouafe,incrateremmelleillitum recondito. Csterum rOfas,quaeanteapreffie fuerunt, 30 



in labellum demittito , & affufis octo libris & quadrante fpiffati olei , iterum premito , eritque fecun- 



dariumoleum. Quod fi tertias ufque,quartasve perfufiones infundens exprimere uoles , fecunda- 



, - o rium fiet , tertiarium , & quartarium unguentum . Sedquotiesidfeceris,uafamelle oblini debenr . 



*W.i.inie«io- Si uero fecundam a infufionem inftituere libet , in expreffum oleum,numero pari recentes rofas, nullo 



nem - , A , ^humore imbutas inijcito : manibus mellepraemadefactis agirans prcmito: &iterum tertio,aut quar- 



w!ficcarum! tofimili modoexprimensfacito,totiesquerecentes rofas detradtis unguibus immittito : fiet enim 



iraoleummultoualidius.namfeptiesoleum rofarum infufionemadmirtit , necamplius . Praelum 



melleperungatur,oleumafuccodiligenterfecernioportet,nam fi minimum quid relinquatur,un- 



guentum corrumpet. Alij autem detrac-tis unguibus , rofas tantum oleo macerant in fble hoc modo. 



Ro&,quae felibram pondere aequant,in fextario olei diebus odto madefcunt, & ufque ad tertiam perfu 40 



fionem quadraginta diebusinfolanrur,&ficoleumreconditur. Alijcalamo,autafpalathopriusoIei 



fpiflamenta facitint. Alij coloris caufa anchufam admifcent, & falem, quo minus oleat. Vimaftringen 



di, & refrigerandi obtinet: fomentis, & cataplafmatibus utile. Potum foluit aluum: ftomachi ardorem 



reftinguit:ulcera caua replet,& mulcet,quae cacoethe uocantur: ulceribus in capitemanantibus, atq; 



feruidis eruptionibus illinitur: caput dolens eo perfunditur: dentes inter iniria doloris collui prodeft: 



ad genarum duritias illitum efficax eft. ad laceffita interanea, & concitatas uuluas utiliffime fubijcitur. 



Vnguentorurn T T Ocfub olei nomine comprehtndit Diofcorides oleum omne, quodperfe tantum, nulla alterius olei admiflione, aut ex 

 CQn " '• Xff^arhor{mfriiclibus,autherbarumdiuerforumgenerumfeminibus,autflirpiumrefiniselicitur. Sedunguentiappel- 



laiime inteliigit oleum ornne genus, cui & odoramenta,& alia fimpluia medicamenta admifcentur , ut in prxfentia del\o J Q 



faceo agens, & dcinde infequcntibus manifefte oftendit. Huo fit, ut apud Diofcoridem oleum uocetur , quod fimpLiciter ex- 



pnffumfit: unguentum uero oleum quodlibet, cuius componendi ratiopluribus conflet medicamentis. Quapropter Galenus 



lib.vi . fimpl, medicamentorum de oleo agens,fic inquit . Ex diffis cognofcereiam liceat ,&de alijs olei qeneribus , qua 



aquiuocc ipfis dicuntur unguentis, puta rofaceo, melino, liliaceo, & qu£cunquc idgenusfloribus ,frultibus , germinibus , 



folijs in oleo maceratis conficiuntur. Horum quodque ubi una cum aromatibus pmparantur , unguentum efficitur. Cxte- 



de atio! ^ ~ '^ m °^ um ro fi aceum > l^ hoc tempore offtcinie completum appellant, u Diofcoridis rofaceo longe dijfidet , quod etiam eo 



prxftantius exifiimandum efl,fummum ob artificium, quod in ipfa parandi ratione diligentiores adhibent myropolx. Quod 



eorum tamenperpauci (ita uf ingenium e(i multorum d labore procliue ad ignauiam ) illudfecundum Mefuem temperant ; 



tametfiphires ab eo optimi rofiacei conficiendi modumfint confecuti. Fit etidmnum rofaceum rofis non affatim dehifcenti- 



Rofacei om- hus in omphacinum dcmiffis, modo calentis balnei uiribus(ut in quibufdam alijsfitperius adnotauimus ) modo infolatu per- 60 



p aernum, ^ m ^^ Smt ^ ^ ^ ^^ uiribuspr&ftet , ohiimprius ex aqua, rofacea lauent , deinde pluficulo temporis fpatio 



ttr,aut 





