Lauri hiflo- 



Laurinatura* 



'3 



And.Matthioli Comm. 



Laurus lapi- 



dea. 



Luuri uires ex 

 Galeno. 



Nomina. 



jlurus tam tenuifdia , qudm latifolia,arbor cfi odoratiffima,neminique in Italk non cognita, qubd non folAm in bor 



■ tis , uiridarijsque ac uineisfata ubique uirefcat,fedperfe infyluis , locis pnefertim maritimis , ac etiam in montibus, 



& collibus apricis , qui lacus , & maria refpicitmt ,fponte nafcatur.Fotia habet oblonga, & lata origine in aciitum dcftncn 

 tia , craffa ,folida,& odorata , in uno quidem genere latiora . in altero angufliora : quafoliorum differentia altzram ma- 

 rem,alteramfceminam cenfemus.Flores mittit paruos mufcofos , ole&ferifimiles , ex luteo albicantes, c quibus bacc& pro- 

 dcunt oleisfimiles , coloreprimiim uiridi,& per maturitate nigro,craffo intus nucleo , ut in Bjtfci baccis. Decerpuntur Latt 

 ri bacca infine Autumni , ttelftatim in ipfo byemis principio.ut etiam oltu&.Et oleum ex ijs elicitur, quod Laurinum uoca- 

 mus.Lauruspianiaefi^ApoUinilucidiffimofacra : quinetiamd louecolitur.VnaquoquelaurusI{om£ antiquittts imps- 

 ratorumponttficumqnt domos cxornarefotebat . Quodfimiiiter, atquealij complures gentilium mores, in hunc ufqtte diem 

 apud nos perdurat . K[anque ubi dics feflus aduenerit , laurus non modb templorum ualttas decorat,fcd & ubi dies geniales 

 adfuerint , ingentium palatiorum cfl ianitrix . Quofit , ut magnis aduentantibusprincipibus , lauri frondibus & coiumns, 

 & arcus inpacisfignttm extruantur : ftquidem pacifcra laurus efl,non ftcus ac olea.Ideo antiquitus etiam,ft eitisranupnz 

 tendcbautur inter armatos bojies,firmum qitietis er$t indicium. Qua obferuatione duclus Bernardus Clefius Cardir.alis am- 

 pbffimus Tridentinus, tumpacis , tum quietis feclator maximus,lauri,&palm£florid£ ramum adneclebat, utnitida raar- 

 rtwra , pmclaramctalla , jpeciofie piclur£,aurea,&argenteauaja,acreliqua admiranda demonfirant , quibusmagna 

 eiiispa!atiafulgeitt.T{pmanis laurus ferebatur Utitix, uicJoriarumque figno .Idcirco lanrum in templis in louisgremio 

 rcponebant , quoties B^m£ : l£titiam uicloria noua attuterat.Quinetiamgrata ^ipollini dom unoquoque anno mitterefole- 

 bant in Tarnafo monte , quod ibi iaurus fpeclatiffima crefceret . C&teriim qubd laurus Bom£ d Ioue £ c£lo miffa fuerit,ut ca 

 imperatQres coronarentur :facilcperhiberipotefl : nanqtte Liui£ Drufilie , qu£ poflea ^iuguflamatrimonif nomen accepit, 

 cumpatia cffet illa C£fari,gallinam confpicui candoris fedenti in bortis aqwla exalto abiecit ingremium iU&fam-s intrcpi- 

 dcqtse miranti acccffit miraculum , qubd teneret roflro laureum ramumfuts baccis onuflum . Quod audientes conferuari ali 

 tem,&fobolemiitfferearufpiccs,ramumquecumferi,acritecttfiodiri. Quodfaclum efiinuilla C£farum fluuio Tyberi 

 impoftta ,iuxta nonum lapidem flaimim uia, qu^obid uocatur ad gallims . Torrb tamcremt ramus laureus ,tamque 

 fe propagautt ( tametfi radicibus deflitutus) ut breui tempore ibi mirifylua prouenerit. Ex qua triumphans poflca C&far 

 Uurum in manu tenuit , coronamque in capite geffit.jic demde imperatores defares cuncii triumphantes lauro coronaban- 

 tur , tenebantque in manu eiufdem ramos.Quospofl triumphos traditus eftmosferendi in eminentioribus locis in celebratis 

 I{om£ coilibus . Quofaclum e%utpiures iaurorumfyiu& l\om£ uirefcerent , qu£ obidlattreta uocabdntur-.qualis erat, qu<e 

 in monte ^iuentino multo ante alios tcmpore uiguit . Klimirum indicat laurttm dijs gratiffimam effe arborem , qu£ fui ha- 

 betur ab impetu fulminum ratio tfiquidem nulla habita , cum £ cdo ruunt,nec diuinitatis , necprincipum amplitudinis ra- 

 tione ,plerunque templorum turres iciunt ,fuperbamundi palatia dilacerant ,acfiepius homines immaniter interimunt. 

 h£c tamenfola arborfulmine nonpercutitur , nifiinfutur£ calamitatisprodigium: acne quidem domus , in quibus adfint 

 eius rami , de cdo tangantur, pro certo creditur . Troinde Tyberius C&farfulm'mbusperterritus,tonante cdo lauro coro- 

 nabatur . Laurus ex fefe uim habet ignem producendi : quippe fi exiccat£ ramus ramo frequentius confricetur,fuper afper - 

 fofulphuris puluere , ignis fiatim cxiliet. Eadem perpetuafionde uirct, tantaqtte poilet ui, ut eius ramis in aruo defixis, rtt 

 bigo, maximafegetum pefiis, abigatur, tranfeatque in earumfolia ex aruis.ToeU perfeclionis figno lauro coronantur,id- 

 que pr£imum efl ^ipollineorum mufas colentium . Coruus occifo chamdeontcfronde lauri deuorata infiflum itirus extin- 

 guit . Qua etiam paiumbes,graculi ,meruU,& ali£perplures aues annuum faflidiumpurgant.Lauri tenerrim£ fummita- 

 tes und cum nardo in uinoferuefaci£,auriumgrauitatem,&fonos curant ,fi decocli calentis uaporem , per infundibulum 

 in aures intromittant ajfe£ii.I{eftituunt Lattri bacc£pr olapfam columeUam,fi cum £quali pondere ctmini , hyjfopi, origani 

 & Euphorbi-j meUe excipiantur , &fummo capiti caiid£ applicentur.E^dem citm triticeofurfure luniperi baccis , & allio 

 contnt£,& uino fubinde fitpcr calcnti tcgula ajperfie , ptibiqtte admot£ , urinamfuppreffamprouocant.Septem lauribacc£, 

 d pi-£gnantibuspropediemparituris, cum fe dormitum recipiunt, deuorat£facilem,feliccmq;partumpr£flant. Tenerrinue 

 lauri cim£,una cum calamintha,& fale contrit£,ex tcpida aqua fumpt£,aluum concitant,pituitamq; & lumbrcos celeriter 

 eijciunt.C'£tcrum lapideas lauros oriri in mari rubrofcribit Theoph.lib.u u.ca.v ui.de plant.hi(ioria,fic inquiens.Infinu 

 autem Heroo cognominato , ad qttcm defcendunt J.egyptij , laurtts efl , & olea , & thymum : ueriim non uiridia , fed k- 

 ptdisfpecie parte a mari eminente,ftmUia tamen uiridibus tamfolijs , qudmgerminibus . Coiosqttoquefloris in thymo,tan- 

 quam nondnm perfecle fioruerit , liqttidb deprehenditur . Longitttdo arbufcularum ciibitomm ternorum efl . h&c ille . 



Laurum fcriptis commcndauit Calcnus tib.v i.fimplicium medicamentorum ,ficinquiens . Lauriarboris & folia , & 

 fiuclus deficcant ,& calfaciunt uehementer , plusque etiam frucJus , qudmfolia . M radicis cortex minus quidem acris 

 efl , & calidus , plus tamen amarus , habctquc etiam adftricTtonis nonnthil . Quamobrem & calculos confringit r & icco- 

 ri prodeft . Bibitur ex uino fragrante trium obolorum pondere . Mbor J\*>w fic Gr£cis uocata , Latinis Lanrus dici- 

 tur: Mauritanis, Gaur , feu Gar: Italis, Lauro: Germanis, Lorbeerbaum : Hijpanis , Laurel, fiue Lourciro : Gal- 

 lis ) Laurier : Boemis BobeK. Huius fruclus Gr&e£ fa.frifa uocantur : Latine , Lauri bacae : Balict} , Baccbe di lau- 

 ro: Germanice ,Lorbeer . 



30 



40 



50 



X\Kartct.ns. 



PLATANVS. 



CAP. XCI. 



TEnet rima Platani folia in uino deco&a, mox illita, oculorum fluxiones fiftunt: tumores,& inflam 

 mationes leuant. Deco&us cortex in aceto, dentes in dolore colluit. Virides piluke in uino potse, 

 ferpentium morfibus auxiliantur: excepts autem adipe,igni ambufta fanant. Infidens foliorum,pilula- ^ Q 

 rumque lanugo, oculos, & aures oifendit. 



Tiatanus 



