And- Matthioli comm. 



2)0 



cluditur femen . Eam autemfuijje in hoc Galenifententiam,eius tierba in calceferi capitis oflendunt : qu& itafonant . Se- 

 menomne efui ineptv.m efl,tum humidum itbtd , & acidum,de quo primiim difftruUtum nucleus,quiin iUo inuenitur, id quod 



Auicenna nota re uerafemi efi.Uic amarus efl, & difcutit, hoc efl calefacit, & exiccat fecundo receffit.Quam re mali,meo quidem iudicio , 



affecutus jLuiccma,utpote qui nonretli diflinxerit,nequehac in replani Galeni fententiam acceperit,libro fitorumcano- 



> numfecundofemini Citrij fecundam calidorum , & ficcorum fedem a(fignauit : tra&atu ucrb , quem cordis uiribus dicauit, 



eidem tertiamfrigidorunh&ficcorum cUffem adfcripftt,nullum quidern uerbumfaciens de acido Citrijfucco , quem d Ga- 



Limotiii,8iAu lenofitbfeminisnominccompnhcnfumfuiffedemonflrauimus. Von longi natura,& uiribus d citrijs diflant mala n- 



MBcia,& Ada- monia, & avranth dicla,& illa,qu<e adami pomauulgbuocantur,wsuerbLomiedicimus:tamctfiLi- 

 monia magis cumfacie tumfacultate Citria referant . Sunt tamen Citrijs minora , oblonga^cute non adeo crafja , & ma^is 

 fuccopragnantia , quiguflu acidior percipitur , fcmineferefimili , & colore pallida . ^Aurantia uerb poma , rotundiora,& * ' 

 per maturitatem aureoprorfus colore nitentia : corticelimonibus craffiore , amarioreque . Internus fuccus , quo maximi 

 funt refcrta,non in omnibus eodem perapitur fapore.Ts[am in hocgenere acidus,in iUo dulcis,in altero uinofus habetur. Ho- 

 rmi arbores quemadmodum,& Ciirei mali comaperpetua uirentfolijs Lauro latifoli£proximis,craffis,Uuibus , odoratis , 

 & in acutum defineniibus . \\amipariter illis funt fiexiles,lenttquc, aculeati , cortice ex uiridi fubalbicante . Flores albi, 

 odoreperquampmflanti . Deceipunturfiores , ubi copiojiproueniimtab Vnguentarijs aduaria odoramcnta paranda.Tc 

 culianter autem diflillatur ex ijs aqua , qu£ nonfolum odonsprxflantia C£teraspracellit,fed ad medicamenta etiam opti- 

 mifacit,& prnflertim adpeflilentesfebres , qu£ cum exanthematibus eueniunt.Datur enimpotandafexunciarumpondere, 

 magnofani auxilio , ubiper fudorem d ccntro ad circunferentias infeclos humores trahcrefit opus . Siquidemhctc aquaua- 

 lenterfudoremprouocat, & cordiplurimumfuccurrit.jlrborh£cfemperpomifera efl,& eadem feri , qtt£ citria prxflat. 

 jlurantia calidiore funt Cortice : quandoquidem is rcliquis acrior,atque amariorguflu deprehenditur.Dulcia omnibnspar- *< 

 tibus excalfaciunt , c&terorum uerbfuccus refrigcrat , & putrediniaduerfatur.Quocirca febricitantibus belli conuenimt, 

 dulcia uerb contra.Fit i Limoniorum fucco ificut & citriorum,ferapium ad rtflinguendum bilisferuorem non inutile.ltem 

 & ad pefiikutesftbres,& eas,qu£ contagione non uacant . jlqua,qu£ i Limoniorumfucco calentis aqu£ balneo, & uitreis 

 crganis extrahitur,pr£terqudm qubd mulieribus expetitur profuco adfaciem expoliendam , uitiligines ubicunquefint,& 

 totius corporismactdas emendat , uaros delet,& acaros interimit . Serapijs admiflafcbribus acutis,& contagiofismirifitc 

 currit . Epota uentris tineas enecaf.id quod etiam pr<tflatfuccus recenter expreffus , uncUpondcre potus idem ex imma- 

 turopomo expreffum fcfquiuncU pondere . Ex uino cretico poths,mirifice calculos pellit . C£terum non parum laboris 

 impendiffe uidetur Erafattolus in pr^fatione fui defimplicium examine libri,ut doceret , unde emanauerit jirantiorum uo- 

 cabulum . Sed licet ibiplura de eius origine referat ; ea tamen , meo quidem iudicio, non midtim nomini quadrant. Quando • 

 quidem egopotius exiflimauerim , uulgb Mantia , quafi jLurantia , altera cxpuncla litera , dicla fuiffe . T*{am citm h£c J< 

 poma anri colore reluceant,ab auro meritb nomen accepiffe uidentur:unde,quantum equidem reor , jlurantia , hoc efl, au~ 

 rea mala ditlafuere . C£terum non longi natura , & uiribus d Limonibus difiant , qu<e jLdawi poma uulgus uocat. Siqui - 

 demplanta,qu£ l)£c profert, folio cfl Limonii arboris maiore,patentioreque,ramis etiam fimilibus,fioribus Citrei malt &mn 

 lis /fruclu JLurantMs duplo triploue maiori rotundoque,cortice non admodum craffo,pallido , crifpo , & in£quali ,ftffuris 

 quibufdam apparentibus , perinde acfi dentibus demorfus effet , unde illi nomen , qubdputet ignarum uulgus hoc tllud effe 

 fomum , quod ab jLdamo in Taradifo delitiarum demorfumfuit . Sed h^fabuU funt.Succofa, ac acida madet pulpa fapo 

 re , limonibus haud longi abfimili ,fed non ita palato grata,in qua femina latitant Citrei,aut Limonij malifimilia. Tmftat 

 pomorumfuccus ad ea omnia,ad qu£ limonia pmftare diximus, minore tamen efficacia . Teculiariter autem ualetpoma ad 

 fcabiem ,fiptr mediumfecla , & tenuiffimo fidphuris puluere ajj>erfa,& demde , Cinere feruenti cakfatla corporifcabio- 



K . fo confrtcentur . l{eliquumefi,utfingulismalisfuareddamusnomina. Malaita Latinis ditla ,Gr£cis \jmko. uocantur ■: At 



jLrabibus , Tujfa,feu Tufaha:ltalis , Mele : Gcrmanis,OepJfel:Uij}anis , Manfanas : Gallis,pomes . Ea uerb , qu£ Grxci 

 KvfvYi*. /"«>*> Latine Cotonea,& Cydonia mala dicuntur-.jLrabici Safargel:Italici,Mele cotogne:Germanice,Quitten,aut 

 Kutten:Hifl>amci ,Mcmbrilhos,& Marmellos : GaUici,Conting . Qu£ autem Gr£cum nomen habent ixtKt^a.,» >Auxt/wj 

 ^* ,eorum Latinum efl MeUita,uel Dulcia mala:J.rabicum,Melomt\la,& Galopomella:Italicum,Mele dolci . Mala ,qux 

 mpa-jx.aiy.nKd-Kt' p*P**Iu/« Gr£co nomine,Latino Terfica mala appeUantur;Arabico,Sauch ,feu Chauch-.Italico , Tefche: 

 GermaniccTfer/icbtHtJpanico, Texegos:GaUico Tefches . M»/, a. eCfntnMd, ^wmw*; kju p.myi*.y.itL qu£ Grxci , Latini 

 lArmemaca mala , & Tmcocia nominant:Mauritani,MermexfeuMirmix,Mex,Mefmes,JiueMifmis:ltali,jLrmeniache, 

 Bacoche , Moniache,& Grifomele:Germani,S.Iohanspferficb:HiJJ>ani, Mbiricoques,Mbarchigas,& Muaricoques:Gai 

 li,jLbricot.Mala denique Mnftx.a/j.ii/M, » Kt^fofjtnKtt, d Gr£cis uocata,Latinis fimiliter Medica mala,aut Citromala,& Ci- 

 tria dicuntur:Ltalis,Cedri,& Citroni : Germanis,Citrin oepjfel , Luden oepffel , & Citronaten : Hifpanis,Cidras:GaUis,Ci- <q 

 tron:BoemisCitrynouuy. 



A'««. P Y R A. C A P. CXXXII. 



PYrotum multa genera.Quaitamen omnia adftringunt.-proindeadduntur conucnienter in repellen- 

 tiacataplafmata. Decodiumeficcis,&crudaipiaaIuumfi(tunf.ieiunos efitata hedunt. Achra» 

 pyraflri genus eft, quod tardiflime maturefcit . Vim pyro adftringentiorem habet , & ad eadem con- 

 uenit . ftringunt etiam eius folia . Ligni pyrorum cinis cfficaciter his auxiliatur , quos fungi ftrangu- 

 lant . Aiunt fungos,fi lylueftria py ra cum eis coquantur,innoxios ficri . 



60 



Quoniam 



