2 ) 4 And.Matthioli Comm. 



Alterummerpiirgenusinltalia nafcitur,quodaliqui fetanium,alij epimelida uocant. Arborfolijs 

 « wvintiil. i, mali , fcd minoribus , Pomum fert rotundum , efui aptum, a umbilico latiore:quod adftringit, fcroquc 

 fundum.meum maturelcit . 



habct. 



Mefpilorum 7\ f[ Efpilorumhic aDiofcoride duorecenfenturgenera.-quorum itta,qu<t folijs efl pyracantk* , fiue oxyacanthttno- 

 confideratio. J_ V xflrat ibus haud quaquam adflipulari uidetur . Quippe ( utftnfu patet ) noflratcs Me/pilifolijs oblongis,ceraforum 

 ferifimilibusuirent,nonautemapijmodoperambitummcifis,ueluti oxyacantha . FruUum ferunt non quidem guflatu 

 fumem,fedpotius iniucundum,qubd acerbusfit,& auflerus.Quin & is quina includit officula,nonfane terna, ut primo Mc- 

 fpdorum ^cneri affignat Diofcorides . Caterum fifruttumprofertltalia , quipnori Mefpilo legitimi adfcribipoffit , eius ni- 

 mirum arboriscr\t,qu& Ts{eapoli,ubicopiofaferitur inhortis,uiridarijs , ac uineis , jl^arolo uulgb nominatur . Huiusplu- I < 

 AMroii defcri res pi an t a s utdi ego primum "Heapoli in ampliffimo uiridario Tompei Cardinalis d Columnauia , qua itur adpoeuMa- 

 ronisfcpulcrum,uel ut uulgb dicunt a Tedigrotta . jtrbor efl mediocris proceritatis , cortice,ac materiapruno haud abft- 

 tnilis :fhims horrida,non tamen admodum acutis :folijs laciniatis , apv\ &muiis,floribus albicantibus , raccmatim cohxren- 

 tibus . Fruifus illifunt oblongi , rubentes, uulgaribus mefpilis <equales,fed arttiore umbilico,tribus tantum intus officulis. 

 MawefcuntUutumno; Septembri tantum menfe . Ex quo perfpici potefl , eos Diofcoridis codices hoc locofcatere men- 

 dis,'m quibus deprauati legitur , hanc arborem folifs effepyxacanth<e,non autem,ut legitimilegi debet,oxyacanth<e.1<[am 

 (utfuperiusfuo loco explicauimus ) oxyacantha folijs germmat diffettis ; pyxacantha uerb bttxi modo oblongis . Cuius rei 

 iUudmanifejlo efl indicio,quod dehoc Mcfpilorumgenerepofieritatis memon& prodidit Theophraflus lib . 1 1 i.cap.xi l. 

 cum inquit.Magnitudine arbor ifla exceUit,gyro'que comatur . Folium magna exparte infiffum,quod uel apium partepo- 

 firema imitatur,ampliore figura , quodquepromiffum , neruofum^tpio tenuius , oblongius , totumque circuntufum efi,& 2i 

 pediculo temri,ac longo dependet.-antequdm decidat,uehementer rubet.F^dice mmerofa , altaque arbor coh<eret : ob id diu 

 tuma,&inextirpabiliscfi.haftenusTheophrafius.Qu&faneuerbacertofuntargumento,eam Diofcoridis leftionem pla- 

 nHeprauatamcffe,qu<ehutcMeJpilorumgeneripyxacanth<e frondes reddit. Quinetiam folium explicant oxyacanth&a 

 Diofcoride eius in biftoriafilentio difftmulatum , qubdfcilicet apij modo per ambitumfit diffeclum . Sed iUud etiam non igno 

 randum , tantam oxyacanthte cum hac Mefpdo interceffiffe cognationem,utfi Mefpilus h&c oxyacantba inferatur, omnium 

 (peciofiffima proueniat,& longe magis frutlifera euadat.Sed ut redeamus eb,unde codicis mend<e,qu<e librariorum incuria, 

 eft,nosdiduxerant,dicimus, qubd J.%aroli uocattt frutlus nullis prorfus notis reclamant Mefpilis,qu<eprimo loco d Diofco- 

 ride defcriptafunt.Siquidem ij exiguifunt , terna includunt ojficula alijs Mefpilis duriora ; quanquam magnitudine, &for- 

 sna diffimdi ,feramfcntiunt maturitatem,ori grati habentur, flomacho non iniucundi,& reliquis denique notis , ac qualita- 

 tibusiUorumfpeciemadebrepr<efentant,utnonaliudhacinreafferendum putauerim, qudm qubd idem ftnt jl%arola,& ji 

 Dhfcoridis Mefpdadquibufdamaroniadit~ta.H<ec cum maturitatemfenferint,gufluihaudparumplacent.quofit , utab in- 

 c olis pro delitijs,nonfolum cruda expetantur in cibis y fed ijs etiamfaccharomeUeque afferuata edantur.Eadem gratijfimus 

 Mefpilusalte- funtcibusuterogerentibus.Quippenonmodofaporeplacent,fedearummalaci£fubueniunt. Qu<eporrb Mejpili aliqiti- 

 ra. bus Setanics,& Epimelides appellantur, uulgaribus nofiratibus coUaU nihil interfe diffentire comperiuntur . Quapropter 



nil mirumfcriptis mandaffe, Diofcoridem, alterum hoc Meftiligenus copiofum in Italia nafci . Veruntamen Galenum Epi 

 melidis appeUatione aliam arborem d noftratibus Mejpilis diuerfamfumpfiffe, liquidb conftat . Qttandoquidem lib.v 1 .fim- 

 plicium medicamentorumfcnbit , eiusfruclum acerbum effe , & uentriculo noxium . Epimelida autem d ruflicis ItalLe 

 unedonemnominari.Hocinfuperilludconfirmat ,qubdGalenusdeutroque Mejpilorum genere , feorfum diuerfis capiti- 

 Serap.lapfi»s. ^ tradiderit . In Mefpilorum hiftoria Serapio aperti haUucinari deprehenditur,quippe quiforbi titulo omnia refcrat, 



qua de utroque Mefpilorum genere fcripfit Diofcorides . Verum etfi hac in re is quidem aberret : declarat tamen primum 4 

 Mfil ru ' MefpiligemsnobtsItalisMauritanosfecutisj:^rolumeJfe:nanqueisJrabicoidiomateMeJpilaZarorappeUat. Vul- 

 Kse*. Gai™ garia Mejpila deuorata cceliacos , dyfentericos , & diarrhtea ajfetlos iuuant.Siftunt faucium, gutturis,dentium, &gingiua. 

 rumflu xiones , ubi eorum decoclo' os coUuatur . In hocfi infideant fam\n<R,menfium abundantiamftflit . Fit eficcis Mefpi- 

 lis , rofarumfucco exceptis , additis aliquot CariophyUis , & coraUiorum rubeorum nonnihil^quinetiam myriftiae nucis,ca. 

 taplafiaa , ori uentriculi admouendum , ad compejcendas uomitiones,&pmfertim,ubi cibus reijciatur . Siccafolia in pul- 

 tterem ajperfa , recentia uulneraglutinant , &fanguinis profluuiumfiflunt . Ideo dantur quoquc utiliter ad cruentas reie- 

 ttiones . Infummaubiadftri5iione,:corroborationeque opusfit,cumfolta , tumfruBusplurimum praftant . Mefpilorum 

 offictda,inpuluerem contrita,calculosirenibuspeUunt,ubicoclearismenfura ex uino,in quo uulgaris petrofdini radicesde 

 coft<sfuerint,ebibantur . Mefpilorum uiresrecm\uitGalenus libro v\i.fimpliciummedicamentorum,ficinquiens . Mefbi- 

 lifrukum,alijtricocc'tmnommant,qubdtriaintusinuniuerfumgerat,grana,quorum unumquodque arboris efl fimen, j 

 ceu ea,qu£ in malis inueniunturipfms mali;& acini , ipfius uitis:& ficus , mmuta illa grana,quas cenchramidas Gn-eci uo- 

 cant.J.rboris huius frutlus admodum acerbus eft , uixque edipote(l,uentrem ftrenue coercens . Quin & in germinibus, & 

 folijs acerba h<ec qualitasnon pauca reperitur . Et libro 1 1 .de alimentorum facultatibus fic inquit . Horum cadem quo- 

 quepr<editlis efl ratio . jlmbo enim adftringunt , fed multbfortius Mefpila , qudmforba . Quamobrem aluo fluenn in 

 ciboaccommodatilfimiexhibmtur.-forbatamenipfisfuntfuauiora.Trorfusnanquenibilacerbi , ut Mefpda obtinent, 

 fedfuccus eorum citra acerbitatem aufterus eft.lUud porrb neminem puto latere , hxc omnia parce\non affatim , ttt ficus, 

 uuasque effe comedendv.ncquaquam enim eis,ut cibis,fed ut medicamentis potius indigemus . H<ec nouiffe longi tibifucrit 

 utilius , qudmfiprimamhuius ditlionis ouavfyUjtbam ab antiquis Mhenienftbusper,o,folum prolatam.fcriptamquefuif- 

 fe cognofcas.MeJpila,nuUis inttis offtculis,mifit ad me Verona Francifcus Calxolarius . Mbo r tJ.iamho9 , jpicmi/M, Gr<e- 

 Nomina. cis,Latinis item Mejpilus , & Mejpila nommatur: jtrab\bus,Zaror,feu Zarur,& M^arur:ItalisiHeJpolo:GeriHanis,l{e- & 

 fpekHijpamSiT^efperastGaUisSHefpliertBoemis Tiyflpttle , 



t ^e 



