i6 6 And. Matthioli Comm. 



loscprjeftantioricoralUoparatosreferatudquodin coronis mdximi pr<e[iafe crediderim . Hanc noftram de oxyacantha 



Aneieonilhrii fcntentiam,duobusargumentisimpugnantAnttgomft<e.Trimumfane efl,quod nofttccfolia decidant,Tbcopbrafto uerb per- 



argumcnta s.6 +, e tub j. C uta(ptnauirefcat,Secundum qubdipfius etiamThcopbrafli teftimonio J.cutcefpims.acukiifs frmikshabeantur , 



futaw ' qui in Medica malo proueniunt.Quce tamen,non magno quidem labore diffolui,ac conuinci poffunt. Siquidem ut reperitur 



fabulofum apud Theopbraftum lib.primo cap.xv.de hift.plantarum,Tilia & Myricdperpetuafrondeuirefcere,& libro ter 



tio cap.\6.Suber folio cffehaudpcrpetuo,feddeciduo,itapariter deOxyacantba dixerim: fed uerendumeft potitts ne in 



hoc capite , quemadmodtm in altjsplerisquc locis , plura deprauata legantur , qudm qubd in bis aberrauerit Tbcophrafius . 



Quod autem itafit , maximo efi mibi argumento Tlinius , qui plantas perpettta fronde uirentes ex Tbeophrafto tranfcri- 



bens lib. 1 6.cap. 2 1 .ibi nec Tib.£,ncc oxyacanthce meminit . Id,quod manifefte arguit in Theopbrafti codice bcec haud qua- 



quamadinueniffe Vlinium. Sed non defunt etiam TheOphrafti exemplaria qu<e vutdKtuAosjion o^dKnndos legunt.Tr<etereafi 



Diofcoridis , & Galcni tcflimonio Oxyacanthafuerit pyraflro per omnia fimilis , ut aduerfarij contendimt , nufquam hanc 



pcrpetuouirefceredicam ,fedund citm Tyraftrofoliabyemeamittcre.Quantumuerbadaculeosattinct,fiquis Tbeophra- 



fti uerba diligentius,qudm illifecerint , expenderit , ea nihil prorfuspro iisdem affirmare compcriet. Inquit enim Tbcophra 



fius de mali Mcdicx acideis agens aKM(!a,s M otcif *™<>( o&ctKdtQot . Ideft fpinas quales Tyri , aut Oxyacantbce. jLt- 



qtu cum domefiica Tyrus nullis rigeat aculeis , defylueftri inteUexiffe iUumncceffeeft.Vcrumquantum agreftis Tyn acu 



lei,dmatiMcdiciacukisdiffierant,qtiifpiamperfefeuidcrepottrit.Quofitut Theopbraftiuerbanilaliud exprimcrepu- 



tarim , qudm qubt Medicamalus aculeata (it,ut Tyrafter , & Oxyacantba . non autem quod harum arborum aculeifint 



ommnofimiles. ut pcrperam dle interpretatur . Toftremb qubd bacc<e,quas noftra profert acutaffina ,fint dulccs,ut ulti- 



nw lcco contendit iliorum unns nec adftringant,fedpotius adftriiios multebres locos ducanhtj id omnino iudtcabunt , quifa 



pidioriguftuacfaniorianaturafuerintprocreati.quique aliquandobuiufceplantcefrucluspericulum fecerint . ^eliquum 20 



tgitur ejl,ut dicamus,Crefpinumalitid effeab Oxyacantba,plantamque ldeofuiffe ueteribus incognitam,qubd torum nuUus, 



c . . , _ quide piantartmbifloriafcripferunt buiusaculeatceftirpis(quodegofciam)meminerit . Torrb crespinvs frutex 



maV wiet. '" potius,qitdm arbor ejl,e terra utrgultis plunmis affurgens,ueluti corylus.-i quibus non defunt,qa£ qttandoque longo tempo 



ris trattu , <egri tamen , arborefcant. H<ec ab imo adfummumfpinis quibufdam acutiffimisborret longis,compreffis, albican 



tibus ,fratluque minime contumacibus,qii<e(utfuprd diclttm eft)per interiialla tern<e ex eodem prodeunt punclo.Cortex to 



tipianu candidtts,!ceuis,ac tenuis: cuifubeft ligni materies flaua ,fragilts,atque fungofa . T>{umerofis tota uirgultorum con 



geries nititur radicibus impensiflauis, quxperfttmma terrce diuagantttr :folijsferipttnic<e , tenuioribus tamen , latiortbus, 



minusquein mucronem exhnfis , perextremum ambitum minutiffimis fpinis ctrcumfeptis . Flores emittit inettnte Mato lu- 



teos , racematimcoimrcntes in uu<e feri modum , odore non ingrato . Quibuspofiea fucceditfruclus acinis oblongis , race- 



mo pendulis , qui maturitate maximi rubent,punic<e mati acinis haud quaquam abfimiles , qttanquam figura longiorcs,gu- 



ftn acido,&fitbauftero,paruis reconditis inttts nucleis.E ' frublupoft uindemias iucolce uinum exprimunt , quodfalsb de Ber 



beri uocdnt offtcin<e : ciu aufieritatis aciditatisque longi plus ineft , quammali puntc&fucto. Quodfi in actttis , perniciofis- 



quefebribits , uti caufus>& qu<e peftilens eftjulapio uiolaceo commiftum,ac aqua <egrotantibtts exbibeatur , non modbfitim 



refttnguit ,fed biliofas,peftilentcsque exhalationes fttpprimit . Datur utititer caliacis , cibttm reijcienttbus ,& dyfentencis, 



& ubi btlis d iocinorc m uentriculum regurgitans cholericos excitauerttaffeclus. ls(pnfecus tamfumptum,qudm indttum 



menfium profluuta cohibet .Ttneas ttentrisenecat,pr<cfertim fi bibatur -ex aqua graminis ,uelportulac<e ,uelabrotoni,ad- 



ditofacchari tanttllo . Trodeft cruentts excreationibus :firmat conmmos dentes, fi eofepius foueantur : quinetiam gingi- 



ftas roborat,&gavgari%atufaitcium iuuqiie inflammationes difcutit,atque dcftiUationes eo conflttentes reprimit.Vulnera re 



centia in carwsfuperficicgiutinat,& ulcera uetera deficcat. l^hilominus nocet bis,qttiexflatu,acfrigiditate laborant ucn 



tricuUdoloribus,atqucetiam&grifpirantibus.Daturetiamutiiiteradlocinom oculorum deftilla- 40 



tiombus,lachrymasqiiecobibet,ubiguttatiminoculorumangulos diftilletur ctm pompholyge,& aqua rofarum . C<ete- 



Vu* fpin* me rum poftquam actiUfftn<e biftoria eb me dcduxii,ut de nonnuUis alijs aculeatisftirpibus differuerim,non ertt ab re,ut plan- 



tw. taru-mfacultas augeatur ,fi illamaddiderim plantam , qu<efolio etiam apif conftat , & undiquefpinis riget , ab aliquibus 



v v a spina, d honnullis Vua marim,& dplm ibus Vua crefpina uocata . Tlanta b<ec antiquis{ut puto ) incognita , 



arbnfcula cft partta ,fruttcdfa ,folio apij,aut oxyacantb<e : ramulis,ac uirgis albicantibus , ubique aculeatis . Duorum eft 



generum.Sattua altera,aherafylue[iris . Flosutriquealbus,&quandoqueexuiridipurpurafcens. Vuasprofertnourace- 



tnatim coh<ercntes,fed baccaru morc d/fpofitas. Eixdemfacicfunt rotunda,pilofx,pr<efertimq;fylueftres.fucco abundantplu- 



rimo , uinofo ,fapore acido adftringente . adeo , utprorfus omphacium referant .Color illis antematuritatem uiridis . M- 



quimaturefccntcs colorem und cumfaporepermutant . Siquidemflaucfcunt , &fttccum fubdulcem reddunt . Habent & 



nticlcos ,fragiles tamen , & imbeciUes , adeout und ciimfruclu mandantur . Leguntur ante maiuritatem,Maw menfe , ac j 



ltmio.Fngid<efiiiit , &ficc<e adfiringentes & in cibis omphacvj locogratte . Qu<e & febrientibus iufculis incoclce nonfine 



utilitatc exhtbentur . Fnfmnma mulienbus utero gcrentibus magnopere expetuntur . Hitic accedtt & altera planta uete- 



a- . ribus,quantumreor,incognita,&filentwinuoluta,quamaliquifalsbMauritauorum ribem effecontendunt.Eafru 



confid. ° ' ticcfa tft,ufiaria,folio paruo, uitigineo,perindeacalb£populo ,fed longe uiridiori.Bgmuli fttnt ei lenti , acflexibdes: i qui 



biisfritlJitsparuarnmuuaritmmodo,utincre[pino,racematimdependent , rotundis, fimuique cohcerentibus acinisma- 



gnitudinepiperis^quimaturitatemadepti,maximirubent,faporefubacido,admiftoetiamdidci 



in liiteo candicantibus J & in ftellcz moditm radiantibus. Vulgaris eftplanta , in hortisque frequttis : qttippe quoniam ad fe- 

 Error quorun- picndosbortorumpidttinos eleganter feratur . Verum eosbaUucinari abunde conftat , qui putant,hanc arbufcularn effe 

 dam ' jLrabum Bjbem.Siqmdefn,ut pofteritatis memori<e prodidit Serapio , R^bes eft arbor proferens capreolos colore uiridi ru- 



befcentt,& folta lata , maqpa,& rotunda . Quasfani notas hutc non refponderefatis notum eft-.nequc enimfert b<ec capreo $ Q 

 los , neque etufmodtfolus uiret . tametfi fruclu Rjbem admodum referat , quod isguftuifit acidus fimul & dulcis , qttalem 



# 





o 



