a Meu.s 



64.0 And. Matthioli Cornm. 



***,p«V RHAPONTICVM. CAP. II. 



RHa,aliqui rheum,Latinirhaponticum uocant,prouenit in ijs,qux fupra Bofphorum funt, regio- 

 mbus,ex quibus affertur . Radix nigra, centauno magno iimilis,fed rninor 3 , & rufior , funoofa, 

 ^^'"sed ailc l ua -' tum lannsjine odore.Optimum habecur,quod teredines non feniit,fi guftatu b cum remiffa ad- 

 CxJhrOfAbt- ftncl:ionelentefcat,manducatumque colorem reddatpallidum,aut ad crocum inclinantem.Id epotum 

 ,./p tt .i.rutikn- facitad inflationes,ftomachi imbecilitatem,& omne genus dolores,ad conuulfa,rupta, lienofos ,he- 

 i> °onb habet P at >cos,ror , ma,& renum,uefica?,& pe&oris uitia,aduerfus inrenta pra>cordia,& uulua? mala , coxen- 

 ,U,;«.'i.nu- dicum dolores,fanguinisexcreationes/ufpiria,fingultus,dyfcnterias,& cceliacorum affedtus , contra »*> 

 snne. febrium circuitus , & uencnatorum morfus . Datur in fingulis ualetudinibus eodem , quo agaricurn 



pondere,& cum eifdem liquoribus :ii febri careant in mulfo : fin aliter ex aqua mulfa: fi tabem experi- 

 untur,ex paffo : ii lienis exercet,in aceto mulib:ii difiolutio eft'ftomachi,id eft, cum cibi tenax non eft, 

 manditur , & fine forbitione ulla deuoratur.Liuentia,iichenasq,- toIIit,cum aceto illitum.Inflammatio- 

 nes omnes ueteres ex aqua oblitum diflipat . Summa eius uis adftringens,cum aliquanto calore . 



•• "O Ha P onticum °ffi c ' na Rheuponticumuocant. Quodnomenpbi afciuijfe uidetur dnjja fluuio regioncm quandam 

 conlid. aP ° n 1Cl XV Tonto conterrmnam prxttrluente,in cuiusfluminis ripis numerofum nafiitur . Cuius rei teftis eft J.mmianus Mar- 

 cdlimislib.xi I .fuarumhiftoriarum,ubi fic fcribit.Tanais,qui inttr Caucaftas oriensrupes per ftnuofos labilur ckcunfle- 

 xus^Afiamq; ab Eutopa dtfterminansjinftagnis Maoticis delitefcit . Huic Rha uicinus eft amnis,m cuius fupercilijs uege- 20 

 tabtlts qusdam eiufdcm nominis gignitur radix, ad multiplicts mcdelarum ufus proficiens. b<ec jLmmiams . Ltgif.mam 

 paucis abbinc annis ad nosadttehiccepit . Tfam multo antca tempore Rjjapontkiuice mawris ceutaurijradix in mtdkina 

 ufutn irrepferat . Qua etiam noftra <etate non defunt, qui Rhapontki loco utantur , recentiorum inuenta rcfpucntcs , cum 

 Quorun&uTi hatlcnus legitimum Rhapontkum neque nouerint,neque niderint : tanta cft quorundampertinacia . Credidere ad h&c peri- 

 error. tiffimorummedieorumquidam,pr£teritonupermio , Rjjabarbarnm d R^hapontko Diofcoridis nullo difcrimine dijferre. 



Quippe quoniam eorum temporis curriculo legitimum R^hapontkum ttalia non uiderat . Qupd citm paucos poft annos ai 

 nos ejfct allatum,non defuere qui priorum reuocauerint finlcntiam . Id quod maxime* palam facn Manzrdus Ferrarienfis 

 infttis epiftolis . Quandoquidem islibro . v I . epiftola 1 1 .firmahac , &ftabili duce&tur opmione , uulgare nojirt ufiit 

 Bj)abarbarum , & Diofcoridis Rj->aponticum & idan effe,& nibilinter fe cognatione dtfftrre. Vcruntamen cum 

 pofiea legitimum conffexiffet Rjiaponticum eMoJchouia aiiaium , quod Diofccridis hifioriam notis omnibus refcrret , no- 3 O 

 uam ftatiminduit opinionem , & priorem , quam habuit , reuocauit , ultima quinti libri epifiola ad LtoiiiccnMu fcribens. 

 Rjoaponticum primum uidiego Venetijs in officina ad mediciinfignvmi i Conftantinopott ailuum , ac dtinde atijspluribus 

 inloas etiamexMexandriaconueclum .quodnuUisreclamantibusnotis ,uemm aniiquorum Rhapcntkum rcfrt.In- 

 uebitur JLuerrots iib.s.fuarum coilctlanearum tum in Galenum , tum in reliquos , qut dtxernnt Rhaharbarum i.uattate 

 rois cilumnia tan tum adllringenii pollere , qubdpurgatoriam, qrne illiinefi ,facultatem minhne compererint : ciim tamen ^Auerroesip- 

 contwGal. fefit maximopere carpendm , qubd neque Caltnm ,neque aettrifenioresl\habarbari no>}ri ■ifus ujqtuwi -iieminerint , nec 

 quicquam de eo poflcritatis metnori&prodiderint , tametfi de [{bapontico d Diofconde dsfcripto plura iraiiderint , inter 

 cuiusfacultates nulla penitus , qute purgandofit , inueniri poteft . Rhapoatici memmere ,fub Rbabarb.iri ta men titulot 

 nifiintcrpreiis(ut feri fujbicorjfit lapfus,cum Serapio, tum ctiam Auicenna . quandoqmdem non pluresfuo Rjiabarba- 

 YOafiignauerefaculutes,qudmquieospr£cefferunt, Rhapontico affignauerint . Quippequbd eorum neuter fcripfe- 40 

 rit ,fuim Rjiabarbarum deiecloriafacultatepollere . Id quod uerum indicium pr&bet , fcripfiffe hos de Rjoapontico , «0» 

 autem de Rjiabarbaro . Quo fit , ut non ab re putandum fit , id euentjfe interprctum ignoranlia Rhap onticum m Rjubar 

 barum pcrmutantium . Cognouit tamen legitimum(nifaUor)dtatis nojirx Rhabarbarum Taulus jtegincta , ciim ipfius 

 memtnerit libro v 1 1 .cap.x 1 ,in qnibnfdam medicamentis aduerfuspodagrai , quorum cognomina funt diacoraWon,com 

 pofttio jLgapeti , & compofttio atatlos . Verum nonpropterea credidit tpfi , Rjjaponticum d Rhabarbaro dtfjxrre . Cu- 

 tus rei auSior isfidemmamfe(iamfacitltbroprimo cap.xLi 1 1 .ubifcribit,qubd deuorata terebmtbinarefina oltiix quan- 

 titate dormittsris aluum leniter mollit , & qubd id pr&ftatur efficactus,fi Rjieipontici momentum admifceatur . Ex qutbus 

 palamflt , ptr Rjmpontictim Taulo Rhabarbarum defignaruqubd fortaffe tnter liac exifttmauerit nuUam intercedere co- 

 gnattonis differenttam . qucmadmodum credidere rcctntiorum quidam,de quibm paulb anti diximus . Tanlo enim (i 

 Rheipontia , <(? Rjieibarbari altqua interceffiffet dijferentia , ubi peculiariter de ftmplicibus medicamentis agit , dc utro- 5 p 

 rumq;facnttat£ ftieciatimfcnpfijjet . Sed ciim thi tantitm Tontici meminerit , indicium haud dubium eft , illi Barbart , & 

 Rlijpontiei, *: rpontki nudamfuiffe diffcrentiam . Cxterum Rjiellius eos acriter reprehendit, qui inter Rhaponticum , & R^babarbarum 

 fctiineii. ' '" tioflrumd s firi»icnfaciunt,cumfuaferatopitiio,altcrum ab attcro mintmi diffidere ; atque ft qua dtffcrentta repci iatur y 

 titn non aliunde prouemre,qudmregionum,Hbi gignitnr, diuerfitate,clemenua,ttel inclementiacccli. \eque aiiarattone 

 afierit,Ti)tuicum nuUo odore commendart,qtidm aquilonarium rcgionum,in qttibus oritur,immani frigidttate : cum tamen 

 Tontica regio non ufque adeb ftt fiigtda,ut RueUijfententia admitti dcbeat,fcd utpotius tanquam inanis reprobanda ui- 

 deatur. Quandoqmdcrnfequeretur,qiibd c&tera ftirpiu genera, qtne tam in orientcqudm in meridie odorisfhgratitia com 

 rnendantur,in aquiionari plaga , & in ipfa Tonti rtgtone penitus inodone reperirentur . Qiwd tamenfaifum ejfejemper 

 credidcrim-.nam quanuis fitrpes omnes,qu.e in aqiiilonaribus regionibus oriuntur(dehis,qux natv.ra odoratioreshabtnv.tr, 

 hteliigo)ex cltnutum,*? acris algore ,fint odore,ac c&teris qualitatibtts imbecitliores;non ob id ta-men harttm qualitatum ^ 

 adeb expertes deprebendnntur , ut difccrni nsqueanf.qum & in quemltbet ufiim,ubifcilicct confcrant, non recipiantur fto.s 



