In Lib . fecundum Diofcoridis . 6 zy 



fisabimdediffcrueritlib.xvi.cap.xxxi I ll.lcgatTheophrafiumlib.i i i.cap.xvl I i.deplantarumhifioria,ubihede- 

 rs. figilUtmfpccks diligentifiimi perfequitur,^-deijs copiofifiimipcrtrattat-ueipotiusipjumaudiat,namhi£c,qu£ fe- 

 (juuntur,iffi ad uerbum accepta rcferimus,qui loco citatofic habet.Hcdcra qnoque multigena cji : qiuedam tnim humi re- 



■ 'fens,qu£damfe in cxcelfum attoUcns : & excelfarum genera plura,fed trinafumma patefcunt, candida , nigra , tertiaijue 

 hchx,.d eft clauicula.il orum item fpecies plures : quippealiafrutlu tantum candida,alia etiamfolijs : rurfus fruclum tan- 



:-tumcandidumfcrentium,alia maiufcuium,dcnfm,& uetut inglobum circmtfum fruclumprofert , qv.am corymbiam qui- 

 • damuocarnnt,jLthenicnfcs acbarnicam riguam eam appeiianUaha minorcm-,Jparfeoremij; > modo nigra. Habet nigra dif- 



■ fcrei:iias,fid non hunc in modum confpicuets . Sed helix diffcrentijs maximis dijcernitur : etcnimfoiijs plurimum diflat, 

 j Q :.cum p::initate,tum qubdangulata,concinnwraq;fint : cumbedera rotundiora,fimpiicioraijuc haheat . Diftant etiam in- 



> ; . Urnodiorum tongitudincatque etiamflerilitate, quoniam Jruclum qimdam nonferant : qubd ncn in bederam transfigu- 

 rentur,ut quidam uolunt : at uerbfiomneshederefcant,ut alijsplacet,£tatis certi,diffofitionisque,nongeneris erit difcri- 

 men,f<emadmcdumpyri adpyraflrum.Tamen cius quoq;folium muiium ab hedera difiat : uerum id rarum > & inpaucis 

 euemiM uetuftate permutetur,ceu in populo alba, & crotone . Ergo hclicisplura gtnera ,fed qim confpecliora ,fummaqi 

 eccurran,tnafunt . Herbacea,qu<e plurima eft :fecunda candida ': tertia ucrficotor,quam Thraciam quidam appeUant.Et 

 harumqu&q; dijlare uidetuiyjuippe hcrbacea qu&damfolio tenuwri,oblongiori,atq; ttiam denfiori : , qutedam minus h&c 

 omnia habcv.s . Etin uerficolorisgenere,diafclia ampliori,alia minori, macuiarumij;habitu diucrfa : pari modo & ma- 

 gnitudine,coloreq; diflant . jlutJuperfacitis herbacea, inq;plurimum uenit . Manifefiam ejfe qua bederefcat , affirmant, 

 non tantumfolijs,qute maiora,latioraij; habet,uerum etiamgerminibustprotinus enim ereclagerit,non infiexa graciiitate, 

 & tongitudine . Herbacea uerb crafsiora,breuioraq; . Ac hedera,ut femen proferre incepit,germenfublime,retllimq; edit. 



2o Efi quidem uniuerfa hedera radice numerofa,denfa,ftexnofa,furculofa,crajja, nec nimis atta,fed prdcipui nigra , & inter 

 candidas,qti£ afperrima,immitifiimaij; habetur. quamobrem eius amplexus arbores omnes infc(iat,omnes enim necat > &■ 

 exiccat,ablato alimcnto . Crafjatur h&c maiorem in modum,atq; arborefcit in tantum,ut per fe ipfa hedera arborfiat. M- 

 tamen cx maiore parte femper fuper aliud uitam degercfolet,atq;(ut ita dixerbn)amplexicaulis eft,ita pro Jiia natura,uel 

 quiddameiufmodiiUicogerit.7<[amigerminibusradiculasafftduiinterfotiamittit,quibusarboribus } murisq 

 ft de induftria d natura txbibitis : atq; ita humorem aufcrens,exbauriensq;arefacit. Etfi inferiusfuccidatur } tnhito minus 

 uiuercdurarcij; poteft.Habet uel aliud difcnmen non mediocre infruclu : nam atius dutcis,alius uchementcr amarus > tam 

 mcaiidida,qudminnigra.Indicium,qubdaliumauesmandunt,atiumminimi attingunt. Hedera itafehabet . Haclenus 

 Theophrajius de hcder£generibtts. C&terum tametfi tot Hederx genera Theophrafto dcfcribantur ;du& tamen Hedereejhit 

 nobis pr<ecipu<e, nempe maicr,& minor . Maior itaq; quam arboream uocamus, non folum iufytuis excelftn arbora fcan- 

 dit,firangidatq;fuo artlo brachiorum complexu,fed etiam antiqua (Sdificia > urbium mwnia,feculchraq; adcb occupat , ut 



3 tandem ea omnia diruat,& und cum ijs coUabatur. Eadem in primisfoiio prouenit pirimodo,obiongo, qnod tamen tratlu 

 temporis triquetrum efficitur.Id quoq; Uue,craJJumij;eft, & tongo nixum pediculo ,fapore mifto , nam & acredinis , & 

 amaritudinis,& acerbitatis eftparticeps . Florereincipit adfinem jLutumni ,floribui mufcofis , colore pallido, e qmbus 

 byeme racemofi eduntur corymbi , tiguftinis grandiores,qua ante maturitatem uirefcunt, & deindc nigrum colorem con- 

 trahunt,menfe Ianuario. Minor ftcriiis eft,Helix uocata.Hac raro arboresfcandit,fed aut humi repit, autfxa, rnaceriait 

 fepes,&aggeresoccupat,foliofempertriquetro,acmaculofo.utraqueperpetuafrondeuirent, Serpentibusgratiffimatjt 

 Hcdera,qUbdin ea hyeme dclitefcant,eius fefe catorefouentes.Foliorumfuccus ex uino auftero potus licmfvsfanat. Dtco- 

 1uunturexoleo,&acetofeptemhedemfoiia;totidemqueofftum perficontm nucleiydcortice deiibrati, terunturijue de- 

 inde,& temporibus,& fronti Hlinuntur,contra capitis dolores,d cerebro prouenientes . Qui Scrobicuias cauterio paratas 



4° gerunt in cruribus,alijsue corporis partibus(fontaneUas uulgb uocantjfoiia heder&fuperponunt, magnafani utiiitate,non 

 folum,qubd iiiucftuentem humoremaUiciant, extrahantque,fed qubd etiam roborent . Mulieres confutis beder&folijs pi- 

 leosparant,& papulofis infantium capitibus imponuntffic enim curant iUos,uirus cxtrahentes. Lachryma, qua ex caudice 

 diftiUahiUita tendes,& pedicutos necat . Eft & herba,quam uulgus Hederam terrestrem uocat. Hxc itaij; tongo 

 reptatuhumotenus fefe diffundit,quadratisfuniculis,e quibusfotiaemerguntrotunda,crijpa,&pcrambitumfcrrata,flo- 

 ribus fubpurpureis,puJ'ilUs,in cautibus dfotiorum exortu, ^iprili menfe, prodeuntibus . ^adicibus nititur tenuibus,qu& i 

 cauiiumgeniculisprodemt,& eos humi reptantes connetlunt.Tslafcitur in opacis, circafemitas, urbium muros , & etiam 

 in hortis . jLmaroguftu tota pianta eft, ideoijue abfiergere,attenuare,aperirequefacilipoterit. Vulncratis uifcenbus an 

 xiliari in potionibus plerique cenfent,idproprUfacuttatiafcribentes. Huic ij adderefolent I{ubi<e, & atbi Ditlams radices, 

 quinetiam Betonicam,TiioftUam,Vimpineiiam,Sanguiforbam,l?entapbyUum,Bift.ortam,SteUariam , Equifetum, Virgam 



50 auream,TcrmcntiUam,& Brafficam rubram,& exhis omnibus in albo uino decoclis potiones parara,adduntij; rhodomcl- 

 lis,quodfuffirit,adpotum dutcedine concdiandim.Huiufce medicamenti,interni uulneratis exhibere Jolent,quotidie ternas 

 uncias,magno quandoq; auxitio . Succus cum £rugine miftus infiiUatur uiiliter cunicutofis uiceribus . Hederaiut autlor He 'j e, £ ^"1- 

 eft Galenus lib.vi i .fimplic.medic.)excontrarijs compofita eft facultatibus;habet enim qutddam adftringemis fubftar,- 

 t'u,quam terrenam , &fiigidam ejje oftendimus : habetq; etiam nonnihit acris,quam caiidam ejje utigufius comprobat . 

 "JSlec deeft tertia : aqueam nanq; Jubftantiam quandam tepidam obtinet,certefi uiridisfit . Siqutdcm dnm a>\cjcit, b&c pri- 

 ma exbalet neceffe eft,manctquc qu£ tcrrca eft, & frigida t adftringens, & ea qu/t caiida,& acris . Hedera,nine ua Latuus, 

 Gr<ecis x/orsV nominatur:Mauritahis,CufJ'us : Italis,Hedera : Germanis,Mauer,Epheuu bairm,Ephaui : Htftauu,Edcra, 

 Era : GaUis,Licrre . 



t Tslpn ab re quidem fufticandum efl(ut dotlifiimi adnotauit Marctilus)huic ipco in Diofcoride mendum fubeffc , & Nomina. 



60 quodnon ipuOpa, boccft,rubra,nt habent uulgati codices,legcndum Jit , Jed ipu-juuojifit, id efl , conciimwra . I^am pr&ter 

 alias rationcs,buic leffioniadfiiputaiur Tbcipb.quili.lll.c.xv 1 1 l.deplatit.Lifi.cu nomincbcdem behcisfctiadepmgu. 



Ggg 2 CHELl- 



