In Lib . primum Diofcoridis . 269 



mifcet medicamentis,qu<e btlem eijciunt , ut uidere efifuo decompofitionemedicamentorum compendio. Eorum infuperdeij 

 ciendce aluifaculutem maximi comprobat uulgaris experientia , cLartffimum omnium Lumen . Siquidem( utiam millies ex- 

 pertiis fum ) eorum puLpa dracbmarum decem pondere deuorata , aut adfitmmum duodecim , cofdem feriprcebet effetlus, 

 qws Mgyptia ftliqua caffia uocata . His ergo rationibus , & autloritatibus adducor , ut illim quoque Fuchsij opinionem 

 minusprobcm , qu<e eft,qubd eLetluarium de Sebeflen officinis ditlum uentrem deijciat,non Sebefienomm facultate,Jedalio 

 rumfimplicium medicamentorum deiecloria ui pr<cditorum , qtt<e ijs adduntur . !>{amfi idperfe praftant , ut oflendimus, 

 idemetiamaLijsadmij1apr4tabunt.Quare,utingenui dicamquodfentio,non Fttchfius tantiim, quemahoquinfiemperad- 

 miratus fum,ut uirum dotliffimum , & de medicina ampliffiml meritum : fed plerique alij , nunquam adeb Grscis additli 

 effe deberent , ut prorfus i Mauritana familia defcifcentes , nonnunquam & rationes ,&experimenta,firma nofim artis, 



& ucritatisprcefidia, cogantur deferere.Sed ut eb nofira reuertatur oratio undc diuerterat, dicimus autloritatibus, & expe 

 rientiafreti : Sebeftena deietloriam uim habere . Qupcirca utiliter dantur ex bilefebricitantibus, atque ( ut autloresfmt 

 TauLus , Mtius,Vfellusj& Atluarius ) Imgitce afieritatem mirifice leniunuquin & petlori , atque tuffi opitulantur: tten- 

 tristineaspellunt:urin<eardoribusdbiLe,uelfalfa pituita prouenientibus maximam opem prctftant deuorata trhinta, 

 aut quadraginta.ex iure carnium macerata , pnmafiatim menfa,aluum commodiffimt citant. pr<efiantiorafuntplena,pin- 

 guia,& carnofii,qu<cq;(itunonredolent , nec teredtnem fenferunt . Cceterilm quoniamSebefimanobis zizipha , Zizyphroum 

 qu<e off.cinis.luiuba dicvMur , in ?nentemreuocarunt,cum eorum Diofcorides nufquam,quod extct , meminerit, duximus eonuderatl0 ' 

 nonfore quidem ab re hic emshifioriam & uires dtffufiusrecenfere.jirbor ttaqueefi zjzyphus pruno pauLb humiltor, cau- 

 dice contorto , cortice fcabro , uitisfere uinifem fimili . Materie oxyacanth<e proxima ,'radicibus firmis , acfolidis . Spi- 

 nis ubiqucfcre riget , Longis , l<euibus,firmis^cutijfimisque,colore ex mgro rufcfcente , quemadmodum , & rami £ qmbus 



10 itmcei quidam procejfus exeunt , coiorc pallido , tenuesfparti modo , LentUac flexilcs , fpithama loagiores;m qnibus utrinq; 

 per interualla folia exeun t, ut infraXkio, &forbo, imparitamen exortu,obionga,non magna,firma,ut m clematide,quam 

 Uincam peruincam uocant:& finfim per ambitumferrata.Flores dfoLiorum exortu nafcuntur paUidi, ac mufcofi , i quibus 

 baccct exoriuntur oliuarum inftar , primum uindes , deindefubaLbicantes.-poftbac aureo coLore , & cmi ad ulfimam uene- 

 rmtmaturitatemrufefcente:,inquibujnucleusofieusconcLudituroLiu<£fimiits.TuLpaantematuritraartf uiridi,aufle- 

 riufcuLo fapore referta,at in pr<ematuris,duLcis euadit,& guftiti non ingrata . Quo fit ut ZjZJfba in bumiditate,& caliditct 

 te tcmperata habeantur. Calcnus,qui ( ut nonnulli ccnfcnt) ea Serica uocat>de eorum uinbls librofecundo deaLimentorum 

 facultatibusfic babet.T^e his quidem , quid ad tuendam fanitatem , morbosue profligandoj ualeant , tefiis ejfc pofium.JJam 

 ab infoLentibus , ac effr&natis pueris,& mulieribus ctbo duntaxat expetuntur.Exigurtm pr.tbent Mimentum , dificitt con- 

 coquuntttr , ideo (lomacho nonfunt utilia . Fandem fententiam ex ipfo Galenofumptam reddidit ^A ticenna , cui tantbu d- 



3° lud addidit,qubdeaadpel7oris,atquepulmonisuitiaconferant,&qubdquidam(utfirunt) cthu mrx\me mmm, tum Au , ce 

 etia m ueficiz affc&ibus prodeffe cenfeant . Verkm quoniam ( ut diximus)fcribit Galenus , huUam fe adn te0e in Scricis fex^coaai 

 facultatemadcorporumaffci~luscurandos,binccaptaoccaftoneFuchfiusiterum digiadiatitr , honrflo auidcm fitrdio ,non FlKhuunu 

 modbcum^ukema;fedetiamcumc£teris^trabiccefamiLi£aucloribus,afferensidomne,quod de ri^yphis jlrabcs fuis 

 monumentis commendarimt,omninofalfum effe,&d tteritate aiienum.ln quo tdmenfi uitium aliquod Maur.tanis adfcnben 

 durn efl,illud quoque Gr&cis pofierioribus adfcrtbendum erit.Quandoquidem conftat,^icluarium & Gracum , & medicum 

 feritifimum fuo decompofttione medicamentorum uolumine,?vzypbaadpetloris ttitiacompofitis medicamemis compluri- 

 bus admifcere , ubifcilicet ex calidorum humorum redundantia morbus emerferit,item eandem in his ufurpare, quabilem 

 deijciunt . Qu,od & Ts[icolaum Mexandrinum infuis compofitis medicamentis,perf<epefecijfe comperio. Ideoque niLmirum 

 fi ad h<ec omnia pneftare zizypha tradiderit Auicennamanque fuo lentore,acfua,qua <egr£ permeant , craffitie ( ut rei ue- 



4° ritas adfiruit)fanguincm craffum reddunt,quiflau<e bilis rcdnndantia tenuior , qudmpar fit,redditur . cum itaque tradat 

 Micenna , XlX}'pha & peclori,& pulmoni prodefifcnon temere' quidem eum locutum effe crediderim( utfortafje aliqut pu- 

 tant)fcd illud ea rattonefcrtpfiffe,ut in morbis tantum calidis , & acutis intelligendum effet, in quibus medici utdtter zizv- 

 phis utipojfint & debebant.Id quod eius uerba aperte" indicant,citm dicat , quodfanguinem incraffant . JJeaue enim erat 

 ^iuicenna adeb ignarus , ut datis iamprtemijfis ncfciret fubinde conclufionem inferre. Sed certe ptdchrum , ataue tutum effe 

 iudico,qubdquandoquecummortuislutlemur. Et quontam ( ut fiepe antea polliciti fumus)nulli medicorumfetlcz ,nec 

 buic magis , qudm illt nofier ammus erit additlus , fed ueritati propagandce , addam ex pr<editlis rationibus cum ^iuiceu- 

 m,eos,meo quidem iudicio , labi,ac faUhqui 'zixyplns fanguinem expurgari , ac abfiergi contendunt , quique ea iU commi- 

 fcent medkamentis , qu&petloris affetltbus frigiditate obortis pararifolent , ut recentwrum nonnulli : qut rirypbis nuLlct 

 eorum habita ratione ad quoduis petloris uitium indijferenter utuntur,& plerunque cum maximo ctgrotantium difcrimine . 



50 Cceterum an Galeno Serica ^i^iphafint dubitandumfani fiuerit , cum aliud Tliniofuiffe reperiantur lib . x v.cap.x 1 1 1 r . 

 ubific habet . Mqui peregrinafunt zvtypba & tuberes , qu<e & ipfia nonpridem ucnere in ItaLiam.Hcec ex ^ifncaMa ex 

 Syria Sextus Tapinius , quem confulem uidimus , primus utique attulit , diui jLugufti nouiffimis temporibus^ in cafirorum 

 aggeribus fata,baccis fimiliora,qudm malis :fed aggeribus pr<ecipue decora , quoniam& tecla iamjyluceficandunt . Tube- 

 rum duo genera , candidum d coLore Sericum ditlum . Et lib. 1 6.cap. 2 5 .^ib amygdala , inquit , proxime ftorent arme- 

 niaca , dein tuberes , &pr<ecocesM<e pcregrirue , h<e coatlce . Item lib. I j.cap. I o. Et zfxjpbce ait , grano fieruntur menfe 

 jipriLi . Tuberes melius infimntur in pruno fyluefiri, & malo cotoneo , & in calabrice , ea efl JpinafyLueftris . h<ec TLinitts. 

 Columella tamen tuberum nufquam,quod Legerim , meminit ,fed xjzypborum Ltb. a.cap.q. duo tradidit genera , qubd ba- 

 rumfloribus maxime deletlentur apcs, nempc ruliLum,& aLbum . Qupfit,utfufpicandumfit,Tiinvi codicem hcc in loco de- 

 praitatum effe . Illudfufpicionemauxit , qubd inter Arabes \Auicenna,& intcr Grcecos rcccvuiores Symeon Setht,duas 7/- 

 60 Xvpbijpeciesfcriptis mandauerint , & qubd tamen in TLinio una tantum legatur zizyphus . Verum cum ^ibluario , Vit 0- 

 Lao Myrepfico,& Symeoni Sethi Q^a. i Qvi^a,m^h^* (totenimmodisfiriptainitei,iuniur)ca effe uidea\ur , qu<n 



Z 3 GaLcno 



