ccrebia 



In Lib . primum Diofcoridis .- 113 



tlris terebinthum hanc effe,ferreque nuces amygdalarum magnitudine: quoniam non magnas,feduifufimiles , &fuauita- 

 te amygdalis pneflantiores: & ideo loci iilius incolas hispotius uti. h<ec Theophraftus . Quibus facili adducorad creden- 

 dum Lndicam Theophrafii Terebmthum, ml aliud defignare qudm nofiratem Tiftaceam. Efi enim h<ec totafacie Terebin- 

 thofimilis, & nuces profert J.mygdalisfuauiores. Terebinthum uidi egoprimum in colle uulgb cognomme Cafiel Trento , 

 non prccul d ciuitatc Tridenti prope Athefim, d Theophrafii hifioria haud quaquam diffmilem,fatla huius uidendi mihi co 

 fia d clariffimo medico Iulio Mexandrino Tndentino: reperique ipfam deinde in alijs compluribus Hetrurk locis , uideli- 

 cetincollapfisBjmanorum<edificijs,acruderibus:fedfrequentemadmbdumin Iapidite collibusprope Tucinum cafirum, 

 jLdriaticofinu non longi d Tergefio.jLb hacfepe, dum iUac iter haberem, &frutlus, &foUiculos caprarum cornibus non K * Cmi 

 abftmiles,quibufdamintusbefiiolisculicisfigurampnefeferentibus, & refinam decerpfl : qux etfi . omnium prxfiantiffima ' ""' 



1 ° fit ; non tamen diu efl, qttbd Venetias defcrtur ex Cypro. Antea cotlam afferebant , uel qubdeffet aduetlu aptior , uel qubd 

 impofioribus ad adulterationem aditushoc modofaciliorfieret. Verum liquida utperfe exarbore manat,iam frequens fa- 

 tla efi. Cteterum quia terebinthina iandiu in Italiam non aduehebatur(ut ftipra in laricis mentione diximus) larigna non mo 

 db terebinthin* locumftbi uendicauerat,fed etiam cognomentum. jLt cum eodem loco d nobis depinea, picea, larigna,abie 

 gnaquc refma, & earum d quibus coUiguntur arboribus, abundefcriptumfit, oper<epretium quidem non efl , ut hic iterum 

 earepetamus. Scire tamen conuenit, ranffimas effe abietesin montibusTridentinis , qu<e prteter fluentem Iacrymam, ari- 

 damfimdant rcfmam.-fedfi quadam inueniuntur, hacefi ( ut Tlinius inquit) arbons morbus. Cuius rei manifefium argu- 

 mentum cfl, qubd omnis abics, qu<e refinamfundihtabida fit, putris, & cariofa. Brafauolus de refinis dijferens , Tlinium B «r.opmio re 

 in earum hifioria d Diofcoride diffentire autumat, qubdfcilicet Tlinius libro xxi 1 1 1. capite v i. tradiderit fummas refinte probaca. 

 jpecies duas, ficcam & liquidam: ftccam in pinu, & piceafieri: liquidam i terebintho, larice, lentifco,cupreffo. Diofcorides 



2 ° tterb expiim,&picea i & liqmdam pmtcrficcam haberi fcriptum reliquerit. Qups tamen melius eratftc conciliaffe , qubd 

 quanuis afferat Tlinius, ftcccas reftnas i pinu, & picea coUigi; nonpropterea obftat , quominus ferant pariter huittfcemodi 

 arbores & liquidas, &fucas refmas. Qmndoquidcm in Tndentino tra&u pluribus uarijsque locis, i pinu , piceaque antett 

 longo tempore cdfis,folisque ardorc xfiuantibus liqmdas refinas exudare comperimus larigme non abftmiles. Quod etiani 

 fepe euenit in affertbus ex hifce arboribus paratis,& in tignis,uel trabibus,qute adifjcijs coaptantur. Veriim enimucro ma- 

 lim dicere Tlinittm crrajfe, qttbd liquidarum generi lentifcinam adfcribat, qu& efi nofira mafliche, cateris profcclb durior. 

 M htecfcire etiam conuenit, qubd qu<e in officinis Colophonia, Hifi>anica,Gr<ecaque dicitur, tUiusfpecies efi , quam coque- 

 re Diofcorides edocuit. Conftat htec coloribus diuerfts, utpote cryfiaUina,hyacinthina,faturatoque colore , pro rcfinarum f n fijj honir 

 ex quibus conficitur, uarietate. quippe (ut Diofcorides ait) alia candtda eft, alia olei, alia meUis colore , qualis eft larigna. C ° 

 Qute uerb d Colophone lonu urbeftbi cognomentum comparauit, eft (ut refert Tlinius lib.xm i. cap. xx.) pneter c<ete- 



30 rasfulua: neque alia de caufa uocatur & Hifi>anica, & Gmca, nifi qubd ex ijfdem etiam regionibus aduehatur. jLttamen 

 animaduertendum efl altam ab hac; qutc nequefritla, neque excotla eft, haberi Colophoniam.fiquidem fcribit Diofcorides 

 qubdpinea, piceaque liquida , ac pinguis refina ex Colophone afferebatur: ob idque Colophonia per excellentiam uocaba • 

 tur. Quod item teflatur Galenus lib.vn.de compof.med.per genera,cum inquit. Quoniam uerb piceam reftnam &friclam, 

 & colophoniam appeUare confueuerunt, fciendum uenit, aliam quandam effe colophoniam Chti maftich<eperfimilem , mol- 

 liens aliquid habens, quemadmodum iUa, & thus. Et libro 1 1 . eiufdem. Eft, inquit, inter liquidas etiam colophonia thuris 

 redolens, qu<e nonnuUisfola uocatur colophonia, odoratufuauitatem quandam refereus, ut abietiua, & caloreficut illa me 

 diocriprttdita.nafcitur admodum modica, atque ob idpretiofa efi. Torrofi quifpiam diceret , non cognouiffe Tlinium , ne- 

 que Diofcoridem, liquidam abiegnam, quam aliqui lacrymam, nonnuUi uerb abietis oleum nuncupant , eum ne tantillum 

 quidem d ueritate defcifcere putauerim: fiquidem hi de liquida abiegna (quod legerim) nihil memori<s prodiderunt. Tere- 



4 binthina refina auxiliatur laterum doloribus ,fanat cum labiorum , tumfaciei rimas.Scabiem & impetiginem delet iUita t 

 ulcera expurgat,& uulnera recentta glutinat . Splenem attenuatfepe deuorata , ualet adarticulorum dolores , nempe ad 

 pdagram,chiragram,&ifchiadicosaffeclus,ubifiequenterfumaturundapondere,additocham£pitis,am 



chadispuluere. Terebinthi , & refimrum meminit Galenus lib.viil.de fimplicium medicamentorum facultate , ubi Tereb ^ cl j'w- 

 itafcriptum reliquit. Terebinthi tum cortex, tumfolix , tumfrutlus adfiritlorium quiddam obtinent :fed & fecundo or- 

 dine excalfaciunt. Itaque qubd ettam deficcent , manifefium efi : recentes quidem etidmnum, humidiquemodici ;ficci ue- 

 rb rordinefecundo. C&terumfritBusariduspropinquusefl etiam tertio ordinideficcantium : efi enim adeb calidus, ut man 

 dentibus protinus eius caliditaspcrcipiatur. Itaque etiam urinam prouocat, & lienibus prodefl. Taulbfuperius de refinis 

 differens,fic inquit. Bffinte omnes deficcant, & excalfaciunt. Cxterum interfe difcrepant , qubd plus , ac minus habeant 

 inguftu quidemacrimoni<e, infacultateuerb caliditatis: tum qubdali<eplus,ali<e minus fortit&funt partium tenuita- R e fi nam 



50 tis, pr<eterea qubd nonnulk adflritlionisfuntparticipes , ali<e nequaquam . Trimas meruit omnium non iniuria lentifci- uires ex Gal. 

 na: eam uocant maftichen. T^am pmterqudm qubdpaucula ei adeft adftritlio , adeb utftomachi uentrisque & tecoris im- 

 beciUitatibus , & phkgmonis conucniat , infuper iUi inefl mordacitateuacans deficcatio : minimum enim acris efi , & ma- 

 ximi tenuium partium . Inter alias pnefertur terebinthina , manifefiam quidem > non tamen fimiliter atquemaftiche, ad 

 ftriclioncm pojfidens . Cteterum adiunUam habet amaritudinem quandam > per quam magis etiam , qudm maftiche 

 digerit. Ob candem qttatitatem ineft & abflerfio, tanta quidem, ut& pforas fanet.quinetiamqutein profundore- 

 fident, cateris rcfinis magis attrahit , mmirumcum tllis maiortm habeat partium tenuitatem. Mtamen picea , & 

 bacetiammagis firobilina acriores quidcm eafunt ,fed non magis tamen digerunt , neque attrdhunt. Medix inter 

 basfuntpinea,&abietina, acriores quidem qudm terebinthina , minus tamen , qudmautpicea ,autftrobilina . Ha- 

 bet porrbetiamemoUiens quiddamterebinthina : ftcundumlocumhabet in emoUiendo lentifcina , ficut & cyparijfina 



So acrimoni&. Et lib.ui.de compofitione medicamentorum pcr genera inquit. Etenim cera adliquiditatemmulto pinguim- 

 diget: at refin<e,qu& quidem aridx prorfus funt,modico:liquidx & ftccam quandamfubftantiam ad emplaflri craffitudinem 



K. 5 ajfumere 



