In Lib. tertium Diofcoridis. 6*41 



«tregionibus . Quippefi obfiigoris,ac regionummclementiamfuas innatas quaiitates penittts exuerent', adeb utfola tan - 

 tumforma remaneret,propriam omnino peruerterent fpeciem . Onod tamen nulla ratione,nec auttoritateprobatur. siqui- 

 dem compertum iampridem apud nos eft, qubd quanquam Celtica nardus,qua d quibufdam Carintbi*,& Stiris alpibus no 

 bis affertur,d quibuspeni quatuor,uel quinque totius anni menfibus,nix coUiquata iabitur ; ttemque acori radix , qux no- 

 ftro auo ex Sarmatia Zurop*,giacie,& niuibus maiore anni partefempcr obducla,aduehitur m calami odoratiufum, odo 

 re tam uaiido,mresq;ferientefi-agrarc non deprehendttntur , quemadmodum Celtica illa nardus , que ex Liguria,& ifiria 

 defertm& acorum,quod ex Tonto,Syria,&jLegypto petitur ; non tamen ob hoc euenit unquam , quinfuis^roprijs ac na- 

 turahbus fiagrent odoribus . Quofit,ut infirma admodum,quantum equidem conijcio, fit Bjellij fententia . Quare hinc 

 twbtsconciudere iiceat,Rbapontkum odoris expers non cffe , aeris ,foli, & regionis algore ,fed qubd aha d Bbabarbarico 

 I o uel Indicoftt planta . Dedarant pmer h&c , Rbabarbarum d Rbapontico piurimimi dijiare purgatoria uis , quam natura 

 ipfa Bfiabarbaro largitaeft, oder nares feriens, compaclafimulfubfiantia , aureus coior , ariditas , amaritudo , qu £ gu- 

 ftu percipitur , & ponderis gmuitas . Quodoquidem !{haponticum nullo odore commendatur , minimi deieclionem moii- 

 tur, cumpotius adftringat ; non eft amarum , feifubacre ; non aridum ,fed lentum ; non compatium ,fed rarurn , non pon 

 ierofum,fedaimodumkne.Q^tbusrattombusfietus nontemerd afferendumputauerim,RueUiumbacinremagnopere RlIelIij &aU . 

 baUmnatum fuifte , prefcrtimq; cum dicat, nuUo alio difcrimine Bhabarbarum d Rhapontico differre , qudm odore tan- quorQ «ror. 

 titm . Vanum qutppe uidetitr argumentari , Rbabarbarum , & Rjpaponticum unam & eandem effe radicem , qubdfor- 

 ma,colore , acftecie nibiiintcrfe diftare oculorum fcnfibus appareant , cum tam infacultatibus , qudm qualitatibus, ma- 

 xtmi interfe differant. Infimili errore uerfantur etiam ij(funt.enim qui itafentiant)quifibifalsb perfuadent , abietis la- 

 xrymam i larigna mbit diffidere , acmam & eandern lacrymameffe , eo qubd in colore , infubftar.tia , ac in c&teris notis, 

 20 inquibusperpendendis oculi tantum iudices fimt , adeb perfimiles uideantur,ut uifibilifacultate altera ab altera difcerni 

 nonpofiit. Verkmfi quh rem c&teris fenfibus cxpcriri aggrediatur , difcriminis certiorfiet : nanque oifaclu odorisfiagran ' 

 iiamhandmfuauem,guftuuerbamaroreminabktis lacryma comperiet , quibus larignacaret .Etquifnamiuniperirefi- 

 nam dlcnti<mafecernerct,mfi rei ipfius incorruptus iudex fuerit guftus ? Ouis d firobilina refina , & d quibufdam gum- 

 miglobidis thus ipftsm agnofceret , nifi adulterium tum igne , tumguftu deprehcnderetur i Tanta pmerea intercedtt fimi 

 litudo inter piftacium,& ungueniariam glandem , ut nifi h&c ammtudinemguftui relinqueret ; illud uerb dulcedinem,dif- 

 ficiUbmumfamfueritaltcrumabalteradiftinguere. Quidponb interfe fimilius reperitur , qudm caftia , & cinnama- 

 mum , etfi bxc omninojpecie non conueniant ? Eiacfaale adduciusfum , ut nullius momenti eorum argumenta femper 

 exiftimauerim , qui resfecundum quafdam tanticm qualttates dijudicant , quibus etiamfspe decipiuntttrtut ii, qui bac leui 

 ratione dutti,Hbabarbarum,& Bbaponticum idem eftb contendunt . Meminit Bjjapontici Galenus Itb. v 1 1 1 . fimpli T 

 2o ciummedicamentorum,ukdeeiusuiribusitafcriptumreliquit. Rheum , quidam ipfum Rha nuncupant ,miflamhabet ^P "'" uI 

 tum temperaturam , tumfacultatem . Habet enim quiddam terreftre fngidum , ceu indicio eft adftriclio , & adiuncla ** " 

 eftquxdamiUicaliditas iftquidemfiplufcuium mandatur , fubacre confpicitur. Qumetiam aerea cuiufdam fubftantU 

 fubtilis eft particeps , quod indicatw.m laxitas , tum lenitas : uerum non minimt} & opera . obid enim licit adftringens, 

 tamen non tantim conuulfis ,fed & ruptis , & orthopnaa prodeft . Sic quoque liuentia , & lichenM fanat cum aceto 

 ittitum . Torrb qmdadftriclionis opera haud inftrenua funt , btnc difcere liceat , qubdfan?ninem expuentibus , caliacis, 

 & dyfentericis conferat : nec enim relufiatur tenefirifrigido tenue aereum , imb eo qubd deducat , & in altum perducat 

 mlentioris effeclus caufa exiftit . Et in libro de antidotis primo ; In Bheo, inquit , quoque fraus committitur : nam qui- 

 bus in locisnafcitur ,fimul atque euulfum eft , ipfum elixant , qubfucctm remittant , ac tam fuccum , ut fyncerum , & 

 aque*impermiftum,qudm Bheum exiccatum,utnon elixum ad nospoftea mittunt.Idcirco fcire oportet adulteratum di- 

 40 S n °f cere ' q>*°d fitciUimi ab bis deprehenditur , qui Bheumfuafponte nafcens uiderunt . ha&enus Galenus. C&teriim adul- 

 teriu,quod in Rheo fieriprodidit Galcnwsdd (utpaulb poft ditlurifumus)de Rbabarbaro tradidit Mefues . Cui tria Rbei 

 conftituunturgenera , nempe Turcicum , Barbarum , & Indicum , quod & Sceniticumuocat , omnia d regionibus, d qui- Rhei Turcici , 

 bus conueb untur , cognommata , uel in quibus proueniunt . Quippe Turcicum nil aliud illi defignatttr, qudm Tonticum, norncnckcio. 

 uel qubd i Tonto ad Turcas uicinos deferatur , uel qubdab ijsfaltuofis conuallibus , in quibtis ultra Tanain ftttuium prio- 

 res Twca , Tomponij Mel&,& Tlinij teftimonio , uenationibusferi uixere tantum,iampridem in Tontum fuerit delatum. 

 Siquidem ab his non longi diftat Rbaftuuius , circa quem Rha , quod Tonticumpofttri uocauere , probatiffimorum auclo- 

 rum teftimonio , oriri certbfcimus ,fluminis illius nomine paritcr appelktum . Quofit,ut hac in re non dubitauerim er- 

 xaffe etiam Mefuem . quippe quiinter Rbeigenera aluum ducentia Tonticumadmifcuerit,d cateristum (pecie ,tnmfacul- 

 tate diuerfum , quanuis fortaffe reclius id Tnrcicum appeUauerit,quam Tonticum . Torrb Indicumab India difium, ubi 

 ■ - frequentiffimum prouemt , nemo eft qui ambigat . Sed qudnam ratione Sceniticum , & Indicum idem effe dixertt Mcjles, 

 batlenus compertum non habeo-.nififortaffe Scinicum reclius legendumfuerit,qubd d Sinis cxtrem& Indixpopulis (ut a r- 

 htrof)deferatur,cum plura quoque aromatttmgenera ea regio mittat . Id quod manifefii idem declarat Mefues : quippe 

 qui Scenicummi Sceniticum Indum effe affirmat . Scenita enim(ut infid dicemus)lndU popuii nonfunt ,fed potius Sini» 

 d quibus Sinicum,non Scenicum^ut uulgata habet ieclio , mea quidemfententia,uocari debet . Sunt tamen qui uelmt Sce- 

 nicum , nec Indicum effe,nec d Sinarum regione oriundum,qubdd Mauntanis non Scinicum,fed Scenicum dicatur. Quam- 

 obremeorumquidam,utMammLonicerus,inj:rabiabocnafcicenfet,& d Scemtisiiliusregionis popuiis Scemcum, 

 Jiue Sceniticum uocariputat . Fuchfius uerb Mefuisopinionemfecutus,nuUam inter Indicum, & Scenicum facit dijfcren- 

 tiam . quippe quifcripferit iibroprimo decompofitione mcdicamcntorum , Rlxum Indicum ejfe uocatum , qubd ex India, 

 aut locis Indti proximis,nempe d Scenitis popuiis,ut auttor eft Stephams de urbibv. s Terfidis , deferatur . Verkm cim 

 6o Scenit<e deferu jlrabti popuii omui aromatum gcnerejm deftituti,cumq; ajjcrat Mefues Sceniticum rheum , & Udi- 

 cmidemeJfe,cadit,peritqueLoniceribpiuw. VeiimtamcnfipoJJimFuchsijJlntentiamprobare. Verum cim Sceniu 



Hhb ? etiant 



Rhci TncHci no 

 niinacio. 



