104 AncL Mattliioli Gomm. 



mfi£iHnonpicato,atque obturato reconduntur, Ahiadiiciuntcofti drachmasduas,irid's tlliffcae 

 totidem, & uinum Chium cum melle mifcenr.Mulieribus monilium uice collo circundato ufui,funt, 

 ad retundendum graue fudoris uirus.Tritis etiam utuntur ad illitiones ,& diapafmata, quse fiunr ad fu- 

 dores coercendos,ita ut a balneis inarefcant corpora , dein frigida aqua abluantur . 



Rofarumconfi "O Ofaadeouulgariseflplanta,u\fuperfluumomninoiudicauerimemshlfloriama rrie defcribi debere . Multa tamen 



deado. K ji<n( }{ofarum genera , qu& inufummedicumueniunuM uulgattffima inltaliafunt , albicantes punice<e , &qu<t 



ex albo rufefamt , quas uitlgb appellant incarnate . Tr<eflantiffim<e,qu<e4>uniceo colore rubent :proxima laus ijs, qu<ein ru 



fum candicant : uiliffinice albicantes , in quarum tamengenere e<e odoratiffm<e excipwntur , qua Hetrufcis Damafcenx, & 



itlijs Mofchette utdgb dicuntur ... Siquidemnon modo c&teras excellunt , quod odon admodum fuauifmgrent ,fed quod Ic> * 



etiam magis aluum fubducant , id quod indicat earum iucundtffimus odor.B^fct diuerfis partibus confiant . quofit,ut pro di- 



mrfts tam internis , qudm extemis particults , diuerfum qucquetemperamentumfibi afcifcant . Trimum itaque terreflri- 



bus , & aqucis partibus , qu<e tamen in ipfis uediocriterfe habent,fubflantiam,& adflritloriam facultatem acceptas refe- 



ritnt . J.b aertis uerb &fttbdukem , & odoratumfaporem affummt . Ex his dcmum , qu<e ignisnaturamfequuntur,amaro 



rem concipiunt , acetiam colorisrubedincm , quecfcilicet rubicundxfpeclantur.qlwfit ,utplus inftt caloris punicets,quXm 



fuhubmubus . In recentibus adflritlioni pr<eflat amaritudo , inficcis uero minimi : eaque proptcr compertum efl,earum 



dtiiacnd<£aluifactdtatem,quamprioresGr<ccinonanimaduerterunt,tantumexamaritudincprouenire,cu recentes almm 



fi:bduca>it,ficc<s uerb nequaquam . Succus medicamentis componendis expetitus,pr<eflantior e puniceis elicitur,item exfub 



Rofarum ^' rutilis , ucrum huic inf.rmior faadtas . Diiutum Grcecis «.W/Jpe}-//*, i quo rhodopharmacum aluum innoxie detjciens confi 



"" ' ' ciunt,plerunqtte ex fubrubefcentium maceratis aquafolijsparatur: etft hac in reijs DamaficcriA Hetrufcisuocatm, longtpra 2 ° 



ftent : quippe exearum uicenis deuoratisfolijsfaciliquidem,& citranoxamfubducituraluus . Bofiarum fuccus referat,di- 



fcutit,abflergit,&dcijcit:quapropter & bilera trahit, &fanguinem biltofum expurgat : IdemfcUe fuffnfis : & uentricttlh 



iocintrisque obflruclionibns optm mirifice pr<eftat . Cor item corroborat,ei<tsque palpitationi filutare efl remedium : nam 



Hlos deiictt humores , qui cordi officiunt . Facit & ad biliofas febres , cuiufmodifunt cuiufuis generis tertians. . jLd h<ec ro- 



farurn diltttum , ex quoconficitur rhodopharmacum , quodpharmacopoU Sirnpum rofiitum folutiuum appellant,in eorumi 



tnedicamentorum genere recentwres medici recenfent , qu<e quoniamabfquealiqua noxa aluumfubducant, fuo more Benett t 



fta nuncupant . Mbicantes deinde rofie ( Damafctnas tamen exceptas uelim ) non alium in medicinafibi uendicant ufum 



qudm ut exfe aquamfldlent :fiquidem iis dciecHoria uis,qua pollent punicete , ac fiubrutil<e,multb' infirmiorinefl . Quamo- 



brem uidetuv.Manardus Ferrarienfts , uir alioqui doEiijfimus , immcritb id Mefui ttitio uertifje . l<[am alb<e , qttas Damafce 



vas,appellamus , etfi maiore deijciendiuic<eteris prafltnt : credendum tamen tfl,dehisnon intellexijfe Mefuem,quod eas JO 



illifaciU inco?nitas fuiffe exiflimem; ueritm de ijs albis tantim , quibtts paflim rofetaflorent . Cuiusrei illud maximo argn 



mento effe potefl, quod Daniafcen<e Hetrufcis uocaU nuper in Italiaflorere caperint , quodque eas ueteribus cognitas fuif- 



fe ( quodfciam ) memori<t prodident nemo : nifortafje eas credamus cffe , qu<t TlinioJpineoU appeUantur. Sant} rof<e magni 



ficand<tfunt ,fummoque inpretio habend<e , non modo quod uiridarijs , <jr hortisftnt ornamento , ac afpecluperquam iu- 



cttndo :ftd etiam quodin pr<eclariffimis medicamentis conueniant , quibus humana uit<e fuccurritur . Sylueftres maiore ad 



ftringendifacultate funt pr<editx , qudmfatiu<e ,fed minorifragrantia redolent , atque deijciendx alui ne tantiUum quidem 



facultaits retinent . Idcirco Theophraftus lib.& cap.vt.de hiftoria 4 plantarum : Sylueflres,inquit,rofie domeflicis afperio- 



res tum uirgis,tumfolijs conflant :florem pr<eterca ferunt,quo ab illis odore , colore , atque magnitudine fuperantur . h<tc 



Theophrajlus . C&terum qtmdam etiam rofe nafcuntur in Italia , qu<e aureo colorefulgent ,fed odorefunt admodum ingrx 



to,atqw infuaui . l\ofarum dijfertntias longa hifloria profequitur Tlinius lib.xxi.cap.quarto,ubific inquit.Contrarofie ge 40 



ra*x P hn. nera mflrifccere celebtrrima , Trmeflinam ,& Campanam . jLddidcre altf Milefiam , cuiusftt ardentiffmus colos,non ex 



cedentis duodenafoiia . Troximam ei Trachiniam, minus rubentem . Mox jLlabandicam uiliorem , albicantibusfolijs.Vti 



liffimam uerb plurimis , fed minutiffimis jpineolam . Dijferunt enimmultitudine foliorum , afperitate,l<euore,colore , fdore. 



Tauii(fimaqumafolia,acdeindenunierofiora.Cumfitgenuseius,quam centifoliam uocant,qu<eefl in Campania Italix, 



Gr<eci<e uerb circa Thilippos , fed ibi non fu<e term proucntu . Tang<eus nanque mons in uicino fert,numerofis folifs, acpar- 



uis:indeaccol<e transferentesconferunt,ipfaqueplantationeproficiunt,nonautemtalisodorati(fimaefl,neccui latiffimum 



tnaxtmumque folium : brcuiterque indicium efl odoris fcabritia corticis , Cyrcnis odoratiffima eft:ideoque ibi unguentum, 



pukherrirnum . Carthagine Hijpani<ebyme totapracox . Rgfsrt & cditcmperies : quibufdam emm annis minus odorata 



froutntt.Tr<eterca locisficcts , quam humidis,omnis.eft odoratior . Seri nec pinguibus uult,nec argiUofts locis , nec riguis , 



contentararis ,propriequerndcratumagrumamat . Tr<ecoxCampana,feraMilefia, nouiffimc tamcn definit Trancfti- 50 



na.P^ofa txfpnia nafcitur.Gcrminatprimo iriclufa granofo cortice , quo mox intumefcente, &in uirides alabaftrosfaftigia- 



to , paulalim rtibtfctns dchifat ,ac Jeftpandit , in caliasmedio fuiftantis complexa luteosapices . haclenus Tlinius. 



• . Tartes mV\ofafx antiqui adnotarunt , qu<e omnes funt & fcitu dign<e,& inmedicinautiles ,etftpaucihabeanturfeplafta- 



fa,earumqueui rij ,qU [feparatim eus reponant . Trimum quidem du<t partes inueniuntur infolijs:quarumalteraell,ubi calyci foliainjl- ■ 



ics. runtur,unguium modo albicans,ob idque rojarum ungues h<e extremitatesappellantur: altera ucrb foliorum reliquum.Hp 



ali<e du<efuccedunt,in ijiflofculis, qtti ueluti minutafemina tenuiffimis capillis annexi lHauefcttnt in rofarum umbilico.-horuni 



enimpartcmfactuntgranula,partcm ucrb capiUi . Toflremo qu<e reliqu<e funt,in ipfo i\ofarum alabaflrQfontinentur.-una.f, 



in cacumine , altera in fundo. Folia cor , uentriculum, iecur , & retentricem infuper facultatem corrbborant : dolores ex 



caliditateprouenientes kniunt,& inflammationes auferunt . Vngues etfi propriamafcriptoribus non recepcrmt dotem ; 



mferunmr tamcn utilitcr lotiombus omnibus,& clyfttribus ad inhibendasftuxiones.Flofculi medif cumfuis capillis gingiua- 5^ 



rum defiuxiones cohibent , quinetiam^uUore Tlmw^ilbafceminarumprvfluuia minfice inhibent . Calyx deniqtte , qttem 



caput 



