IO 



1 1 o AncLMatthioli Comm. 



au£ in J.rabia, jtfvt, Gr&cia, Tontoque proueniunt.OuA ad nos comportatur,& in uniuerfamferiEuropam, in Chio tan- 

 tum> <Ae?ei maris infula,prouenit,ex domeflicis folitm ientifci plantis, uuiaerato quotannis arboris trunco . Flttit enim inde 

 Maflkhe, & itl tcrra circumpatiita concrefcit . Maflichcs id omne quod in tota Infula prouenit, Reipublic<e debetur , quo 

 fit ut aui :iindemi<e temporeproprifs in agris Maflkhem colligunt, id totum abfque dolo in commune ferant .Mulffantur fe- 

 tla manu, qui Lentifcum Maflichemfundentem in proprio, ucl aiieno agro exciderit, tanta efl Mafltches cura , & reueren- 

 tia apud Chios. Tslec ab re quidem, cum illis tantum Mundusferi uniuerfus tam necefftrium acfalubre medicamentum ac- 

 ceptum refcrat.J.udio etiam in Creta lentifcum Maflkhenfundere. Sedflauam, amaram,& Chia longe deteriorcm. i\eftrin 

 git Maflkhe fanguinem enaribus manantem,fi und cum Thure,fanguine draconis , & leporinis pilis combuflis , excipiatur 

 ouiaibo,&fronuappikctur,fafciafuperpofita,qu<earcleconftringat. Manditur utid cum cera odorata ad dcntium dolo- 

 rcs , & ad pituitam d capitc detrahendam. Toll:t,mulcetque maflicbe frigidos articulorum dolores,fi und cum cumino ,pu- 

 legio, falma,iauri baccis,&fabina,meUe excipiatur,& dolorifico loco applicetur. ualet ad uentrkuli dolcres , ubi affetlus 

 iturus dormitum trcs mafiichesgrumos deuorauevit.lsSonfoium enimhoc medicamento tollitur dolor,fedfit quoque,ne pofl 

 Lcntifci uires \) M fo niatm , Lentifcmi rmminit Galenus lib.vi u.de fimp.medk.facitltatibus,fic inquiens. Lentifcus facuhate ex aquea 

 " Ga eno - ejftnfja [ eiiUer ca iida,& terrena frigida non pauca compofitus efl,ob quam & moderati adflringit . Deftccat igitur fecundo 

 ordine completo,aut tertioincipiente:incaliditatis,&frigiditatis differentia quodammodo efl medius,&fymmetrus. Simi- 

 lemomnibusfuipartibusadftriBionemobtinetinradkibus,ramis,extremisturionibus,germinibus,acfolus,p 

 clu,& cortice: acfifnccum cxfolijs eius uiridibus exprimas,fmiiis hic ordinis efl,moderati adflringens. Itaque bibitur & 

 perfe,& cum alijs medicamentis,qu£ dyfentenas,& altti affctlusfanant.quin & adfanguinisexpuitiones, fanguinisque ex 

 Maftiches ui- uteroeruptioncs,tumfedis,uulu<iq\procidentiasidoneuseft,ntpoteadhypociflidanonnihilpropdaccedens. Meminitidem 

 rtsexGal. &mafiiches Ub.vu.fimp.med.hisuerbis.Maftkhecandida quidem,& Chia confuetomore cognominata,quodammodo ex 20 

 covtrarijs compoflta facuitatibus e(i,adftringente uidelicet,& emolliente.Troindeflomachi, ucntris,inte(iinorum , iccorisq; 

 inflammationibus competit,utputafecundo ordine excalfaciens,& deflccans. Vjgra uerb, qu<e Jegyptia cognominatur,tu 

 fm^sdeficcat,tummimsadflric7orUfacultatiseftpartkeps:qHamobremaptiorefladea,qu<euatidioremd 

 halitum expofcunt.hac igitur ratione &furunculis bonum efl remedium . Torrb oleum , unguentumque maflicbinum ex 

 Chia conficitur, non admodumfaniex Mgyptia.c<eterimi fimiiis efl & ipfum maflkhafacuimis. H<ec de lentifco,& ma- 

 fliche Galenuspoderitatis memoruprodidit. Sed cum maftkhe mihi Capbnram in memortam redegerit, qubd certbfciam, 

 eam mafliche, ardentiaqua,z$doariaqueab impoftoribus adttiterari,citmque Diofcorides,Galenus,& c<eteriiUiusfeculifcri 

 ptoresipfam nonfolum nonadnotauerint ,fed ne nouerint quidem,filentio minimi diffimulandumforeputaiiimus,qub ma- 

 gis Itgentibusfatisfiat) quantum tum d Serapione, tum etiam ab his, quimeridionaiem plagam, & Indu ora hoc xuo naui- 

 Csphur* hi- g at i on il us p er l u fl r arunt,memori<eproditum eft. Caphvra igitur efl gummi arboris cuiufdamin India nafcentis tanta rm 30 

 ftom , & ge- ■ tU( {- ne ^ gc p rocer j ta te,utfub citts umbra bominum centurU recondipofiint. TSIafcitur h<ec arbor in montibus maripro- 

 pinquis,materte lenUferulacea, qua prodit Caphura. Huius largioris prouentus augurium eft, cumfrequcntibns cdumfut- 

 getris corrufcat, aut crebxo tonitru conflrepit, uel citm terra motu concutitur. Huius multa traduntur genera. Vna in in- 

 teruenijs ligni, lamellarum modo impadafigitur. Jliaforas emergit cortice abrupto,udutirefin<e,illisquegummimodo in- 

 h<eret,maculis inter initia rubentibus,poflmodum uel calorefolis extofla, uel ignium ui candefcit.bancfumpto d rege quo- 

 dam R iacb illius loci nomine, mdigen<e T\iachmam appellant: quandoquidem isprimm dealband<e Caphura rationem adin- 

 uenit.Hac csterts & bonitate, & tenuitatepr<eftat,longioriqueperdurat tempore.Mia craffior, necpellucens , atro colo- 

 re: protnde bonitate cedens. Tertia uilior reperitur, fufco colore. Succedit buic impurior alia, qu£ arboris fcobe, ramentis, 

 & affulis implicita,gumrni more agglutinatalentcfcit, tuberculo amarn nucis, autfabx, aut ciceris.llanc pontificum, & 

 faccrdotumfuffimentis,f!Cut tbus,& myrrbam,coftumq,,in teplis dicant.Sed h<e omues in duo tantiim faftigia redigmtur, 

 m rudan,& ciaboratam.fiquidem rudis eft Caphura omnis ignem non experta-.elaborata uerb,qu&folis, uel ignis ardore ex 

 Fuch. opinio CO cla,atquspnrgataalbuincontraxitcolorem,utpote&cera. Fuchfiuslib.primode componendis medicamentis,putat 

 improbau. Ca pj mram e ff c bitumims Indicigenus,qubdfcripferit Serapio auttontate Aima^di, largioris Capbur<eprouentus augu- 

 rtum ejfccum cdum crebrisfulgetris corrufcahaut plurimisflrepittonitruis,uelcum regio,in quaprouenit,terramotu con 

 cutiuir:a rgumento,quodfimiliter ex terne concuflu magna tum fulpburis, tum bitumims copiaprofundifoleat . Sed dijfen- 

 tit ab eo opinio noflra:quandoquidtm nec Serapionis,nec aliorum quoruncunque hanc fuiffefententiam exiflimem-.cum tam 

 ipfcqtmn cxteri,quide Capbura fcripfere,arboris cuiufdam ua(lifJim<tproceritatis gummi, uelrefmam Caphuram effefcn- 

 bant. His accedit quod ex omni bituminumgenere per alembicum(ut Chimifl<e uocant)oleum & aqua eltct potefi . id quod 

 ex capl.ura ,haud quaquamfuccedit.Siquidem ea hydrargyri modo ad uafts cacttmen afcendit, ubique tota purior fafta co- 

 hxrett Tsnmirtim ofiitanter de hac fcripflffe uidetur Tlatearius Salernitanus : quippe qui Caphuram gummi arhoris effe in- 5 q 

 ' J "" fiaatur,Diofcoridis,&compluriumteftimonio,exfuccocuiufdamberbafieritradens.Q^odprofefo 



40 



ror. 



bi Caphura mcmmerit Diofcorides.Eam autem effegummi nonfoiitm ^iuicenn<z,& Serapionis teftimonio probatur,fed & 

 Lufiianomm , qui noftro mopcr meridiemad Calicut orientaiis Indi<e emportumnauigant . CrtdidereSerapio,& J.ui~ 

 Caphurx tem cenm ^caphuramtertio abfceffu&ficcare,&refrigerare : qu<etamencumuehementeretiaminaquam prokllaconfia- 

 peramencum , ^ _ p er quam odorata , & adeb tenuiumpartium , utfkpeperfe in auram euanefcat , illis reclamare mdetur . L>uo 



fit,ut qitis fufhicari poffit,aut icgitimam Caphuram ad nos iton,aduehi,aut hoc ioco Arabum monumenta (ut in alijs qudm 

 piisrimis) cfjeuitiata. Capitis dolores ( fitamenin hacparte credendum eft Mauritanis ) ex caiore prouenimies Ca- 

 phura illita mulcet , incandeflentes infiammationesreftinguit,pr<efertimque iociaoris . Renes,& feminana uafa rcfrigcrat, 

 fan"it!)'OKiine ccit.Cvtcnmiitionibus imponitur ad cutis nitorem conciiiandum, & adarcendas tam ttuinerum , quani ui- 

 cerum 'mfiammationes.Fryfipeias extingmt,& aducrfus gonorrhatam , &• albas uulu<e fiuxiones efficax efl cnmfnccino , $q 

 c& aqtta nympb<e<ehaufla. idempr&fiaipubi ,jeuimouentri,tefiibus ,renibusijue iliita: quatamen antea pfyllijjemiuis 



QiffamentQ 





