214 



. And. Matthioli Comm. 



tantum argumento dublus , quod Taulus capitede.dyfenteria in quodam clyfleri fcribaUow*xlfit KUadtttmfot <W 1° wt* 

 M i i£$iMr4p\>H.tvn™ttyvMUw<>f£*t?'lGw"f?& s *™-te^ illud,exquo gldnsquer 



cina cnafcitur , quo coriarij utuntur . vbi ipfe non ompbacidos , fed ompbacitidos putat kgendum , uulgatam kciior.em 

 immutans . Ex qua paflea non aliud omphacitidem gallam ( ut diximus ) ejfe exiflimat , quam cauum tUud , in quoglandes 

 mferuntur, quod recentiores cupulam uocant . flatuitque nunquam afua opinionc recedere,nift quisplani corruptum apud 

 Taulum locum docuerit , aut c^eudUab eofubflantiui pro eo,quod calycem Tlinius dixit,& uulgb cupula glandis uoca- 

 t ur , dittum oflendat. Sed equidem nonpoffum non admirari , qubd is.quem alioquin fuorum fcriptorum tefttmonio , acu- 

 t iffimi ingenijyfanijfimique iudicij uirumfemper exiflimaui , in re tam , meo iudicio , clara, tamfacili aberrauerit. Ifam ft 

 T aulus non putaffehqubd ippextt Gmcum uocabulum obfui raritatem permultisfuijfet obfcurum , quemadmodum & Cor 

 na rio fuiffe uidetur , ei certi nonfmjfet opus per circumlocutionem illud declarare , utfecit , cum inquit . Efl autem <>>?*- I ® 

 Hh cauum tUud, exquoglansquerna enafcitur , quo coriarij utuntur . Quodpmterea Tauluspro omphacitide gallaglan- 

 dium calycem non acceperit , iUud manifeflo argumento ejfe potefl,quod ipfe libro feptimo de gaUis , non autem deglandi- 

 bus dijferat , duoque gaUarum genera ccnflituat , quamm alteram ompbacitidem appellat : alteram uerb magnam ,flauo 

 colore,mrtbusque inferiorcm ejfefcribit . Quod etiarn antea Diofcorides,& Galenusfeccre. qui omphacitidem gallam glan- 

 dium calycem effenufquam,qmdfc'tam,trad'tdere:qubdmrAgnorauerint(utCornariusignoraffe uidetur) &genere,& 

 JpecieagaUis differre glandes . jLdde,qubd Galenus , Dwfcomles,& Taulus nufquam,quod eqmdem kgerim ,uft funt hoc 

 uocabulo o'w*MTit pro galla, nifi adiecliue,& cumfuofubflantiuo xww . Quare concludendo putauerim,inTaulo legen 

 dum effe,oy<ptt.ui-ot, non o^a.-Ahtiot, ut contendit Cornarius: quinetiam crediderim Gnecis glandium calycem o^ak^a 

 propni appellari . Tametfi Cornarius,& Andemacus, qui in Tatdo uocem iUam acerbam nuam mterpretatur, Gnectz lin- 

 Atramenti fcti guccperitiff^ii t hcecnoncognouiJfe,neque animadiienijfe dcprehendantur. Fit ex omphaciti Galla, Chalcantbo, gum- 2 ° 

 d[tatio C ° fiCien mi > & uino atramentum fcriptorium optimum , hocmodo . Sumito gallarum crajftufculi confraclarum unciasquin- 

 que,cakanthi Ttomani uncias tres , gummi jLrabici uncias duas ,falis drach.unam.Tonantur hctc omnia in ftclik uitro cir- 

 cumlitum , & deindefuperinfundito uini albi potentis , feruentisque libras quinque,& uncias quatuor, & occlufo uafis ori- 

 ficio,quindecim diebus infolato , uelpcft uaporarij fornacem hyeme reponito, mifcetoque quotidte rudicula. lUudpeculia- 

 Gallarum pra: refibi maiores gallce utndicauere,ut quotannis aut avnonctfcrtilitatem , aut flerilitatem , aut peftikntem atiram prxnun* 

 fagium. cient-.namfi rumpantur integne , & quceperforatce nonfunt ,aut mufcam,aut arancum,aut ucrmiculum exponent . Si mu- 



fca uolat ,futuri belli;fi repit uermiculus , anncntepenurice; fi currit araneus,peflikntium morborumpnxjagium efl.^que 

 cuiquam mirum uideatur , qubd ex omnibusgallis tfta exoriantur animalcula : ctenim ego huiusreiftcpius pertctdumfeci > 

 nuUamqueunquamfum confecutus, prius nonperforatam , qucc, ex tribus animaltbus unum intrafe non contineret : namfo- 

 ramineconffeclofaciliindicium fumi potefi , iam animalexijffe. Dkamus igitur licet , quercum & frutlum , & animal JO 

 gigitere . Cuius rei haud ignariueteres illi patres , nonjine caufa quercum dixerunt Iouifummo ejfe dicatam . Galkrum 

 uircs memoriA prodidit Gaknus lib. v i r .fimpl.medic.ftc inquiens. Galla , qua omphacitis nuncupatur , admodum acer- 

 «s £i Gal. *"" bum eft medicamen , pleraquefuiparte ejfentia terreme , &frigid<t: perquam deftccat,& repercntitfluxiones:ad hac con- 

 ftringit , contrahitque partes laxas,ac languidas : omnibusquc fluxionum ajfctlibusftrcnud refiflit . Efto uerb tertij in de- 

 ficcando,fecundi autem in refrigerando ordinis . Mtera autemgaUa,flaua i\la,& magna,laxaque,& ipfa deficcat quidem, 

 fed tantb minus,quantb minus acerbcc qualttatis eft particeps . Cotla itaque ipfaperfe , ac deinde trita, cataplafma efl non 

 inflrenuumfedisphlegmonarum , ac procidentiarum . Torro coqucnda eft,fi modica opusfitadflriclione, inaqua:ftn uehe- 

 mentiore,in uino . jlcft augere infuper adflritlionem fn opus , uino utare aufteriore . Hanc ruftici noftrates imtttinl^a. , 

 quafl uinigallam dicas, nominant . Denique gaUce combufutfanguinis repnmendi factdtatem acquirunt, ac nimirum etiam 

 calorem , & acrimoniam ex uftione affumunt. funtque ijs,qu<& igntm expertct nonfuerint,turnfubtiliorumpartium,tum ma- 40 

 iore deftccandi potcflate. Csuemm citm adfanguinisfupprejftonempmparareeas uoles,carbonibus impofttas , dum unde- 

 quaque candeant,aceto,aut uino extmguere oportebit . Quercusfruflus Mix.it Grctce" dichur : GaUa, Latind , pariter & 

 Hotuiiu. ltulicc:Hafi,aut Hafus,^rabice:Galloepffd,& EychoepJfel,Germanice:Galha > & Bugalbatftjpanicklioix degaUe,Gal- 



lice.Bcemici Galles aneb bublinkj . 



t Hoc loco Gr&ci codices habent Koihihdh-.t . Qua uoce conflat,iudicio meo , Diofcoridem gallce omphacitidis figuram 

 deft?na(Je,cum prittswagnitudwcm exprcffifftt.Mtamenexinttrpretibus Marcellus mattifefli eam etiam ad magnitudine 

 retulit.V^eUiusauum,cum eam tuberofam interpretetur, ipfe qucque magnitudinem innuijje uidetur.Quocirca nobisjatius 

 uifum efl,omphacitim rugofcc parti articulorum in digitis,cum extenduntur,fimtltm reddere:qubd nonjblum idinnuatGrt- 

 cum uocabulum-.fed muitb etiam magis omphacitidesipfa apertijf.mi demonftrent . 



rodt. R H V S. C A P. CXXIIII. 



5c 



RHus,quseobfoniis afpergitur,[ab aliquibus crythros appellata,] iemen eftcoriarii fruticis, 

 [iic uocati , quoniam coriorum infedores eo utunturad infpiiTandas pelles .] Arbufculateft \n 

 iiMupivj-pM- petris nafcens bmum fere cubitorum aItitudine:foliis oblongis,fubrubcnnbus , in ambitu ferrarist ili- 

 uahabec On. ^ moc j 0:ac i no uua rum gracilium,denfo,magnitudine terebinthi, quadantenus lato:cuius corticoia 

 tunicaperquamutiliseft. Foliauimhabentadftringendi,&acaci<xeffecl:uspraebent. Deco&umca- 

 pillosdenigrat:dyfentericisinfunditur,&inpotus eorum, infeiliisqueadiicitur: inftillatur aunbus 

 purulentis.gangra;nas,& pterygia cohibent folia ex aceto,aut melle illita . Liquamentum rit ex aridis 

 Orib nonleg. fbliis, ad cralfitudinem [mellis] inaquadeco&is^adeadem, utlycium,conueniens. Semeneofdem t$o 

 coucUsfa! effe&us cxhibet:cceliacorum,dyfentericorurnque obfoniis infpergitur: fratta , defquamata, liuidaquc 



iilitum 





