1 1 4 AncLMatthioli Comm. 



affumere poflulant. ln ceris ighur non magna humidttatis, ac ficcitatis differentia efl : in refinis , ficiit etiam in picis 

 genere contra,arid<e ah humidis permultum dtfferunt. ommum ergo refinarumficciffima efl,quam nonnuUi fiiclam, alij co- 

 lophoniam appelknt.Huic fuccedit, qu& exfitlilibus impura,nec frixafumitur, quamfipurges, infritlam mutabitur.His 

 ambabus ficcior efl , qu<e dicitur pityinon phyfema, acfi dicaspineagerminatio. Hancfani, ceufqualidam inpntfentis em- 

 plaftri compofittoncm non efie idoneam ratus, abiect; ufus autemfum fricia , & liquidis. Iam uerb cx his quoque nonnulla 

 (tiutius liquid<e permanent, quemadmodum terebinthina, ali<s citb inarefcunt,ficutflrobilina: media utriufque e(l abietina. 

 Quinetiamfacultatecalidior efl quidemflrobilina , mox uerb abietina , deinde terebtnthina : cuprefii rcfinam mifcere non 

 dufusfum , utqua nonnihil adflringeret . Tutabit forfan aliquis nobifcum diffentire Diofcoridem Anaxarbeur.i infer- 

 mone de refinis h<ec uerba fcribentem ,primo demedicamateriacommentario . Ex omnibus refinis principatum terebin- 

 thina datur , poft eam lentifcin<e , tum ei , qu& de pinu raditur , &abicte , pofl quaspicea , flrobilinaque numcratur . In 

 hisenim Diofcoridestanquamdeinfimaftrobilina,optimauerbterebinthinafentire uidetur. Verim ego ex his tribus 

 refinisftrobilina , abietina , terebinthina, principem certi flrobilinam calore,fecundam abietinam, poflremam terebinthi- 

 nam cfie dixi. hatlenus de refinis Galenus.Sed hac in re animaduertendum efl, qubd hoc in loco c&terisflrobilinam non ali- 

 ttrpir&fert Galenus , nifi qubd omnes caliditate tantum antecellat :fiquidem in uniuerfum in medicamentis componendis 

 a Dtofcoride nequaquam diffentit , uidelicet qubd inter omnes terebinthina primas occupetfedes , ut paulb po[i declarauit, 

 dicens.^ Inter refinas optimam ,tanq!iammedicamentum inmultiplices ufus accommodatum , meritb terebinthinam af- 

 Nomitu. firmaueris,non tamen caliditate primas obtincre . JLrbor , qu<e Gr<ece ripiwBos , Latine Terebinthus appeliatw.jLra- 



bici , Baton , Boton , Botin ,fiue Mbotin : Italici , Terebintho . B.efina uerb ita Latinis uocata > Gr&cis pWra nuncupa- 

 tnr : jLrabibus,Bgtim,fiue 7<{atig;ltalis,Bagia:Germanis,Hartz^ 



■20 



qtanp* PIX LIQVIDA. CAP. LXXVIII. 



Ix liquida , quam alij conum uocant , e pinguiffimis pini , picexquelignis congregatur . Optima 

 _: eft fplendens , fyncera , lxuis . Contra uencna , phthifim , purulentam excreationem , tufles , fu- 

 Spiria, & pe&oris humores,qui difficile exruffiuntur , efficax eft , eclegmate cyathi menfuracum melle 

 dato: tonfillarum & uuce inflammationes , anginsque utiliter perunguntur : purulentis auribus infun- 

 ditur cum rofaceo, & illinitur cum trito fale ferpentium morfibus : adiecfa uero pari cera , fcabros un- 

 guesextricat,impetiginesqueemendat:uulu£duritias, ac fcdis tubercula difcutit: cum farinaque 

 hordeacea,&pueriimpubisurinadeco&a,ftrumasrumpit: cohibet ulcera,qua: ferpunt,cum pineo 

 cortice,aut fulphure,aut furf uribus illita . Caeterum cum thuris manna, & cerato profundos ulcerum 30 

 finusconglutinat:rimisfedis,&pedummagnoauxilio illinitur: ulcera replet,& cum melle purgat, 

 quin & cum uua paffa,& melle carbunculos , & putrida ulcera emarginat, difrumpitque . Erodennbus 

 medicamentis, quas feptas uocant , probe immifcetur . 



mx&mi. PICINVM OLEVM. CAP. LXXIX. 



EPice fit quod piflela?on appellant , feparato liquore aquofo , qui fupernatat pici , ficut ferum [ la- 

 &i.]Namexpanfa,quandiupixcoquitur,fupracortinam uellera pura madefcunt, acceptoque 

 halitu eius exprimuntur in uas,idque tandiu fiat,donec pix coquatur . Quas pix liquida , prxbet utili- 

 tates : alopecias capillo replet cum farina hordeacea illitum : quibus & liquida pix medetur : iumento 40 

 rum ulcera , fcabie-mque emendat . 



P 



Atyyv irttf vypas T(w. 



FVLIGO LIQVIDAE PICIS. CAP. LXXX. 





Flt hoc modo e liquida pice fuligo . In luccrna noua , qux ellychnium habeat , nonnihil picis 

 incendito, lucernamque ficlili uafc in chbani fpeciem conformato, fuperius in anguftum for- 

 nicato,inferiusperforato, utclibaniefle folent,operito,&adoIeri finito; confumptoque liquore 

 nouum infundito , quoad fufficientem ufui fuliginem collegeris . Vis ei aftnngens , acrisque. 

 Vfuieft adpigmenta, quibus palpebras linunt , & uenuftant , & ad circumlitiones . Item ubi gla- 

 bris genis pilos reftitui oportet , ad imbecilles , lacrymofosque oculos , infuper ad eorundem ulcera 5 d 

 non mutilis eft . 



ifert&v* PIX ARIDA. CAP. LXXXI. 



Llquida pix deco6ra in fpiflam coit, [quam uocant aliqui palimpiflam,] quo in genere qua?dam ui- 

 fci modo lentefcit, [bofcas cognominata:] altera ficca eft. Probatur pura,pinguis, t odorata, fub- 

 rufa, refinofa . Talis Brutia,& Lycia picis,refina?que fimul naturam habentes . Calfa&oriam uim ha- 

 ber.duraemollitjpusmouetjtuberculapanosque difcutitj ulcera replet,- uulnerarijs medicaminibus 

 commode permiieetur . 



Co 



ZOPISSA 



