2 ) 6 AncL Matthioli Comm. 



Ceroorum hi- (~*\ Erui animalia funt mtiffima. Sedquoniam eorum natura non omnibUs cognita c(t,ut candido cuiq; letJori ftat fi tis, 

 ilori». {^j ea & ccruishicreferam,qu<e jlrifloteles tumvi&l X.de biflorid animalum hbriutum WW.de panibus corun- 



dtm pofieritatis memom prodidit.Cerui itaquefylueflrmm animalium genere coflant,magnitudinc afinorum, curfu uelo- 

 cijfimi,& ingcntibus armati cornibus.Ii cum turgente iam Vcnere coitum appetunt,[adeb rabie libidinis fteuiunt , v.t infa- 

 niant,& maximo cumflrepitu,& clamore uagenturinfyluis.quo fit.ut conudlles,& montium camtatcs,eorum boatu rcfn 

 nent . Tanto impetu,tantaque rabi<e maresferuntur in coitum\ut fepe inter coeundum faminas declinent , atque proflcr- 

 tiant in tcrram . Cum autem maris genitale utpote durum,fuftir.ere nonpo[fint,famin<e euntes,& currentes coeunt,& cou 

 cipiunt . Mares non in eadem immorantur,fed mutant 5 & bircorum modo, breui interpofito tempore aliam , atque aliam 

 fupergrediuntur . Sifortcfortuna in unam tantum faminam concurrantplures,imis,cornuu adminiculis,flatimfuprafron 

 tem enatis,acriterinter fepugnant ad mortem ufqtte . Cum mares impkuerintfamims,feparanturperfe ipfi, & propter I « 

 libidmisgraueelentiam quifquefllitariusfcrobesfodit . Fatent ut hirci -.facies quoque eorum nigrcfcit afpergine,ut hirco 

 rum . Deguntita quoufquc imber acctdat , tum pafcua repctunt . H<ec ideo ceruo accidunt,quia Jalax animalfuapte natu- 

 ra eft,atquc etiam quia pingui abundaUpinguefcunt enim ceftatefupra modum.Quamobrem nec currere quidem pofunufed 

 fecundo ,aut tertio curfu capiuntur ab ijs,qui pedibus inftCiantur . Quoftt ut ubi fe pr&pingues fenfere,latebras qu<erant,fa 

 tentes incommodumpondus.Coitus efl ab arfturo,Menfe J.ugufto,& Septembri.Implentur ceruapaucis dtebus,& ab eo - 

 dem mulu.Vteroferunt otlo Menfes.Tariunt magna exparte unum:fed nonnullis etiamgeminos ceruam peperijfe perfpe- 

 tlum tfl . Ferarum quadrupedum Cerua maximd prudentiapr&flare uidetur,tum quia circa femitas pariat , qubfcilicet 

 belute rapacespropter homines minus acccdunt.-tum ctiam quia cum pcpent,inuolucrum primum exedit,qubdad multa(ut 

 nonnulli afferunt)in medicamentis expttatur . l\edeuut mox ad proltm,deuorata d partu fefeli herba . jLnniculis mari- 

 bus nondum cornua nafcuntur,nifi quoad indicij gratiafit initium quoddam pr&tuberans , quod breue,birtumque efl . Ei- 2 o 

 miscornuaprimum oriuntur fimplicia,& refiaadfubularumfmtlitudincm.-quamobrem Subtdonesperid temporis eosno- 

 cant . Trimis bifida cxemt . Quadrimis trifida,atque deincepsad bunc modum(ut Miftoteles inquit) proceditnumerus 

 ufque ad annumfextum . jLb bocfimiliafemperprodeunt,ita nefit dignofcere Atatem ramorum mtmero. Verum in Italia 

 (fit tamen cum jLriftotelis uenia difium)ufque ad undenarium numerum ramificant.quod & Mbertus teftaturfe uidiffe m 

 Cermania,quemadmodum,& nos uidijfe fatemur . Midam pnetcrea,quod certbfcimus , Gulielmum Bauarix ducemmter 

 res fuas pretiofas habuiffe bina cerui cornua,quorumftngulus unum & uiginti ramosfundebat. H&c admiranda cornua po 

 fteadono,utpoteraroacfingulari,dataftieruntSertniJfitmTannoniorumI\egin&Mari&,Caroli v .Imperatoris , & Ferdi- 

 Vulgaris opi- nan f[i j^ manoru m ]{egis forori . VanumeftcredereCeruorum&tatis annos dignofci poffe ramorum numero,qubdf;ngu- 

 lisannis unumjupcraddanf.quippe cum long&uiadmodumfmt,fi quotannis rmorum tiumerus^ugeretur, profefib ijs, qui 

 ultra centum annos uixiffe narrant aufiores,cornua quercubus,& pinis maiorafuijfent . C&terum(ut Miftotelesfcnbit) 3 

 duplici indiciofenes cognofcimus,tum qubd dentes aut nullos,aut paucos habeant: tum qubd adminiculis careant , qui imis 

 cornibus prominent antefrontem ; "Xam ijs in pugna utuntur iuniores ,fed infenibus non renafcuntur, cum pr&lijs omnino 

 cejferint. Cerui(utetiamThtophraftusinquitlibro,&capiteprimodebifloriaplantarnm) quotannis cornua amittunt: 

 ideofubipfadiequdtnmaximelnuiapetunt. Latent amiffis uclut inermes,fcd& ipftbonofuo inuidentes. Fithocmenfe 

 jLprdi,(tatuto tempore . Idque opacisfaciunt locis,ut mufcarum tadio uacent. Tafcuntur per id tempus nociu quafi uere- 

 cundantes , donec recipiant cornua . Decidua amittunt difjicilibus , & inaccefis locis,& qua inueniri nequcant . unde il- 

 lud prouerbium ortum . Qua cerui amittunt cornua. Quafienimfua amiferint atma,cauent ne inermes reperiantur . Cor- 

 nufiniflrumcompcrtumeJfe(tnquitMiflotelcs)dnemineadbucfertur;occulunt enimid tanquam quodam medicamento 

 pr<editum:ctfiTlinius,&Mbertus occuli dextrum memoriaprodiderunt. ^ipbalangio demorft , ucl d quouis generis 

 eiufdem,cancros edunt.-quodidem bominietiam prodeffe putatur :fed non carentfaftidio.Ceruifibdo, & cantu uenantium, 40 

 paftorumque fiftulis capiuntur : mulcentur enim allictunturque ea uoluptate,ita ttt alter uenantiumcantet paldm, autfibi- 

 Itt , alter cldmferiat d tergo,ubifocius iam tempus effe fignificarit . J^anque animalfrmplex ceruus eft, & omnium rerum 

 miraculoflupens,intantum ut equo,aut bucula accedente,propius bominem iuxta uenantem non cernat, aut ft cernat , ar- 

 cum ipfumfagittasque miretur.Si ceruus eretlas auriculas teneat,acerrim<lflentit,nec iatere infidi& poJfunt:Jin demijfas,fa- 

 cile x interimitur . Maria tranant gregatim natantes porreclo ordme,& capita imponentes 'pracedentium clunibus,uictbus- 

 que ad terga redeuntes.Hoc maxime notatur d Cilicia Cyprum traijcientibus. T^ec uidet tcrras,fed in odore earum natant. 

 Ceruorum faminis. cornua non habent.-necmaribus nafcuntur,(i ciimper atatetn nondum cornua gerunt, caftrentur :fedfi 

 cornigeris tefles exciduntur,non decidunt cornua,& magnitudineeademferuantur.Ceruas tamen cornigeras, nonfincna- 

 tura miraculo,quandoque inucntas effe compertum habeo.Huius autem miraculiftdem facere poffunt illa cornua ceru<e, 

 qucefunt jLuguftte Vindeltcorum apud jLntonium Fuggerum nobiliffimum diuitem,in quorum fmgulo fex rami conjpiciun- e 

 tur. jLtqutidipfumconfirmaripoteflnondiffimilibusceru<ccornibus,qii& argento laborato 'ornata conftruat Dux ille 

 Bauari£,de quo d nobispaulb antefatla tfl mentio . Vita Ceruis(ut Tlinius memori<e prodidit lib.v 1 1 1 .cap.xxx 1 1 .)'» 

 confcjfo longa:quandoquidem pofl centum annos quidam captifent cum torquibus aureis,quos jllexandcr magnus addide- 

 rat,adopertis iam cutc in magna obefitate . C<eterum qubd uita tam longa fint ctrui, quanta cos eJftferunt,non uidctur ap- 

 probajfe jLrifloteles lib.si.de htftoriaanimalium,ubi fic inquit . Vitaefjequdm longa boc animaiftrtur . Sednihilcer- 

 ti.ex ijs , qu& narrantur,uidemus : nec geftatio,aut incrementum hinnuli ita euenit, quaft uita efftt prdonga.b&c jLriftote- 

 les . Qui re uera nihil certi nancifci potuit ex bis,qui centum annos poft jLlexandrum captijunt cum torquibus aureis.'lSi[ec 

 etidmnum ex Cccfaris jLugufti ctrua,qu<efimiliter innumeris elapfis annis pofl eius impenum capta, nunquam ittguiaripo- 

 tuit ,probibente torque argenteo temporis diulurnitate cute quafi contetlo , in quofcripta legebantur uerba bctc.l^oLi me 

 tangercquiaCcefarisfum. Montejifi<eElaphonomineapudjLrginufam,quolocojLlcibiadesmortemobijt,ccru&omnes g 

 Pl?nij°llpfu$. flijfd aurefunt,qua nota uel alibift loca mutaucrint , dignofcmtur . Mirum quippe tft dxxiffe jLriJiotekm lib.vui .cap. 



xxvin.de 



