InLib. primum Diofcoridis . 14^ 



ARundinum quinque genera tantum,uelutinotiora hoc in loco a Diofcoride produntur : licet Tlinius lib . XV r . cap. Arunc,;ill "a 

 ^ XXXVI.& lib.2$.cap.xi.uigintinouem arundinum (pecies defcripfcrit: intcr quas(ut fuperius diximus)odoratam C ° a lderauo ' 

 recenfuit,qu<e Gr<ecis Mha/x.o< dfa^AjiKos appeUatur,in Indta,Syriaque nafcens,odoris iucunditate unguentis accornmoda- 

 ta . Quod aperte indicat calamum odoratum effe inter arundinum genera reponendum,non autem inter radices , ut uutgus 

 medicorum,& Brafuolus Ferrarienfis contmdunt,acoriradicesproiegitima odorata arundineaffumentes. Qtteinltalia 

 frequentiffima in uinearti Mundinetis i radicugeniculisferituraduitiumpalos,ad decem cubitorum altitudinem adolefcit, 

 militaris hafl<e crajfitudme,robufla,ac firma materie,inanis tame intus ,compatlis per interuaUa geniculis.Cortice uvfiitur 

 fquammofo,&quifacileauferatur,ajperoacfubalbicante. FoliaiUifuntlongaj milij , Indici amttta ,fed latiora,ac. 

 longiora , afpera ubique fuperficie , & acuta circunferentia . radix iUi ejl alba , dura , tuberofa , contortaque , ac genicu- 



1 lata , ut in Iride ,fcd longi maior , ac robuflior . Secantur Arundines quotamis bumotenus ; fcclaque illico regerminant, 

 crefcuntque anno toto adpriorem altitudinem , craffitudinemque . iUa , qu<e nafios dicitur , folida , fartlaquc , quanuis 

 gracilis <&■ leuis , in communemfagittarum ufum d Syrisaccepta , non oritur , quodfchm , in Italia, nifi nafcatur ( ut tra- 

 didit Tlinius ) in pfjeno Bononienft amne . iUa etiam , qu<e thelp , boc efl ,fcemina appeUatur , cuius tantiim efl ufus ad 

 tibiarum Uguias , hatlenus mibi incognita efl . l^anque noflra tempeftate fiunt eiufmodi liguU ex communibus arundini- 

 bus , ex eafcilicctjpecie , quam Diofcorides uallatoriam nuncupat , qua nofiri in uiridarijs , ac hortis in topiarvjs extruendis 

 utuntur , acpalos uitibus aptiffimos efficiunt . Qubd autem uallatoriafit h<ec noflra communis , mihi aliquando dubitan- 

 dipnebnit anfam Diofcorides: quippe qui dicat,eam effegracilem , & candidam , cum tamen communis noflra fit crajfior. 

 Verum cumpofleainuenerim.Theopbraflum fcribentem Ub.uiucap.xu.de plantarumhifloria,craffiorcm , firmioremque 

 iUam arundinem effe, qu<e uaUatoria nominatur , facile fum ad credendum indutlus , hunc Diofcoridis locum effe depraua- 



20 tum:eoquemagis,qubdfeptis,palis,&topiarijsoperibuscraJfefiinttenuibusaptiores. iUauerb, qu<e adfcribendum 



ufurpatur , cut authoritatem penna derogarunt , plurimis reperitur in locis , eflque omnibus notiffima : ueluti & ea , qu& Amndin" & 

 Cypria uocatur , in paludibus nafcens , & apud amnes . Traditurdpluribus rei agraria autloribus , tum etiam d Tli- filicis odium. 

 mo,interarundincm,&filicemherbamintefiinumeffeodium:proindearundinem uomeri alligatam filicem in a<*ro de- 

 ftruere,acenecareprodiderunt. jlt eb maior arundini cum afparagis intercedit amicitia : nam fi ferantur in arundine- 

 tis , inibi mirificeproueniunt , Quidam pneterea prodiderunt , arundines in India ad tantam affurgere molem , utfingula 

 internodia nauigiorum uicem prfftentperfluuios , & lacus , ternos homines capiente alueo . M ft plura de arundmum 

 generibus quis audire cupiat, Theopbraflum legat ,quilongiorifermone earum bifloriamUterismemori<equemandauit. 

 Tota armdinisradix urinam ,<&menfes ciet. Eademrecens tufx fcorpionum itlibus utiliter imponitur. 7v(o» defunt 

 impoflores Jqui jlrundinum radices combuftas projpodio ufurpent . Dearundine Galeuus Hb.vi i.fimpl. medic. hxcfcri- Arundinis uf- 



Jd pta reliquit . Calami phragmitis radicem cum bulbis aculeos , & flipites ex alto extrahere quidam Jcripftre , ceu traben- res ex GiL 

 di quadam uis ei ineffet . Tsfos tamen eius reipericulum non fecimus : uerhm quantum guftu liceatxontjcere , ahflergen- 

 temfacuttatempoffidet nonpaucam , minimeque acrem . Cxterumfolia ipfa abflergentisfuntfacukatis . Corttx uerb eius 

 combuftus admodum tenuium pat^ium, & digerentisfacultatis efficitur , adiun&um habens abfterjorium quiddam,ut exic- 

 cet , & excalfaciat tertio quodamrnodo ordine , plus tamen deficcet , quam excalfaciat . Vitandum autem e[i eius id, quod 

 anthelen uocant : namft in aures incidat , adeb tenaciter adb&rens affigitur, ut aueUi nonpoffit , auditumque uhiat-.quam- 

 obremfepiffime exurdat . jLrundoftc Latina uoce uocatur, ut Gmca KdKa^Qi % ^lrabica , Cafab ; Italica , Canna : Ger- 

 manica , Kor : Hiffcanfca , Cannas : GaUica , Vng rofeau;Boemica,Treft. 



Nomina. 



|0 



iLfctw. PAPYRVS. CAP. XCVIII. 



PApyrus ,-qua chartsfiunt, nullis non cognita, pracipua; inmedicina utilitatis ad Iaxandas fiftu- 

 las : madefafta lino inuoluitur , ufque dum inaruerit : conftri&a enim , atque immijTa in hiatum 

 humore compIetur,& intumelcendo fiftulas aperit . Habet nefcio quid alimenti radix : itaque Aegy- 

 ptijeammandunt, iuccum tantiim deuorantes , &manlamexpuunt. Ipfisradicibusprolignoutun- 

 tur.Cramate papyri cinis depafcentia ulcera ciim omnium partium,tum oris maxime,cohibet : uerum 

 meliusid combulla charta praeftat. 



QValis Tapyrus fit,Italia nefcit.fiquidem ( ut Theophraflus efl auBor lib.n x.cap.i x.deplantarum hiftoria, & Tli- Tapyri confi-- 

 nius lib.xi I i.cap.x I .)Tapyrus in Italia non nafcitur,fed inUegypto quibufdam in locis tantumprope K(ilumftu- derati». 

 j o uium , quiefcentibus Tyjli aquis,ubi h<e euagau flagnant,duo cubita non excedente altitudine gurgitum: brachiali obliqu<e 

 radicis craffitudine , triangulis lateribus, decem non amplius cubitorum longitudine , in gracilitatem faftigiatum , thyrfi 

 modo cacumen iticludens :femine nuUo* aut ufu eius alio qudmftoris ad deos coronandos. J\adicibus incol<e pro ligno utun- 

 tur,necignis tantumgratia,fedadaliaquoqueutenfiliauaforum . Exipfoquidempapyronauigia texunt: & e libroue- 

 la,tegetesque,necnon&ueflem,etiam(lragulam,acfunem.Mandunt quoque crudum, decotlumque ,fuccum tantiim 

 deuorantes . 7S{afcitur <&■ in Syria , circa quem odoratus ille calamus lacum . 7s[uper & in Eupbrate nafcens circa Babylo- 

 ttem Tapyrum intelleclum efl eundem ufum habere , quem chart<s : & tamen adhuc malunt Tarthi literas uefitbus intexe- 

 re . Traparantnr ex eo cbarta diuifie acu in pnetenues ,fed qudm lattjfimaspbiluras . h<ec Tlinius . Qui deinde fequenti ca Papyri cbnfi- 

 pitefufius docuit Tapyri conficiendi rationem , his uerbis . Toft hanc papyrum efl,extremumque eius fcirpo fimile,ac nefu- CIeqdl racio - 

 nibusquidem nifi in bumore utile . Texunturque omnestabuUmadentes jsitliaqua . Turbidus liquoruim glutini pr<ebet, 

 i-Q ciim primbfupina tabulafcheda adtinitur longitudine papyri , qu<e potuit effe, refegminibus utrinque amputatis. Tranfuer- 

 fa pofieacratcsperagitur : premitur deinde prdis , &ficcanturfoleplaguU > atque interfc itmguntur . proximarum fem- 



K 3 t er 



