146 AndMatthioli Comm. r 



pe qui ulmos omncsprMer attineamfemine prouenirefcribit.Tlinio deindcqui attineamfemenferre negat, refragatur Co- 

 lume\lalib.s.c.vl.ckrn^nquit.Vlworuduoeffegeneraconuenit,GaUicu,&uernaculum:iUudattinia,hocnoft 

 tiniam ulmum Tremellius Scrofa nonferrefamaram(quo£ t eflfemen eius arborisjfalsb efl opinatus . 7<$am rariorem fine 

 dubio creat,& idcirco plerisque &fterilis mdetur,feminibus interfrondem , quam prima germinatione cdit,latentibus. Ita 

 que nemo iamferit exfamara,fedexfobolibus.Eft autem ulmus longd Utior,& procerior,qudm noflras , frondemq; ittcun- 

 Carpini eoa- di or e m bubusprcebet.Vlmofolijsfereadfimilisplantaeft,quamItalipaffim carpinvm uocant,omnibus notifflma. 

 crefcit h<ec infyluis inter qucrcus,& c&teras fylueflres arbores ,folijs(ut diximus)Vlmo proximis,fed tenuioribus. Caudice 

 ajfurgit procero,cortice fubalbicante , modicifcabro . ^amos fundit copiofos , robuflos,in lat itudmem fefe dijftmdentes, 

 foliofos umbratilesque.Ex bisper mftatem petiolt quidam pendent,in quibus triquetra qu<edam folia,fubpaUida , & craffa, 

 foUiculari Jbeae , circumquaque racematim dependent,quorum medius apex cceteros longitudinefuperat. & inter bospar * ° 

 ua qugdam capitula exeunt,ckerismagnitudine, in quibttsfemen conclttditur .\adtcibus nititur firmis, crafftsquc.Ligni ma- 

 teries aiba,fohda,tenaxque , <r qua iuga boum uilliciin Italiaparant. C&terumanb<zc Carpinusfit legitima , de qua Theo 

 fbraflus , & Tlmiitsfcripscre non parum mibi dubitandum relinqititur : Siquidem utrique &yi&, quam Tlinius Carpinum 

 tnterpretatur >jtceris genus cfl,d qua(nifaUor)no(ira Carpinus omnibttsferd difftdet notis :fi tamcn arbor , quam paffim 

 jlcerem appeUant, legitimafuerit J.cer,dc qtta ijdemfcripfermt autbores. cum enim iUorum neuter J.cere(quod ttidcrim 

 legerimque ) dcfcrtpferit, quemadmodumnec Carpini,nonhabeofani qttid de eorumMereaffirmarcqueam.Tmterea Theo 

 pbrafto Carpino materia efl flaua,crifpaque , cortex tterb paitlbfcabrior,qudm Tilite, c,-affus,& fpiffior quam Tice<e, &fle 

 xui contumacior . Mqui noflra Carpinus alba conftat rnaterie , minime criJpa,cortice Tilu battd fcabriore Tice<e tenuiore, 

 <& qui detraclusfacile infieflatur. Corticis tamen colore non differunt,cum in utraque cinereus babeatur,autfubalbican$. 

 jtdbiRc Theopbraflo Carpinus rara inuentu ejl, & riguis tratlibus gatidet . T^oflra uerb contrafyluisfere omnibus,monti- 2 ° 

 busqtte communis,& numerofa habeiur,& raro humetiis reperitur locis . Verum in boc tantum conuenire uidentur , qubd 

 enoftrate quoque iuga parcntur.Mque ita tot alijs repugnantibus notis , affirmauerim ego nunquam ,noflratem,& Theo- 

 phrajii Carpimtm,candem effc arborcm , nifi compareat aliquts , quihcec mibi dubiadiffoluat . Dixifententiam meam. Eflo 

 quoqtte aliorumiudicmm . Sedha£ienusdcCarpino,ulmiautemfacultateshafunt. Folia,& cortcx, <& ramiuimba- 

 Vtmi facutta- bent fpiffandi , & uulnera contrahcndi . Corticisutiqueinteriortilia,leprasfcdat,& folia ex actto iUita. Corticisde- 

 tcsexPlm. mr ijp on d us p tuminbeminaaqu<efrigid<ealuumpurgat:pituitasqHe,&aqHas priuatim trahit. Imponitttr & colle- 

 tlionibus lacryma : & uulneribus , ambuflisque dccotio fouere prodeft . Humor infoUiculis arboris huius nafcens cuti ui- 

 toreminducit ,faciemque gratiorem pmflat . Cauliculi foliorum primi uino dccotli tumores fanant , extrahuntquc per 

 fiflulas . Idemprdftantetiliacortices. Multi corticem commanducatum uulneribus utilifftmum putant . Folia trita t 

 aquaajperfa,pedumtumori. Humor quoquetmediiUa caflraU arboris effluens capiUum reddit capiti iUitus , deflucn- 3 

 tesque continet . H<ec Tlinif uerba de ulmifacultatibus lib.xxi i i 1 .cap.v 1 1 i.Cceterum bumor in foUiculis ulmi contentus 

 (ut ego experientia compcrtum habeo)medeturpuerorum enterocelis , fijplenia ftue linteola in eo madefatla fiepc inguini 

 partis ruptctfuper imponantttr , atqueinibifubfemorali , qubd Italis uulgo bracbiere appellatur , fubligentur, & conftnn- 

 gantur . Idem liquor uitreo uafe exccptusfepelitur in terra , autfimo , uigintiquinque diebus , ore diligenter, obturato,& 

 collocato uafisfundo Juperfalis communis flrato . Fit enim hoc tempore utfex fnbfidat , & liquor clariffimus fuper na- 

 tet . Is ad uulnera recentia conglutinanda adeo efficax eft , ut ditlu mirumfit , qudm beUC- celeriterque id pr&ftet , fi cum 

 fplenijs ;aut conjrablis linteolis applicetur . Quin & corticis radicum decotlum arliculorum duritias emoliit,& neruo- 

 rumconuulfionesrefoluit ,fiinfotus ,uelbalneimodum adhibcatur: item tumores difcutit , quos iugi attritus in collo 

 boum excitauit . InterioresVlmiradicesfidiudecoquantur,& iuri fupernatans pinguedo colligatur, iUinaturque ea 

 fiepe , locus glaber , d quo pili defluxcrunt , breui repullulabunt . Eiufdem cortex contufus , & muria ufque adeo fuba- qo 

 tlus , ut mal%matifimilis fit , illitus, podagricos dolores mulcet . Folia Vlmi qu<e ad orientcm fpetlant , impari numero 

 decerpta,&cumpiperisgranistotidemcontrita,&exuinoCrctico potad ieiunis purulentas tuffes mirifice iuuant , ut 

 Marcellus c(i author . Vlrni meminit Galenus lib.v ill .fimp.medicam.fic inquiens.Vlmifolijs quandoque reccns uulnus 

 Vlmi uires ex gi M i mlumus , confidentes adflringentempariter & abflergentem ineffe iUis facultatem . Cortex amplius etiam fubamarus 

 eft , & adftriclorius: itaque cum accto & lepramfanat . Torrb uiridis etidmnum ac recens,fi uulneribus uinculi uice cir- 

 cumligetur, eaglutinare poteft . Rgdices eandcm uim obtinentmam & dccoclo earum quidam perfunduntfratlurws , qux 

 topho ,fiue calio induclo optts habent . Huius arborisnomenGr&cumeft ■MiKia.:Latinum Vlmus : jLrabicum , Btdar, 

 Nomina. Virdar ,feu Lu%ach : Italicum , Olmo : Germanicum , Tlmen, T{uflholt^, Lindbafl , Tffenbolt%j Hiffanicum , vlmo:Gal- 



licum , Qrmc : Boemicwm Cilm . M Carpinus Gmcus 'cyyia. uocatur : Italis Carpino . 



s^mffoh LIGNORVM MARCOR. CAP. XCVl. 



EXcaudicibuSjlignisque ueteribus caries congeritur . quaefarinaemodoillita ulcera purgat, & ad 

 cicatricera perducit: ferpentia cohibet,ii cu pari anifo & uino fuba&ajinteisq; impofita illinatur. 



Cariei ligno- "^ '\onfaneprorfusnegligendaeftlignorumueterum,&contabefatlorumcaries,cumtantafacultatepolleat, utulcera 



rum confid. J^ ^ expurget,folidetque,& eademferpentiafiflat.Qmd eb pr<eftat efficacius,fi ex lignis arborum colligatur,qu<e tum ad 



ftringendi,tti etia abftergend: uim poffident.Quofit,ut ligni Guaiacicaries c&teris hac in re facile pmftet:quippe qu<t non mo 



db ulcera,qu<e contumacia nonJ"unt,fanat;fed & qu<e cacoethe dicuntur^qu<equc GaUicapcfle contratlafunt. Quarepuden 



. .. dorum exedcntibus ulceribus injperfa mbifice medetur . Caterum non modb lignorum marcor ,fiue caries in medicum £ 



enoru'mufut. ufum ucnihfcd & vermes tn cariofis lignorum cauiicibus nafcentes,fi Tlinio credimus,qu: libro XXX . cap.xi u ,de 



hisfic 



o 



