378 AndL Matthioli comm. 



vleo uimpoffidenst qmnqnam oleo magis tum emoUiat,tumconcoquat:acproindecdtaplafmatis J qu& adphlegmonas ac- 

 commodantur , commifceri fokt.Qui ueromordicatior.es perpetiuntur aut inretlo intejlino , aut in colo ,ijs potius capri- 

 nttm adipem,quam fuillum inijcimus:non qubd acrimonias plus obtundat(nam ex naturafiafuiUus obtundit magis,xc pro 

 inde mifcetur medicamcntis ulccra curantibus,cuiufmodi eft,quod uocantparygrum)fed quod caprinns ob craffiticm citins 

 concrefcat,fuiUus aittem inftar oleidefluat-.proinde ipfumpotius dyfentcricis , & tinefmofis inifcimits , qitando morfum eo- 

 rum mitigare confilinm efl.Torrb ob tenuitatcm partium nonnullaacrimonias magis rctundunt , ubi nimirum in alto mor- 

 dicatorum corporum , quod moiejium efi,b&ferit . T^am quod craffarum eflpartium,minus;magis autem quodfubtihum 

 partium efi,tota corpora penetrat,& omr.ibus ipfumfaniebus mordicantibitspermifcetur . Hac ratione adepsanferinus , 

 qu& in alto corporum mordicant , rnagis obtundit:fed &fwllo caltdior cfl.Horum tamen in medio efl gallinaceorum adeps, 

 ac gaUinarum.Torrb calidior femper,ac ficcior eftmafculorumanimalium,& horum ipforum exetlorum minus tum cali- IO 

 dus , tum ficcus . t>u>ppe mas caftratus eiufdemfempergenerisfamin& affimilatur . Hoc autemfermonis caput commu- 

 neeft,cttius meminiffe oporttt: Tro ammalium temperatuva femper exifiere differentias eius,qu& in illis efi,pinguedinis,aut 

 adipis,aut qitocunque modo appellare libebit totum hocgenus corporis in animantibus okoft,&pinguis.Igitur<:umfiis om 

 nibuspropi quadrnpedibus animalibus in caliditatt , ac ficcitate inferiorfit ; proinde pinguedinem qitoque minus habet ca 

 lidam,magisque humidam . Qmnis igitur pingucdinisfactdtas efi humetlatoria;& excalfafioria humanoram corporum. 

 Huius enim mminifjhperpetub oportet inprincipijs huius operis ditli . jlt differenti& , qu& funt cuiufque fingulatim in 

 maioris-minorisque rationefunt . Ts{am ptnguedo fuis,ut ad nos quidtm,largius bumeclare potejl ,fed non aque excalfa- 

 cere,ut okum-.ucrum pinguedinis faum talis efl caliditas , qualtsfpetlatur in nobis.Torrb taurorum adeps fuillo multb ca- 

 lidior tft,& ficcior.\\i<rfi'.m id & hic memoria rcpetentibus nobis^maremfamina effe tum calidiorem , tum ficcioremma- 

 rem antem cafiratum affimiiarifwmin& , uelut quicquid iuuenilis efl &tatis . Et inter iuuenilia famina mare humidior eji, 2o 

 & minus calida. Sic & adeps mtulinus , taurino minm , tum calidus efl,tum ftccus : & h&dorum ,qtsdm capra- 

 rum :fed & caprarum minus,qudm hircorum . Et rurfum taurorum minus , qudm leonum:nam horum adeps omnium pro 

 pe quadrupedum adipc potentius digerit.nam & ipforum calidijfimus efi, & maxime tenuiumpartium . Itaq: fiipfum 

 medicamentis ad ulcera,& pblegmonas conuenientibus commifceas , non modo nihil adiuueris;ueriim etiam i&feris,nhni- 

 rum addita maiori,quam conueniat acrimonia . Inueteratis tamen tumoribns atque fcirrhi in morem induratis, tttm neruo 

 rum curuaturis ( iyr.<Jha.t Gr&ci uocant) & infumma qu&cunque (cirrbofiifunt,ijs aptifiimus efi,in quibusfani inefficaciffi- 

 jntis apparet fuillus . Taurinus autem ab utroque ex &quo dijiat , ut quantb caiidior, ficciorque Jitillo efi , tantbf.tpere- 

 turaleonino.ltaque tanquamin medio confificns, meritb utrique medicamentorum mifcetur generi , & ijs fcilicet qu& 

 fcirrbofif medentur , & tjs,qu& pbkgmonas concoquunt , cuinfmodi efi tetrapharmacum quod uocant , ex cera ,rcfi- 

 na, pice , &adipc confians. JJam fiueinboctaurinum ,fi:temudinum , fiue hircinum,fiuecaprinum,fiuefmllumin- 30 

 dideris,femperpurimouendo aptum,& concoblorium medicamcn ejfeceris.Sedfutllusft addatur,in pueris, &fceminis, & 

 ut breuitcr dicam,omnibus,quibus caro cji mollior,compctit . Sin tattrinum adieceris,foJforibus,& mefforibus,& omnibus 

 carnem duram habcntibus,fiue ob naturalem temperiem,fiue exratione,acforma uit<s,conuenienseffcceris.Ctzterum adeps 

 omnis dum inneterafctt,fc ipjo & calidior,& tenuior efficitttr,ac proindc quoque magis difcufforius . Verum id omnibnsfe- 

 re inueterafcentibusaccidit , qux. quide putrcfcere non anticipent.lsla uintim,mel,acetum,frumentum,butyrum,knafuc- 

 cida,oleum omne,fiue lentifcinum ,(iue cicinum,fiue raphaninum,fitte ipfttm quod ex oliuis conficitur, uetufiate & calidio- 

 ra,&tenuicriseffenti£efficiuntur:acproindegufiantibus apparent acriora ,&adinduratos, tegreqtte folubiles affeclus 

 omnes adbibtntibus potentius digcrentia . ^itque ego fiine' gufiantibus acriora uideri dixi . At quidam , quibusfiudium efi 

 nominumfignificatus corrumpere,non acria,Jcd adfiringentia ttocant id genus omnia,adufquepiper:tanqitam interfit nihil, 

 adflringcns,an acre dixeris . Etfi denuo illos roges degalla,myrtis,mefpilis,malipuntciputaminibus,qu(efidia uocant,rhoe, 40 

 & omphacio,& htzc dicunt adfiringere.-tametfi aduerfifiimum ex illisfenfum percipiamus ei, qui in uobis fit d pipere,pyre 

 thro,napy,cuphorbio,cepa,allio,& adarce.Igiturfi quemadmodum adftritlionis uocabulum de utroque affetlu, quem gu- 

 flu percipimusicommuniter efferunt ,fic ipfos qnoque affetlus ttnam habere naturam exiftimant , quiduis aliudpotitts ha- 

 bcndifunt,quam homines,ut qttifolipropriosjlnfus obttneant^tfi omphaca,rhoa,gallam,balaufiium,hypociflida contra 

 here,conftringcrcquc nofiramfateanturjubftantiam .-fecernere uerb,mordicare,ac penetrarcpiper, napy,pyrethrum,im- 

 propric adftringentia nuncupant , qummordicant , & excalfaciunt : atterum in cognofcendis ipfis medicamentis non pe,c- 

 cant . Verumft cportet conkclantem dicere,an in uocabulis,aut in rebus hallucinentur,equidcm in uocabulis potiits falfos 

 uiros ilios dixerim,& maxime quibus Gr&ca lingua infueta eft,qualis eft Diofcorides Anaxarbenfis.quiprofctlb multa be- 

 ne dixit eormn , qu& de matcria mcdica memoricc prodidit,c&icrumfignificata Gr&canicarum uocum rwnfatis pernouit . 

 Hic ergo cum ait magis effe adflriclorium adipem caprinumfuillo :fi quidem acriorem figmficare uelit,per magis adflriilo- 5 o 

 rium,accipimusfcrmonem ceu uerum .Mfi iUud,talem habentem quaiitatem- ) & factdtatcm, qualem rhus , rheon , hypo- 

 ciftis , balauftium , haud uerum effe fermonem dicemus . Torrb quoniam uiperarum adipem, ubi radicitus pilos fub alis 

 eiudferisfprobibere illos recrefcere illitum referunt , itifurn eftmihieiusfacerepericulumeffe fatius:atubi proutiubent,fc- 

 cifftm,mentitoscomperi,ficutetiamq:ibdinitiafuffitfionumfiinct. Vertim wforum adipem alopecias curare uere fcri- 

 pfenint : citm tamen probatiora habcamus ad eum affeclum remedia . Torrb cum dicant tamen uulpinum adipem dolores 

 auriumfanare , abfqtte ut explicent,quos aurium dolores dicant,ccu non nofcentibus ipjis difiingutre,quct dicunt,attcnden- 

 dum non eft . Mtjpifcium adipem laudant,tanquam adfuffufiones,aut quemcitmque alium ajfecium nomtnare uelint, 

 congrttat. Mij>nonfimpliciterpifcium,fedadunt fluuiatiliurn.-alij uerb potius marinorum , qub uidelicet aliquid plus 

 fcire uideantur,qudm uidgus.h&c Galenus . C<eterum de Tafii pinguedine, qu& ( ut experimento manifcfio confiai)con- 

 traclos ncruos,& articulorum duritias emoUit,& difcittit,nihiipofleritatis memoria prodiderunt Diofcorides,Galenus , & $ Q 

 Taulus . %ec pr&terea Gaienus pinguedinis curand& , acparandx rationem uUam,quod flciam , tradidit • ncc quibus odo- 



ramcntis 



