InLib.fecundum Diofcoridis. 5-4) 



rtit Tliniuslib.X i X.tap. 1 1 .fic inquiens.Et quoviam d miraculis rerum cmpimtts, fiquemur ccrum crdinem , in quibus uel 

 maximum efi aiiquid mfci,aut uiuerefine ulla radice . Tubera uocantur h&c , undiqtte terra circundata , nuUisque fibris 

 nixa , aut faitemcapiUamentis , necutique extuberante loco , in quogignuntur , aut rimxs urgente , neq; ipfa terr<e coim- 

 tent. Cortice etiam indttduntur ,ut pianenec terram effepoffimus dicere ,ncque aiiud,qudm tcn\t caUum. Siccisbac 

 fere,& fabukfis locis,frutetofisque nafcuntur . Exceduntfixpe magnitudinan mali cotvnci , etiam hbrali pondere . Duo 

 eorwm genera arer,ofa,dentibus inimica,& alterafyncera . Difiinguuntur & colore iuf,mgroqiH-,& intus candido . Lau- 

 datiffima qu<s jLphric<t crefcunt . jLn ne uitium id terne ? neque enim aliud intcliigipoteft: mdum ne id ea protinus glo- 

 betur magmtudine , quafuturum efi,& uiuatne,aut non, haudfaciliarbitror intelligi pojfe . Tutrefccndi enim ratio com- 

 munis cfi ijs cum ligno . Lartio Licinio prxtorio uiro iura reddenti in Hifpania Carthagine paucis his annis fcimus acci- Hiftoria ttx. 



10 d'ffe,mordentituber,utdtprebcnfusintusdenariusprimosdentes infietleret. Quo maniftfium erit terrx naturamin fe piiaio « 

 globari . Quod ccrtum tft ex fjs , qu£ nafcuntur,&feri nonpojfunt . Et libro eodem capite tertio : De tuberibm(inqutt) 

 h<ec traduntur peculiariter . Cumfucrint imbres autumnales,ac tonitrua crebra,tunc nafci, & maxime e tonitribus , nec 

 ultra annum dmarc, tenerrimt autem uerno effe . Qnibufdam locis acceptantur riguis, & feruntur ,ficut Mitylenis . 

 "Negant nafci , nifi cxwidatione fluminum inuetlo femine ab Tiaris . Efi autem is locus , in quo plurima vafcuntur . Sunt 

 <& infungomn gencre d Gracis ditlipczicA , quifine radice , aut pediculo nafcuntur . Hattenus de tuberibus Tlinius. _ , 

 Tubera ( utmemorix. prodidit Gaienus libro 1 1 . deaiimentorumfacuitate)radicibus,autbuibtsfunt annumeranda , ut resexGal. U '" 

 quxnuUamcuidentemhabent quaiitatem . Quiergo his utuntur,adexcipienda condimenta tanquam materiamhabent, 

 ceualiaqualitatis expertia,& innoxia,gufiuq; aqueftfunt . Quibus omnibus commune efl , ut aiimentum nuUa inftgni 

 facultate confians,corporipr<xbeant,fedfrigidiufculum duntaxat, craffitudine tale,quale id ipfum tft,quod ingeftufuerit: 



Jto ex tubertbus quidem crafiitts , ex cucurbita liquidius & tenuius . Inaltjseadem ejl proportio. Sed longe aliter de bis ErAuiceuna. 

 fcripfit jLuicenna,citm inquit . Tttbera terrena magis,qudm aqueafunt,omniq; prorfws fapore expertia . jltrabiliares, 

 & crajfos gignunt humores, magis qudm c&ttra ciborumgenera . Quo fit,ut frequenter deuorati apoplexiatn,& paraly- 

 ftmconciient. jidh<ecconcotlucontumaciafunt,&uentriculumaggrauant. Qu&Gmce C<rva.,TuberaLatinedicun ^ 00 " 13 *" 

 tur:J[rabice,Ramecb,Mchamecb, Tamer,& Kema: Ltalici , Tartuffi : Germanici, Hirtxbrunfi : Hiff>anic£,Turmas de 

 tierra: GaUtci,Truffle. 



Wwm. SMILAX HORTENSIS. CAP. CXL. 



HOrtenfis Smilax frutexeft,cuius femen a nonnullis lobia uocatur . Folia habet hedera» , mol- 

 lioratamen:tenuescaules,&capreolosuicinis fruticibuscircumuolutos:qui tantum adole- 

 fcunt,ut topiarias fcenas repraefentare uideantur : (iliquas fceni grceci profert , longiores , torofiores : a Oribafius. 

 in quibus femina renum fimilia fed inaequali colore,recluduntur : quae quadam ex parte a f uluefcunt. ^°'"/^/ e *' '* 

 Siliqua cocla,cum femine in oleribus afparagi modo eftur . Vrinam ciet, & tumultuofa fbmnia facit. " purpurea- 



HOrtenfts Smilaxfutfuprd nobis ditlum efl in Thafeolisjub quorum appeUatione falsb credidit Manardus de erui- Smilacis hortc 

 liafcripftjfe Diofcoridem)nil aliud, mea quidem Jcntentia,effe potefi,qudm ea Thafeolormn gentra,umjs coloribus fis coa&A. 

 depitla, qu* uulgb Italis dicuntur Fagiuoli Turchefchi. Siquidem prs,ter id,qubd rubentes,uerficolores y &(ut Diofcorides 

 inquit)renum figura cernanturfolijs exeunt hederaceis,cauletenui , e K quo capreoli prodemt , quorum reptatu ncn modb 

 palos,& arboresfcandunt,ac uinciunt;fed in hortis attegias,pergulas,tefiudines,fcenas, & tentoria inumbrant,& opa- 

 a cant. HosGalenuslib.primodealimentorumfacultatibus,exau£toritateTbeopbrafii doiicbos appellat , fic 't.quiens. 

 Dolichus adaclo longopalo confurgit,&frutlumgerit:fin hoc adminiculo careat, uitiofus fit,& rubigine tentat"r.Quoi 



5o 



60 



quotidie uifttur in hoc phafioiorum genere.quippe qubd nuUofufientaculo in altum eueUi,bumi repunt,& contratto tratlu 

 temporis humore,fitu,ac rubigine depereunt. jlt ubi longiffmo inh&fertntpedamento,breui temporis ffatio , ad culmen 

 tifque illife circumuoluunt . Quofimt longi aberraffe Mamrdum exijiimem, qubdafkrat lib. i . epiji. u I. Dolichos nil 

 aliud effe Galeno, qudm Eruiliam,qu<s Italorum nonnuUis uulgb appeUatur ^ouiglione , aiijs uerb Mabeia , ckm tamen 

 Calcms,itemq; Taulus Eruiliam appeUitent Ochrum.Vjc nobis obfiat,quod Eruilia (ut ipfe afftrit)rubiginem contrahat, 

 cum adminiculis caret,qmbus d terrafubieuetur,qubdq; buiufce tantiim legumints ftiiqua und cumfemine comedantur , ut 

 Gai.lib. 1 1 ,de ali.fac.prafatione, & Tauius Dolichos mar.di tefiantur . Isfam etfi aliquando Eruilk fecli arborum rami 

 apponantur,ut tUos implicent; nunquam tamen loagiffimi adfiguntur pali,qubd ea minime iUosfcandere ualeat,mrftcoio- 

 rum pbaftoiorum modo. jLt h&c Eruiiia,qu& bumiferpat,rubigine minime deperit, ut Tridentinus ager ubiq; teftaripo- 

 tefi.Quippe qttbd ibijrcq^entiijimajeraturjimittaturq; nullo prope fixopedamento bumi accumbere . Ts[ec obfiat pr<ete- 

 reafut ipfe Manardus fcribit) qubdfola Eruiiia inter legumina cumftiiquis comedatur . Ts[am quanuis decocla und cum 

 filiquis mtnfis apponatur ; nunquam tamen ahquem me uidiffe fateri poffum,qui fdiquas firnul cum granis deuorauent : efl 

 enim ermim inuoiucrum futbus potius, qudm hominibus in cibum exhibendum . Vnde equidem omnes, quod uidtrim,Enii- 

 iiam mandentes,femina dcntibus extra\mnt,& mcmbranofas, exhaufiasq; Jiliquas dmtium attritui prcrfus repugn.mtcs, 

 in patinisfutbus reiinquunt. Secus autem cum buinjmodiphafiolorum corntcuiis euenit: quandoqtiidem cum temllu ado- 

 ltfcuat,<i!!t?aqudm covfcntfcant,aqua prius elixa, non raodb in acetarijs integra, nullisq; abitciispiitaninibus,ajjumuntiir 

 in cibum,fvd butyro,uei oieofiixa additogingibere,i? ompbacio, iucundiffuni deiwranmr . Hinc uaq;fit, ut ctnb potius 

 credam,hcc phafhiorum genus dolichos effe,qudm eruiliam Manirdo uocatam. lUud infiperhac m re fentit Manardus, 

 qubdDiofccridesphaficioaimapieUatione,dtquibusfiiprdmtntwmmf^ 



liamfignificawiU Smdacis uerb hortenfis notmncde qua bicfirmo,Milg.ucs dlos phafiohs reprzjcatnuerit ..QMfutfmm 



Z-z^ 3 tu<.atur 



Manardi er- 

 ror. 



