In Lib . fecundum Diofcoridis . 521 



*ftatemedia,nequeftatim,ubicauernasegretf<efuerint,uenari conucnit: sftate fiquidem earum caro fitim excitat,fta> 

 timque ab egreffu frigida eft,ficca,& ex tenuata . Optimum itaque tcmpus efl,qui>d ijsmedium interccdit, quod & jladro- 

 machus ipfefignificauit , quo tempore&qui Baccofacrafaciunt , uiperas dilacerare foknt , uere quidemfinientcnondum 

 tamcn ceftate inchoata . Velfi uer ad magnamfuipartem hyemale fuerit,circa principium aflatis , non multo tempore poji 

 pleiadum ortum . Viperas autem , qux pnegnantes funt , rciicere oportet : aliarum ucrb caput , ac caudam abfcindere.nam 

 prceterqudm qubd h<e particuU uirulentiorcs effe uideantur,etiam dur<e , & parum carnis habent . Sufficit autem in ma- 

 gnis uiperis , id,quod utrinque amputatur , quatuor digitos <equare . Totum uerb reiiquum corpm,inteflims excmptis,peb- 

 leque detraBa, aquisprimo abluendum , atque in uas-fictile conijciendum eft:dcinde aqua pura fiiperinfufa , uiridique ane- 

 tho(tuncenim uiget)6U<e prunas,utcoquaturfubijccreconuenit;uelarida ligna, qu<e,qubd fnmum non emittant, £iutirv* 



1 ° uocant ; uel quod mclius adhuc efl,uitium farmenta . Sahs autem , fiquidemfuo tempore uiperas ceperis , tantillum immit- 

 tereoportet : ftn<eflateiamincipiente ,nihil.Vorrb obferuandum eft,neill<e capiantur , qu<e in maritimis locis, quceue in 

 aliqua falfa aquarum lacuna degunt : antidotus emm quce ex huiufmodi uiperis cbnfeBa fuerit , fitim excitabit . Cum igitur 

 Vipcr& probi coBt,fuerint,icfi quis comedere uellet,eas ex aqua eximere oportet , deinde carnes ita dftnnis auellere,ut ni 

 hil exfpims fimul auferatur.-atque his exquxfiti contritis,panis ex purijfimafarina optimeque confeBi^qui pr<ecipui & be- 

 nefcrmentatusfit,&infurm,nonfubclibanocoBus,modicumquiddamadmifcere. T^onnulli tamen in commifcendopa- 

 nem Viperishancmcnfuramferuandamprcecipiunt, ut panis pondus uipcrinanmcarnium dimidio minusftt : alvj ne tcr- 

 tiampartemexcedat maluht . Ego uerb quandoquequartam,quandoque & quintampants impofui.. Cateriim nift probi 

 coBusfuerit , periculum efl,neatiquid aciditatis mcdicamentum contrahat . jlt fatius eft,pancm hunc ita coBum perali- 

 quot dies loco aliquo ficcioriprius exiccaffe . Verkm citm uiperas,& panem comunxeris , diligenterque adeb fubegeris , ut 



20 m ll a uiperince carniiparticula non contufa remanferit,paflillos ex ea maffa conficito,qui tenuesfint : namxraffi cum diffi^ 

 culter ftccefcere foleant,&carncmp'.itrere,&panemacefcerc finunt . Quamobrcm panem quoque ante ficcatum terere 

 melius efl,& non,quemadmodum ante nos qui Ccefari theriacamfaciebant , uiperarum iure maceratum: id quod ipfe quo- 

 que diufecUfcd mihipofiea melius effe uifiim eft , pancm antea contritum uiperarum carnibns cxaBe iam fubaclis admifce- 

 re : citius nanque paftilli ficcantny, quificcum panem , non madidum acceperint . Sit autem cella , in quapalhUosficcabis 

 infuperioridomusparte,adrneridiernconuerfa,uelfiltemadfcptentrionemnonrefpiciat,utfolis radios totapenidiead- 

 tnittat. tali enimin loco commodi ficcefcent . Statim ubifuerint conformati,ea parte collocentur,quafolares radij perueni- 

 re nonpojfint.Frequenter autem ipfos comertere opus erit,ut <equaliter utraque ex parteficcefcant.quodfacerefi quis omi 

 ferit , fuperior quidcmpars ccleriter arefcet;infertor autem humida diutius permanebit , pcriculumqueerh ne marcefcant. 

 Tojlea ucrb qudm exiccatifuerint , maneant adhuc aliquot diebus eadem in cella longius , qndm prius a folis radijs ,fepe- 



50 que denuoconuertantur.Su fficient autem ad hcec omma quindecim dies ad fummum : poft quod tempus donec theriacam 

 conficere uolueris , recondi debent in uafeftanneo , aut uitreo,aut etiam aureo . Vitrurn fiquidem,& aurum mdlam frau- 

 dem admittif.ftannum autemplumbi miftura adulteratur.quod uitare conueniet y nonfoliim in hac ,fed & in quibufcunque 

 alijs antidotis : qucmadmodum & argentum,ft purum nonfueritmafa nanquc ex eofabricata celcrrime rubiginem contra- 

 bunt , purum autcm argentum , B^omani candidum uocant.Cceterum longi melius eft , haud multbpbfi,qudm paftiUos con- 

 feceris , ipfts uti.quanquam non multum detrimenti capiunt , etiamfi peraffo anno , atque etiam multo poft eis utaris . ]{e- 

 6ii nanque d principioficcati , ad tertium , quartumque annum integriperfeuerant , dummodo tamen apti reponantur , & 

 fubinde puluifculus quidam , qui ipfis obnafci confueuit ,mundis linteis interdumabftergatur . Is nanque fi diutius inhce- 

 reat,paftiUosperforabit.Terfpicuum eft autem eos inutiles euadcrcqui perforatifuerint.quemadmodum antequdm hoc ip- 

 fisaccidat , etiamfi multum tempus intercefferit , utiles permanent . Hcec Galenus de conficiendi pafiiUos Vipereos ratione, 



40 qub optimi & pr<eflantijfimi habcantur . C&terkm illud Diofcoridi ridiculum uidetur , qubd qui uiperas efitent , pediculos 

 procreent . Cui tamen reclamat Galenus lib.xi .fimplicium medicarnentorum , ubi id certb ijs euenire afferit , quibus plu- 

 rimummalifucciincorporeexupcrat .lStarratTliniuslib.30.cap.il I.qubd „4.ntonius Muft Cccfaris \Augufti medicus Aegyptiis ui- 

 cum incidiffet inftnabilia ulcera , uiperas edendas dabat , miraque celerttatc perfanabat . In ^iegypto jlcgyptios ipfos ui- per * c ' 

 peris,alijsqueferpcntibusfimiliter , atque anguillis uiclitareprodidit Galenus Ub. 1 1 1 .dealimentorumfacultatibus . Qui- 

 bus item eos uefci traditum , efi,qui occidentales,nouiterque repertas Indias incolunt, perinde ac if , qui orientales inhabi- 

 tant,ut libro j.auclor eft Tlinius.Cinis ex uipereapeUefaffus , capiti affidui ajperfus , alopecia fceditates aufert . Viperx 

 totiuscinis y quceuiua inuasnouum ficlile conieclafuerit,additis fuccifxniculi uncijs duabus,& thuris grurno , & deinde 

 cooperculo argiUa arcumlito tecla , & infornace combufla,oculorum hypochifes,& caligines potenter toUit,coilyrijs adht- 

 bitus , aut perfe tantum . Vipene caput Unteolo coUigatum,& coUo fufpenfum , magnum fani amulctum eft contra angi- 



50 nas,quippinonfolumiamfaclasfanat,fednefiant,probibet. Viperaita Latinis ditla Gr&cisiyih&uocatur : Mabi- Nom ' na ' 

 bus,Labane alfabay:Italis,Vipera:Germanis,Brantfchlangen:HifpanisjBiuora,& Bicha:Gallis, Viperes . 



r.Tpaw^f. SENECTA ANGVIVM. C A P. XVIL 



SEne&us anguium in uino decodia dolori aurium,infufu;& dentium,collutione auxilio eft . Addunt 

 eam in medicamenta oculorum 3 fed prascipue uiperinam . 



NVUis non cognita anguium SeneBa : quippequ<efiepe in campeftribus interfaxa , &flirpes inueniatur . De hac citm . A 

 differeret jLrifloteles lib.S.de hiftoria animal.cap. 1 j.ficinquit . SerpentesfeneBam exuunt fum uere , cumegre- g J^ c * n &£" 

 €0 diuntur,tum etiam autumno . Vipcra etiam exuit tam uere , qudm autumno . Cumferpens exuere incipit, ab oculis primiim 

 detrahi aiunt,ita utobaecari uideatur ijs , qui rem non inteUigunt . Tum caput exuitur : glabrum enim hoc omnium ante- 



qudm 



' 



