Es 



6 o 2 And. Matthioli Comm. 



Afphodeli hi- T "Xjlflulg regia,qu& Gr£cis dicitur AV^/s*»»*, planta efi a radicibus foliofa ,folijs porraceis longioribus, angufliori- 



^ om * J_ %busq; , carina adeo prominente , ut triquetra uideantur.Caulcm edit cubitaiem;& quandoque maiorem,infigni U- 



uitate.-Fiores in cacumine albicantes, (e[i etiam qu<e melinosfaciat) numerofos, tn fleUa modum fcfe pandentes > i quibus 

 bacc£ proueniunt fubrotund<e,herbacei coioris,in quibus triquetrum concluditur femen nigro colore. Tarticuiatimfiorct, 

 ut Scylia,ab imo incipiens,uerbafci quoq; modo.Fgdicibus nititur numerofts,nigricantibus,bulbofis,fubuirefcente intuspuL 

 pa indicis longitudine > & infernafede craffioribus > prominente infima parte tcnui cauda,fuccofis > acri, & amaro guftu : 

 Tlanta eflfpeclatu iucunda, cum integra ejfoditur,ob ingentem bulborum numerum,quif£pe ccntenarium excedunt, quan 

 quarn citato loco dicit Viinius , jLfbbodeli radicem alijs numeroftorem effe , ut qua otluagintafimui aceruatis fepe bulbis 

 reperiatur . Huius caulem(ut Tlinius e[i auclor Itbro xx i .cap.xv 1 1 ,Tbeopbra(ius ,&feri Gmci omnes cub'.taiem,& 

 t&fape duitm cubitorum , antberjfum uocauere: radicemuerb,id efl,bulbos,afphodelon. Latiniautemiilitdaibucum > & IO 

 afpbodelum bafiulam regiam dixere . Vermes jiibucum creat(ut Theopbraflus ait)qui in uolucres bcfiioias fiofcuiortm 

 fpecie degeneranuij tandem cimflacccfcensinarueritfCapus,erofo conceptaculo prouolant . Mandebatur antiquitus, He 

 jiodo tefle , buiufce pianu tum caulis in cinere tofius , tum bulbus cumfemtne,oieo , &fale addito .- quinetiam cumficis, 

 rnira uoluptate.Extulit magnis laudibus jlffhodeli radices ls[icandcr infuis tberiacis,adferpentium morfus ,&fcorpio- 

 num iclus . iUinuntur utiliter afpbodeii radices,ex aceto decotl£,iichen'ofis,fcabiofisque. E&dem cttm hyofcya.no ferue- 

 facl<£,&pice liquida exceptx , alarum uirus,txdiatte emendant.Crijfantur quoque capiUUderafo capiti affriclafepe radi- 

 ce . Ea cpota, fcripfere quidam excitari uenereos impetus . luuat eademfeUefuffufos,quin ctiam aqua intercute affeclos, 

 , ... . exuinopota.Decot7a&illitaparotidasfanat.EximttnturrenumlapiUi,ficiufdem exuino decotlum fumatur inpotu. 



res ix Gal. Sanat ^ ita iumentorum fcabiem,& ulcera adpilum reducit . Meminit earum quoqtte Galenus lib.y i . fimplicium medica 



mentorum,fic inquiens.jlffhodeii radix utiiis efi,ficut ari, afart, & dracontij,nempe extergentis, & difcuttentts facuita- 2 ° 

 tis.Vfia autem cinis calidior,& exiccantior,fubtiiiorq;,ac digerere potentior efficitur , ac proinde & alopeciasfanat. hac 

 Galenm.C&teriim affbodeli radix mirifici commendatur jictio libro primo ad ciendos menfes, his uerbis. jlffhodeli ra- 

 dix in uino albo uetere dccobla,& uino calido meraco cyathi menfura bauflo , menfes fuppreffos celerrimi ciet. Vlanta, 



Nomina. qtt£ o.apo^iKm Gmci,Ha(lkla regia Latini uocatur.Jlrabici,Cheimce,Bhunte,Biruach,jLbg,feu jtxeras: Italici, jLfpbo 



deio > jLmphodiUo > & Hafiula regia : Germanici , Gold uurt^, & Heidnifcb : Hijfanice , Camones , Gamonites :Gai- 

 lici , jlphrodiles . 



BMtf.w/.-JVw. BVLBVS ESCVLENTVS. CAP.CLXV. 



' Sculentus bulbus uulgd cognitus,a nobis eftur.Stomacho,& aluo utilis rufus, & quiex Aphrica 



y defertur . Amarus uero,& fcilinus,ftomacho aptior eft,& concoctionem adiuuat . Bulbi omnes 



acrimoniam habent,excalfaciunt,uenerem ftimulantdinguam, tonfillasque exafperant, multum ali- 50 

 menti prabent,carnes creant,inflationem pariunt. Iuxatis,fra&is, articulorum doloribus efficaciter il 

 linuntur : Ipicula extrahunt : gangranas,& podagras ex melle,aut per lefe hydropicorum tumores,& 

 canummorfuscummelle.&piperispollineilliticohibent^fudores compefcunt: ftomachi dolores 

 mitigant : furfures, & ulcera,qua2 in capite manant , cum tofto nitro abftergunt. iugillata > uarosque 

 per fe,aut ex oui luteo>& lentigines cum melle,uel aceto , emendant : fra&is auriculis , unguibusque, 

 ex polenta medentur . Ijdem calidis cineribus torrefa&i , tollunt ficus : item cum cinere e maenarum 

 capitibus,impofiti . Cremati uero,& cum alcyonio mifti,uitia cutis in facie,atrasq; cicatrices, in fole 

 jllkiemaculant.faciiintadrupta,ficumacetococl:i edantur.Sed copiofiore eorum cibo abftinen- 

 dum,quoniam neruostentant. 



B**w*«T«fc. BVLBVS VOMITORIVS. CAP. CLXVI. 4° 



BVlbus,quem uomitorium uocant,folia habct lentiora multo,& longiora , quam bulbus efculen- 

 tus : radicem fimiIem,cortice a nigro . Ea radix manfa,aut decodum eius potum,uefic« malis me 

 ifcefflTgnaT 1 d etul ' ■' uomitiones mouet ; 



BVlborumgenera,efculentum,& uomitorium,antiquis uulgb notifjimafuiffe ex eo maximi confiat > qubd eorum fa- 

 ciem non repr^fentauerit Diofcorides.7$obis uerb Bulbi eam ob caufam,uelqubd iandiu exoleuerint , hodie omnibus 

 tum medwisttum berbarijsadeb incogmtifunt , ut neminem hatlenus inuenerim , qui eos iegitimi demonflret . Lcgitimos 

 inquam,qubd non defint s qui ut inter c£teros Aefcuiapif uideantur,B\ lboS quofdam oflendant, quos uomitorios,& efcu- 

 lentos fitciunt,fua tantum opinione fi-eti . Veritm ego nonitafacile adducipoffum ad credendum , nifi collatts plantarum 

 notis.jlt citm Diofcorides hofcc bulbos nuUis defcripferit lineametis,non potui iUortm acquiefcerefuaftonibus,&finon de t 

 fint Sycophant£,qutmc infcitia accufarint,qubd has dixerim me non cognofcereplantas, quorum qui uolunt dotlrinam fe- < © 

 qui,covfultiusfortaffefecerint,fihofcelaboresnoflroshaudquaquam legere decreuerint . Siquidem ego catididis leSori- " 

 bus,non autem nafutisjjac parauimonumenta . Veteribtisautemfiterunt in frcquentiffimo ciborum uftt ; his prgferttm ad 

 mifli,qua ueneris conciliandx gratia parabantur,utpote qui ueneremflimuienP. Qubd autem ad id expetiti, & commen- 

 datifuerint, Martialis aperti tcflatus efi in Xenijs fuis,dum cecinit . 

 Citmfit anus coniunx,cum fint tibi mortua membra, 

 Multorum er- K il aliud bMh V^nfatur cffepotcs . 



ror. C&terum non defuere,qiti credidtrint Bulbum efculetum cffe Jfcalonium cepe,aut fiffile iUud ceparum genus,quod Hetru 



fcis uuigb uocatur CipoUa maligia.Sed horum error manifefti deprebenditur ex Theophraflo,qui jifcalonittm, fiffiieq; ce- 



pe inter ceparum genera iibro v 1 1 .cap. wil.de piantarum hifioria recenfuit,non autem inter Buibos , de quihus fpecia- 



Bulb °GaJ "'" timcii fJ e ™itlihrovi i.cap.^iii.BuiborummtminitGalcnusiib.vi.ftmpiic.medicam.ficfcribens. Buibus efculen- g Q 



tusfiigidior,& craffior efl,ientumq;fuccumprocreat.1{am & cottu difficiiis efl,& flatuofus,& ueneremprouocans . jtt- 



tamen 



