# 



And. Matthioli Comm. 



numano 

 iLjrcore, 



3° 



tum. jlfiidui quidamdphlegmonisad faitces exiftentibus uexabatur , adeb uehementer.ut fujfocationis fubiret pcricti- 

 lum, &faneobbocpericulumuenamfecarecogebatur. Inbunc cumfortiquis incidiffet , pollichus ejl fe pr&bttumm 

 medicamentiexperimentum, &feuocari,fiquandorurfusaliquainpartegutturisemicui(fet pblegmone , antefanguinis 

 miftiowm pr&cepit . Itaque uocatus , medicamento illito ,flatim bominem curauit . Vt autem iterum profecir, non in ip- 

 fo tantum ; fed Q- in alijs,quifimiliter erant affecli , rogabat is,qui affidub- fuffocari penclitabatur, data mercede,utfe me- 

 dtcamentum illud doceret . Erat enim ille & locuples,& tn pecunite fumptu liberalis.Torrb ubi conuentum effet depretio, 

 is qui uendebat fcripturam : Hoc medicamentum , inquit , per antipathnan quandam utilitatem obtinet . Effe autem eam 

 antipatbmn , ut qui curatur nefciat,unde conficiatur.luflititaq; alium daret,quipro ipfo difceret, quiq; iureiurando reci- 

 peret,fefe nnlli eius medicamentifatJurum copiam , priufqudin ipfcqui dediffet ,foret defuntius . Itaque d morte eius,qui 

 indicarahnon tanthm ille qui didicerat,fuum bominem;ftd & aliosJanabat:& mihi nepetenti quidem medicamenti exem- I o 

 plumuolens ac lubens obtulit.Erat autemftercuspncrificcum,cura meUe Mtico ad l&uorem tritum. Vitlitabat autem 

 puer,cuws flercus accepturus erat,ut ipfe qui medicamentum dederat ojlendit , lupinis,illis uidelicet,qui ex more edifolent 

 cum pane bene cotlo in clibano,modicumfalem,&fermentum babente.Tr&bebat autem bibendum uinum uetus : atq; h&c 

 omnia mediocri in quantitate,modb utperfetle ea puer poffet concoquere . Itaq; cumprimo die ro uitiu effet ufus,poflero 

 tamen die nondumftercus capiebat ,fed m eo quoquc die rurfum eodem alebat nitlu,ac tertio demum excretumfumebauac 

 poflea arefatlo utebatur,fimiliter utjiercore canino,ut anti ditlum efl.Dicebat autem iUum,qui docuerat,fugitantem alios 

 ctbos obfatorem,pr&tuliffe lupinos:fcfc uerb experimenti gratia,cames gaUinaceas , autperdicum ex aqua,aut tenui iurc 

 bene cotias perfiepe exbibuiffe,& mcdicamentum nihilo minus operatum.Mque egofani h&c tibi de humano flercore nar- 



Aqtia , & oleu rare poffitm . h&c Galenus . C&terumfit ex humano flercore uitreis organis aqua ,pr&fertimque ex eo,quod homo rufus e.r- 



creuerit,qu£ cuniculofis,exedtntibus,finuofis, & contumacibus ulceribus mirifici opem pr&flat . Delet & oculorum arge- 2 o 



masate nabeculas . Quinetiam carcinomatafanat exterius adhibita . Intus uerb fumpta comitialcs iuuat : lapidem in re- 



nibus , & uefica comminuit ; aqua intercute laborantibus prodefldtem & jjs auxiliatur , quinon modb d cane rabido de- 



morfifunt;fed etiam ab omnibus alijs animalibus itli,qu& uenenum eiaculantur . Torrb oleum , quodpofl eius JliUatitiam 



aquamab organo emanarefolet , carcinomata ,finus,aliaqtte ulcera,qu& Gr&cis cocoethe dicuntur, etiam ualentiusfanat. 



Bubu 1 i fter.ui- Bubulum deindeflercusfut idem Galenus citato locofcriptum reliquit)exiccantis,attmbentisque & ipfum ellfacultatis,ut 



ris ex Gal. paldmfacit,dum apum uejparttmque morfus tuuat.jLtque h&c ut dproprietatefubflanti& totius iuuentur,fieri potefl. C&- 

 terum humidum iUud uere coUe£ium,cum boues herbas depafcuntur , impofitum ruflicorumpblegmonas difcutit, & aqua 

 intercute laborantes iuuat . Scire tamenoportet , omnia tdgenus medicamenta durisagrefliumhominumcorporibusapta- 

 ri , nempefojforum , & mefforum , & qui opus obeunt adeb ualidum . Qu& & ad eommfcirrbofos tumores aceto in ca- 



Ciprini fter.ui taplafmatis formam compofita iUinuntur . Caprinum pr&terea digerentis , & acris eflfacultatis , adeb ut induratis fcir 



res ex Gal. rhorum in modum tumoribus congruat , nec tantum lienis,ad quos creberrimi medici non pauci huiufmodi ftercora ap • 

 plicant ; fed ctiam aliarum partium . Siquidem ego ( inquit Galenus ) eo ufusfum ad gem tumorem babens inuetera- 

 tum , & tegri folubdem , iufjofieri cataplafmate exfarina hordeaceaper oxycratum, indito uidelicet hoc Jlercore, 

 & mirifici homo ille fnit adiutus . Erat autcm rufticus , in quo idfatlum efl . Et iam etiam alius rujlicus , cumfic 

 ufus effet , non tantum ingenu ; fed etiam alijs in partibus ad tumores fimiles , perinde adiutus efl . 7%am acrius efl 

 tnedicamentum , qudm ut muliercs urbanas , autpueros, aut omnino qui moUi funt carne , fanare po(fit . Quin & ad 

 aquam wtercutem , <&• adjplenicos uarie capuno flercore utimur . Sed & uftum tenuiorum quidem partium,uerum haud 

 manifvflb rcdditur acrius. Quamobremfantad alopecias congruit , & omnia adeb qua extergentia medicamenta deft- 

 derant , ut lepras , pjoras , lichenas , & hocgenus alia . Mifcetur & digerentibus cataplafmatis , qualiafunt qua accom* 

 modantur ad parotidas , & bubonas diuturniores . Efl enim uis eius cuiufque etiam ufii , abflerforia , & digerens , nec 

 eam paruam habet digenndipotcntiam . K[am medicus quijpiam ex ijs , qui in agris , & uicis medicinam exercent,uteba 

 tur eo cx aceto ad uiperarum morfus , & multbfani etiam magis aliarum befliarum, acprofettb ex ijs compluresferuauit. 

 Et hic tpfe quoqtte medicus arquatispotandas ipfas <mu?&ht, hoc efl,pilulas caprinas ex uino pr&buit,&adprofiuuium mx- 

 liebre cum thure appofuit . Qua omniafani optimus medicus ignorare non debet . c&terum potiora eligere potijfimum 

 adurbanos, & honoratos , alwuiusque exiflimationis uiros : in quibus equidem ego tali nunquamfum ufus medicami- 

 ne,cum multb meltorum fuppeteret copia . Mtamen exiflit nonnunquam talium ufus , aut in itinere, aut in uenatione,aut 

 ntflicatione , cum fcilicet meliorum nihil adfuerit , aut bomo rufticusperindefuerit carnis dur&, ac afinus . K[ant 

 eiufmodi multos in agris reperias dignos , qui bibant ffyratbos . ' C&terum i canibus offa comedentibus ftercus ,pr&ter- 



muiTes C °" W" mi l uodc£Ufhtum V r ^ mtius >^ anginam curat: ficuti & dyfente- 



riam exlatle caprinohauflum, inquoprius igniti calcuh fuerint extintli, autignitum ferrum , quod Gr&ci stpau*. 



uocant.Quinetiamperiodicas,circularesuefugatfebres,fi cochlearis menfura tn acceffu ex umo pr&beatur bibendum infcio 



Lupini fterc. patknte.Trodeft & malignis ulceribus injperfum,uel emplaftris ad idfacientibus commiftum.ToUet etiamfuis uinbus Lu- 



wres ex Gal. p n um:idcirco id magnis laudibus extulit Galenus citato loco,fic inquiens.Lupinnmftercus quidam colicispotandum dabat 

 non tantum in ipfis paroxyfmis;fed etiam in interuaUis,fl qutdem phlegmone uacarent.Quorum ego quofdam uidi non am- 

 plius hocafetlu correptos,& correptosnon ampliusidgrauiter paffos,fed necpoftpaucum temporis.Mcipiebatautem il- 

 lc albitts potius luporum (lercus,quale ubi offa ederint,folent excernere.Verumillud etiam in eo mirabar , qubd udfuflen- 

 fum euidenterfiepeuumero iuuifjet.ltaque hicflercus capiebat,quod non decidiffet in terram : id quod non erat. inuentu dif- 

 ficile . Ea enim efl luporum natura , qu& canum , utfufpenfo altero pofieriorum crurum,& meiant , & cacent in eminen- 

 ti quopiam loco ex terra.Itaque tnjpinis fiepe &flateflercus lupinum reperitur,&fruticibus,uepribus, herbtsque procerio- 

 ribus.Inueniturporrb injhrcore tUorum & nonnihil offium deuorati animalis,quod ut effugit commanflonem, ita & con- 

 cotlionem:quod&ipfum contundensacconterens,bibendumpr&buit colicis:ac ft bomo effet puritatis amans, mifcebat, 



&falis 



40 



J& 



*a 



