_ Q 



o z 



2 



And. Matthioli Comm. 



) 



do,flattts difcutit,& propria quadamfacuhate impinguat . Toflfumota graue uirus anima, qrtod allium, cepa, uel uinnm 

 excitauit,abigit.Venenoforum animalium morfibus opitulatur,alui fluxiones fijiit, uteri abjceffus refoluit, uomitiones rc- 

 -frimit,& coli cruciatus toUit.H<ec Serapio.Cuius quidam autoritatefreti,cum zedoariam, qm paffim in myropohjs habe- 

 tur radices ejje longas infpiciant,minimi confentiunt legitimam bas Serapionis effe zedoariam ,fed genmnum effe Cofium 

 afftrmant.Vtrumfi rotundas ZedoaritC radices inft>icerent,qu<e apud mefunt,d Francifco Calzolario Veronenfi mihi dono 

 uat&,jLriftolochi<x, faciem referentes,&foliditate pares , nihil mihi uerendum eji , quin illi fuam immutarent Jententiam, 

 fiquidem utderent rotundam Zedoariarn eiufdcm ejfc faporis,coloris,odorisq;, quibus longa referta eji , & mhil nififorma 

 ab en dijferre afferere cogerentur.Quinetiam proculdubio faterentur(ut ego quoq; exijiimo , imb potius nun dubito ) dno 

 haberi zedoarta genera pcrinde ac jLriftoiocbi£,nempe rotundum alterum,alterum longum.jitqut re uera,non parua ori- 

 tur mibifufbitio an Auicenn&,& Serapionis Zedoaria ezdemfint radices, cumfcribat J.uicenna pr&fiantiorcm zcdoarta I O 

 apud Ts[apeUum nafci,& ipfius efje Tberiacam . Id quod me adducit ad credendum eam ejje J.uicenn£ zedoariam ; quam 

 quidam jLntoram(ego Jlntitoram) appcUxnt , quod h<ec,omnium confenfu und cum 1S(apeUo nafcatur , & eiusfit antido- 

 tum , Toram enim ttulgus Kfapellum appellat . Et J.ntitoram,uel jLntoram jLuicenn& Zedoariam , qubd contra Toram 

 pr&fentaneum fit auxiiium-.Deinde opinionem aw?et,qttbduideam Jutcennam Serapionis Zedoariam,& eiufdem uires de- 

 fcriberefubcapite,&nominezurumbeti,utlatiiismEpiftolisnoftrisfcripfimusadGulieimumQuaceibcnum. TSlonde- 



rumber hift. funt,quicrediderint,qubd ARNABO,<te quofcribit T-aulus, & Mauritanorum %edoaria unum , & idem referant medica- 

 mentum . Veriim Serapionis teflimonio cap . c c l x x I . jLrnabo apud Gr&cos nihil aliud defignat , qudm Zurumbet 

 apud jLrabes: quippe qubd hoc loco de %urumbet eademfcribat Serapio,qu£ de arnabo ante ipfum adnotauit Taulus . Efl 

 autem jLrnabo,ut ex Serapionis authoritatt memort£ prodidit ifacb , arbor procera, in oriente proucniens :foiijs longis 

 colore uiridi,in luteum languefcentcfalicis modo,ficuti & ramorum cortex . Infrugifera efi,citreum odorem fpirans . Qui 2 ? 

 Cordi,Pnch- y us f aa l£ p a tct,arnabo non modb xedoariam non ejfe,fed nec in Europam ad nos aduchi . Quo fit,ut Cordus aberraffe de- 



5'^y 1 " e ~ prehendatur : quippe qui xiirumbet zedoari&genus exiflimet . Huncfortajfefccutus Fuchfius medicus do£iiffimus,in libro 

 de compofitione medicamentorum,quem locupletatum nuper edidit, non fine magno errore putat xurumbet & xcdoariam 

 idem efje . Qui non minus in jlmabo quoque erraffe cognofcitur,qubd uelit Doronicum orientale id effe, quod Taulo jlr- 

 nabo . atqui res h&c aliterfe habet,ut ex anti ditlisfatis colligi potefl . Hallucinatur etiam hacin re Brunfelfius : qubd is 

 fcripferitfuodemedicisttocabulisonomafiico,qubdarnabounguetumefiodoriferum. Veriimeius lapfusnon aliam cau- 

 famfuiffe arbitror,qudm qubd ofcitanter Taulum legerit: nam Taulus apertiffimi afferit,J.mabo unguentis expeti,qubd 

 fuauiter oleat,non autem unguentum effe,utBrunfelfiusfomniaffeuidetur . Id£iyyi$t?,QyylBirts&yiyyilZtpts,Gr&ci,quod 



Nomina. item Latini Zingiber,& Gingiber,nominatur: jLrabici , Lengibel, feu zingibel : Italici , Gengeuo : Germanici , Ingber : 



Hiffaniei,Gengiure : GaUicc,Gingimbre . Quod uero £r<f*f>,£*«f »u/>,& {Utepo.pofterioribus Gr&cis,Zadura,& iedoaria La 50 

 ■ tinis.-pariter & Italis appeUatur : Germanis,zituuen : GaUis,Cretonart . 



rJMw. HYDROPIPER. CAP. CLV. 



HYdropiper apud aquas nafcitur,qu£ ftagnant,aut pigrolapfu repunt. Caulem edit genicula- 

 cumt,tolidum,multis alis concauum :folia menthx,maiora,molliora, candidioraque,t guftupi 

 \%^M7tp'a..i. peris,acri,citra tamen ullam odoris gratiam : frucium acrem, in furculis paruis,prope folia racema- 

 acriora. Orib. t j m cohcerentem . Folia cum femine illita tumores, ueteresque duritias difcutiunt , fugillata delent: 



q \ix poftquam inaruerunt, tula pro pipere in oblonij s admifcentur . Radix parua, nullius in medicina 49 

 ufus . 



"nfid 0p,pem f ~T~ f ^ met f l P r0 uir ' ! -'P arte contendat BjteUius , ut non minus doclis , qudm elegantiffimis ucrbis comprobet, eam non 

 X ffcrnendam ftirpem , quamuulgus ojficinarum Eupatorium appeUat, legitimum effe Hydropiper ;is tamenhacin 



RueLlaprus. w aperti ballucinari deprebendttii>;quanuts altoquifuerit non modb in medica materia peritus,fed & Latinis , & GrAcis 

 literis appnme doelus . Siquidem Diojcoridi Hydropiperfolia edit mcntha maiora, moUiora , candidioraq;,guflu piperis, 

 acri,citra tamenullam odor.sgratiam:nonautemamarofapore,ut BjieUius ait, Diofcondis uerba peruertens,qub facilius 

 fuamaflruat fententiam. Vulgareucrb Eupatoriumfolijs crefcit cannabinis, duris,hirfutis, amaro guflu , non quidem 50 

 acri,ut piperis.-quinetiam adeb odnratis,ut hac de caufa berbamejfe uiribus infignem, quamuisab antiquis filentio pr<eter 

 mij]am,fempcr exiftimanerim,ahri tamcn odoris fiagrantiam in bydropipere reperiri ntget Y)iofcorides . Traterea hydro 

 piperi catdis ineft geniculatus,fjlidus,dfoliorum, & adnatorum exortu aiisplurimis concauum \femine etidmnum acri,tn 

 ramufculis prope foliaracematim cob&rente . Tfeudoeupatorio uerb catilis efiprocerus, minime geniculatus , in cuius ra- 

 mis nullum apudjrondes racematim cohdretfemen :fedin cacumine flores gerit fubrubentes ,qui dtuift mufcarij facie,JyU 

 ucflris origani modo,per maturitatem in pappos euancfcant: i qtiibus femen prodit amarum totius planufapore ; quan- 

 quameJfehocacrimoniapr£ditumnonreble BiteUius affeueret . Qui quoniam uulgare Eupatoriumpicrunqfmaquofis 

 oriri conJpexerit,id omnmo legitimum effe Hydropiper pro certo afferere non dubitauit , nuUa prorfus habita ratione , an 

 ali<e inter Je rejfonderent not£. Quamobrem,ut ex ditlts ratiombus ciariffimipatet, Buellius hac in re non ita maturi mihi 

 uidetur fenfiffe,ut eius ciara dotlnna,ingenijq; pneftantia expofcere uidebatur . Quando^uidem cum uulgare hoc Eupato 

 rium prtmo ftatim occurfu gufiui amarorem rclmquat haudquaquam obfcurum ,facili hinc indicium conjequi potuiffet, &o 

 boc non effe hydropiper,quo und cumfale in cibornm condimentispiperis uice prifca <etas utebatur : nam qus, amarafutit, 



fmerqudm 



