10 



In Lib . fecundum Diofcoridis , j- 2 3 



mifecHndum aqu&,utfic dicam,fontanAfrigiditatem .-proinde ad calidas phlegmonas accommodti efl,& adparua,& le- 

 uia sryfipelata : non tamen maioribus fathfacere idonea efi . Efi etiam eduliumfittmarcens . jtt femen potugcnitur& pro 

 fiuuium cohibet : quamobrem etiam u's,qui Ubidinofis fomnifs uexantur,datur.Sic & agrc(iis lacluc&femen . Cums quoq; 

 coUigiturfuccus,argema,& caligine expurgans:ad adufiiones etia culatle mulicrum inungitur.Et lib. i i .de alimen.facul. 

 Tleriquc medicoruQnquit ) reliquis omnibus hoc olus,ceu ficus, autunalibusfrutlibus,pr£tulerut. r Na inttr ipfa aliud me- 

 liorisfucci no inuenias. Quod porrb nonnuUi uitio uerterunt,id inpr&cipua ei laudem cedit:& fi itaje re uera baberet,non 

 modb nulli olerTi; fed ne optimi quide fucci,ac maximi nutrimenti edulijs effetfecundu.riepefxnguinem aiunt laflucagenera 

 re.Quidam non fimpliciter fanguinem dicuntjedmultumaddunt, multum finguinem latlucam generare affirmantes . Ve- 

 ritm ij tametfi prudtntius obijciantj.ongius tamen alijs d uero abfunt. quanquam hoc ipfum, puta multum fanguinem pro 

 crearemn efi qubdmeritb quis damnet.Conjiatenimhuiufmodiedulium laudatiftimi fucci cenftndum effcqubdplurimum 

 quidem fanguinis, aliorum uerbfuccorum nuh\m producere fit comparatum . Siuerb, quia permidtmn e latluca fanguinis 

 congeratur,idcirco damnandameam cenfeant,faaUimi huic malooccurri potefi : quippe cim uefcentibus , & Itberalius 

 exerceri,& ea parcius uti integrum efi . H&c ergo aduerfus eos,qui olus hoc non retlc uituperant,dixiffefufficiat . iUud 

 porrb nouijje conuenit , omnibusalijs oleribus paucijfimum fanguinem,& uitiofumgenerantibus , ex fola laftuca non 

 multum quidem,nec uitiofum,haud tamen omni exparte laudabilem gigni. Vtplurimhm quidcm cruda ipfa uefcuntur. 

 jieftateautem , cum infemen iam proruptura efi , in aqua dulci pr&coquentes,cum oleo , garo , & aceto affumunt , aut 

 cumaliquoex condimentis , obfonijsue ,pr&fertimijs , qu&cafeo conftant . Tlerique etiam antcqudm excaulefcat ,in 

 aqua elixa utuntur: uti ego iamfacio, e.r quo dentes mihi deteriores effe capermt . I^am amicm quidam meus cum ole- 

 rehocdlongotemporemeutfamiliariciboufumfuiffefciret, uideretque pofl mandid mecitra magnam molefiiamnon 

 poffe,cot~tur<£ rationem indicauit . Etenim in iuuentute , quoniam affidub os uentriculi bile efferuefcebat, &Jius moderan- 

 digratia latlucis utebar . Cum autem ad prouetfam &tatem peruenijfem , olm hoc contra qudm in iuuentute , fomaum 

 iamfludio,& indufiria accerfenti mihi , auxiliofuit . Quippe qui etiamnum iuuenis lucubrandi gratia uigilijs dedita ope- 

 ra me affitefeceram , declinante iam &tate , ipfa exfe infomni , grauim hoc incommodo moleflabar . jLduerfus quod uni- 

 cum mihi pr&fentifiimum remedium lattuca uefpere commanducata femperfuit . Latlucafic Latinis,5?i<P*£ Gr&a s ap- 

 peUatur : Mauritanis, Chcrbas ,feu Cbas : Italis , Lattuca : Germanis, LaUuchj Hifpanis,Lecbuga, aut Mfalfa: GaUis, 

 Laiclue . 



r/»/JW GINGIDIVM. CAP. CXXXI. 



Nomiaa. 



J° 



Glngidium , aliq'ui Iepidion , in Syria , & Ciliria plurimum nafcitur . Herbula e(t fy lueftri pafti- dex. n j!«^v!- 

 naca2fimilis,tenuior,&tamarior: a radiceparua,candicante,fubamara. OIus hoccrudum, ?»>' •>• minor. 

 co&um ,condit umve eflur , magna ftomachi utilitate : urinam cit . Deco&um ex uino potum ueii- n^pj J- 

 cx prodeft . K^.iAdid 



amar.im. 

 Cat. pi^iof 71- 

 x.pi{hv-i. radicc 



NOn potui unquam eorumfubfcribere opinionibus,qui plantam Cerofoliim uulgb uocatam,Gingidiu efie ccnfent, ut P arLia anuxL 

 inalijscommentarijsnoftrisanteaeditisdifferuimus. Quare & Fucbfii , & I{ueUij fententiamimproba/umm . 

 "Njmc autem certb primum animaduerto,me hac in re haud effe haUucinatum; habita , & injpeffa legitimi Gingidij plan- ^^^ C ° n 



40 ta , quam d Syria aUatam mihi mifit lacobm jlntonius Cortufus,Tatritius Tatauinus,Vir ut omni humanitate clarus, ita 

 rei plantariA indagator acerrimus, und cum altera planta peregrina,quam ipfe Vifnaga uulgb uocarifignificauit . Cuius 

 hic quoqueimaginemexprcffimus . Efiitaque Gingidivm paflinacx fyluefiribaudabfimile,amarius tamen ;caule 

 ramofo,rotundo,fifquipedali,flriato,fubnigricante,geniculatoque,umbeUa in cacumine alba, minoribm circunquaque co- 

 mantibusfolijs . efloribusfemen prodit,quo maturefcente,umbeU* infefecontrahuntur,ut in Taflinaca,& taffu glutino- 

 fiefentiuntur.Hadicem habet candicantem,palmari longitudincfubamarofapore. copiofum in Syria prouenxtmde in Ita- 

 liam aduetlumfemen iam in bortisferitur . Klpn defunt,qui uelint VI snagam , uelipfum legitimum effe G'mgidium,uel 

 eius alterumgenus,quodfolia quadantenus magisTaftinacam referre uideantur.Sedmihi non arridet eorum opinio , qubd 

 plantafitpafiinaca longe" maior, etgrandes robufiasquefaciat umbeUas,adeb utfe(luc£,fiuepediculi,qui iUam confciunt, 

 pro dentifcalpijS iam multis in ujum uenerint.Ego quidem ipfampotius maiorcm psiftinacam uocarem fylue(lrem,fiquidem 



50 nonfolum notis omnibuspaftinacam refert,fed etiam uiribus.C&terum ut de planta,quam uulgb Cerofolio uocant , aliquid 

 dicamm,cttm & ipfa in ciborum ufum ueniat,&fuas quoque habeat in medicina uiresfita hic de ea differemus. Eft Cero- 

 folium planta nemim non nota , pafiim in hortis nafcens ,fragilis , ac tenera , fenis ab uno pediculo emergentibusfo- 

 lijs,uulgaris petrofelini modo,per ambitum incifis:caulibus fefquicubitalibus,pingnibm,fubrufcfcentibm,inanibm,gentcu 

 latisyumbeUam inftimmo caule gerit albis fiofcutis ornatam,£ quibus tenuia reclaque oriuntur cornicula,plura,ex unope 

 dictdo prodeuntia,pilofayufcfcentiaque,& in cacitmine aculeata;in quibus femen longiufculum concluditur , pullo colore. 

 I\adix illi breuis,in plures diuaricatafibras.Tota planta dulcis eft,& odorata,avriufculo quodam accedentefapore,uixfe- 

 rifenfibili,quofit,utalijsoleribusaddita,eaguftuigratiorareddat.CherephyUimcmmt Tliniuslibro decimononocap.S. 

 fic inquiens:B^urfus alio comitatu <equinoclio jlu.vmnifiruntur coriandrum,anethnni, atriplex, malua, lapathum , cere- 

 phyUon,quodptederota Gr&ci uocant:& acernmumfaporejgnet effeciws,faluberrimum corpori. Verum Tlinij cerepbyl- 



$q lon cerofolmm noftrum cjfe non potefl,qubd hoc noftris bortisfamiltare , tam uehementi acredinenon fit pmditum . 7{ec 

 credidermilludidemeffeeidemTliniofecundimjlcantbigcr4is,qubdiilibro,&cap.22.parim firi- 



Xx 4 bit, 



