In Librum primum Diofcoridis . i q j 



ubiingentifiim& acfreqttenti{fim<efunt piwrufylux. Sed iam ad legitima,ueramq; Vini bfioria uenio,qu<efic habet.Vinorti Pi„o rura r pe - 

 duo gencra.Mteru domeflicu,alterufyltteflre.Domeflica Vinus numerofosfnndit ramos in proceri caudicis ftmmicate circu cies > & "nfide 

 uagantes, comofis acfirmtsfolijs in cacumine aculcatis.et in longitudinemproter.fis. l^uces cdit magnas,compactas,folidas, rat '°' 

 in quibus nuclei conclttduntttr oblogis,ac dttris putaminibus conclufi,nigra quadamfuligine cbduBis.menor nucleus tenui 

 tunica circumtegiturSatio colorcqux. digitortt attrita faciU expeUitur.Sapor illi dulcis ac iucundHs.Snbfl.atia pingttis,oleo 

 faque. Habetur copiofa domefiica Vinus in agro \aumndte, no longe ab Adrialici maris littore. Habetur & in alijs Itali<e 

 hcis & pr<efertimin ccenobioru uiridarijs. Syltteftrm uaria funt genera, qu<e inalpina, & maritima partitttur.Mpinorum 

 triagenera. Excelfius c&teris primu, quod cop\ofiffimuhabetur,in omnibtis Boemi<e SiUfu & Volonti fyluis ac etia in Tri 

 dentino agro, cum in jlnanienftbus, tum etiam m Flemenfibus montibus , t> quibtis fyluani hominespicem perpetub parant. 



I O vinus h<ec omnibusfuis notis domeftkce fimilis efl,fed minores edit nuces:funt enim cupreffmis pattlo maiorcs , longiores ta- 

 men,ac compaBiores ,fqnamarum congerie domeflicis nuabus per omniafimiles , rtfinofe , ac odoratx . Secundumgenui 

 Mugum >Ananienfibus appellatum,quo F^uenamons infummitate abundat , caudicem nullum edit , fed bumotenus ra- 

 mos d radicefundit , qui bumi perpetub repunt , decem, quindecimve cubitorumfpatio . FriiBum profirt pr<ediB<e fimi- 

 lem , uelpaulb ucgetiorem , ac refina magis obduBum , odoris non ingrati < Huittfce ramis utuntur incok ad uafa uina - 

 ria cingenda . 7<{am pntter id qubd bngi(jimi babentur ,flexiles , ac tenaces admodum funt . Tertium qubd Tridentini 

 & jlnanimfes Cembro,& Cirmolo uulgb uocant, prouenit fiequens in Tridentino agro, tum in Cauia Vbabe<e ualbs , tum 

 in Flemenfibus, Vulturenx , & Bjpetinorum montibus, & in Comitatu Tyrolenfi, non longiab Oeniponte . Id fpeciofa fa- 

 tisprouenit proceritate. ita,ut ad tabulasparandas materiem non modo pulcherrimam pnebeat ,fed etiam odoratam,atta 

 tnen non tamprocerumefl,ut alterttmgenus, neccaudicis cortex,ut in c<tttrispinorum generibus, flauefcit . Huius fru- 



30 Bus Viceo craffitudine <equifimilis efl , breuior tamen , refinofus , colore fubpurpurafcente , omniumqtte fragilior . Con- 

 duduntur inter eius mcamenta nuces , domeflicis minores , triquetra , breues ,fraBufaciles , ut qu<e dentibus faciU ce- 

 dant ;faporequadantcnus domeflicas referentes ; nifi qubd gufitti quandam letticulam relinquunt afperitatem , quod om- 

 niumfylueftrium efl proprium . Qyofacile adducor , ut credam hanc Vlantam Vinum effe Tarentinam , de qua libro 1 5 . 

 cap. 1 o. meminit Vlinitts , digitis ( ut ille inquit ) fragili putamine , auiumque expofitum furto in arbore . Etenim ita 

 cve mcesfragiUsfunt , ut non difficulter ab auibus roftro frangantur . Manat etiam ex hocgenere refina, tum alba , tum 

 odorata , uelutiab alijsfuigenerisplantis . TabuU ex hisparaU ad extruenda tedificia Germanis plurimifiunt,non mo- 

 db qubdpulchra materie , & uenarumferie placeant,fed quod etiam ut diximus , odoris fragrantia prcefient.ld enim ad eo- 

 rum hypocaufla paranda , quibus maxime" ob frigidiffimam regionis temperiem , & indigent,& utuntur , plurimum affert 

 crnamenti . Marinorum duplex obferuauigenus,nucum tantttm magnitudine , acparuitate dijferens ut ex appiclis bic ima 



50 ginibus quifque facilc conijcere poterit.Omnia in uniuerfum gcnera refinam albam, & odoratam mittttnt,m tmdam tiertun- 



tur^picmmgramfmdunt.C£terAmhis:quadefylueftriumpinorumgeneribusfcribitTheophra(lus,innoliroclima- B „ .■ ,. 

 terefragatur,qu(efenfibusclariffimipatetexperientia.fiquidemagreftes, qux plurim<e in maritimis noflris Senenfibus opia^«pio- 

 proHeniunt,fruc7umferttntfpitbamaoblongum,pyramidalem,firmum,acfolidum, nccper fefacile debifccntem. Qu<e fl ' 

 uerb numerof<e uirefcunt in ^inanijs , reliquisque Tridentinis montibus, ac etiam in Boemia , Morauia, Volontaque frnclu 

 conftantparuOibreuiyquiqudmprimum aruerit,afatim debifcit , & ex arbore decidit.Sed id euenire exiflimamus , clima- 

 tum , & regionum uarietate , uel etiam qubd maritim&plurafintgencra. BeUonius,cuiuspaulb ante meminimus , Ubro de 

 arboribus refiniferis hocpinigems(quantum ex eius uerbis colligerepotui)pinaflrum effe cenfet. Sed non recl£,mea quidem 

 fententia . nanquepinafter , Vlmio lib.Xvi.cap.x.au£iore,nibilaliud eft , qudmpinus fylneftris,mira altitudine , gtgnitur- 

 que non modb in montibus,fedetiaminplanis,Bellonto uerb contra ,pinafterpino humilior eft:&plana,& montium fuper- 



40 cilia prorfus refpuit,nec alibi prouenit , praterqudm in excelfiffimis montium iugis . Huicprofetlb ut qttis adfttpularetur. 

 fortaffe ex eo adduci poffet , qubd peregrinationi , quam ille in ^fiam, Grxciam , Syriam , Aegyptum, aliasque regionesfe 

 feciffefatetur ,pluratribuereuellet , qudm probatiffimorum authorum fcriptis , quibusflepe BeUouius perperam refraga 

 tur , ita utfuamputet auBoritatem iUispneferendatn cffe . Sed ego miror * quod mibi relatumfit uirum httnc effe uttlgaris 

 peritk , neque tot loca peragraffe,quot eiusfcripta perhibent.Qupd autem ad rem noftram attinet , Bellonius nbi pinaflri 

 hifloriam exorditur , hancpinaftri uoceMex uerfione Latinafrequenter legiffe ait apud Theopbraflum ,fed nonpropterea 

 Tbeophraflum eam agnouiffe plantam , qubd non nafcatur in Gr*ci<e,aut jlfia montibus ; atque ideo nuUum effe ex Gr<ecis 

 authoribus , qui depinaflro , aut pinufylueftri memintrit . Sed quantafit huius boni uiri arrogantia , & in Gr<ecorum au- 

 thorum leclione negligentia , antea explicauimus,ubi ex Theopbraftofcripfmus duo effe pini genera,mum urbamm, alte- 

 rumfylueflre.Veruntamenfi is mordtcusfuam temerit opinionem,qubdfcilicet Theopbraflo <b£k» piceam fignificet , non 



50 pinum,& qubdex confequentiidembk depiceafylueflri fitlocutusjemus illiita effe,quidrtffondebit ad iUa Theophrafli 

 loca, in quibtts ttItvs *>/« legitur ? mebercule nihil , quantum reor.Subijciamns ergo que Tbeophraflus lib.m.cap. 

 11u.de plantarumbiftoriaincenfuarborumqmeinmontibusnafcuntur,contra Bellonij fententiam pofte r itatis memoritt 

 prodidittijs uerbis , Vfta. fi t« -rotttft rov <!?&«[»,, £ iv 7«« "xifriatt *' pJtrcu . irtphe TsictKtfaviay , i a*'tm , wXV.n , nhuf ayfin. 

 hoceft. Montibus autem propria fttnt iU% , qu<e inplanis non proueniunt . Macedoni<e,ab\es,picea,pinafter.jLdda- 

 muspr<etereaqu<eeodemcapite,ubiplantarummcminit,qu<eperpetubuirent,idemfic habet.ddpuK^o. i*it ?v t<»V *'ypi- 

 mv > a, \gi niffatp»v iM^niir&w ,ii'n\js dypia.ideft . Ergo mter fylueflria perpetub uirent,qu<e primo uolumine retuli- 

 mus , a bies,picea,pinajler.Ex his itaque manifc[lumfieriarbitror,BeUonium multa in Theophraflo ofcitanter legiffe,plura 

 etiam temere &falsbfcriptis tradidiffe ; ut binc ipfum inanisglori<e , uel alicuius dignitatis cupidumpotius , qudm uerita- 

 tisfludtofumfulffefaciU iudicem.T^ec minus baUucinatus in his cenfendis refiniferis arboribus uidetur J.nguiUarius , quip- 



$0 pequitantumfuaipfiusdutlusopmione,nuUisadduclisrationibus,nec autorumteflimontjs Montanam fylneftrcmveVi- A "S ulI ' arl i la 

 num , ac eam quam Mugum uocari Ananienfibus diximus,picearum generi afcribit , cum tamen bte apinis alijs quibufcun- P "*' 



l 4 que» 



