In Lib i tertium Diofcoridis . 6 4 3 



iant .Sedan id uerumftt,cur comprobem non habeo,pr<efertim cum Rhabarbarum,quod Mexandriam Mgypti compor 

 tatur,nonfolum cx lndia,fed exMthiopia,& aliafortafje idfrica plaga-deferatur . Cctterum ijs in locis , qui circa Ca- 

 taiumfunt, baud unquam Rbabarbarum in medicamcntis utuntur,fed tantum adfuafufficnda ldota,fuistbymiamatis ad- 

 tmfcent. Recensadebamarumeffeaiunt,utmxdcguftartpo(fit. C£teri\m,antcqudmde Rhabarbari uiribus agamus, Opiniofalfa. 

 ilhtd in primisignorandum non ejl,quddfalfa,ac uanafit uulgarium,& aliorum quorumlibet opimo, qui fibi firmiter per- 

 juadiiit , Rbabarbarum uiolentum admodum efje medicamcnlum,& qubdpropterea d medicis non exhibeatur > nifi in de- 

 ploratisfere morbonim affetlibus . Siquidcm (ut inferius ctarisfimipatebtt) illud haud dubii tutb & pueris , & utero 

 geremibus mulicnbus omni tempore , & ttate cxhiberipoteft . Utqui in eiufmodi.bominum mentibus inualuit b<ec inanis 

 opinio: quoniamelapfis temponbus tanta Barbartae huiusradicisextititpenuria(<equaii enim cum auro pondereuende- 



T Q batur)ut ad pretij magnitudinem euitandam,eam tunc non dedijfent medici,nifi ubi morbos uel mortis periculo, uel diutur 

 nis languoribns non uacare,certis ftgnis conkcijfent . Quo fatlumfuit,utpajfim hac reprobanda opinione ducerentur ho- 

 . mmcs ad credendum,qubd in morbis curandis ualentijjimum,imb uiolentijfimum omnium medicamentorum ejfet Rhabar- 

 barum . Huius mres c&teris ddigentius,latiusq; defcripfit Mefues,fic inquicns . Rhabarbarum innocens,clemens , & ex- 

 ceilens eft medicamentum,multas dotes medtcamento purgante maximi expetitas complexum . Tnecellit in omnigenere Rhabarbari ui 

 lndtcum,quod recensfit,colorefubnigro rufefcente, ponderofum,quanuisfuafubftantia rarum,& quod cumfrangitw,ru- res ex MeC 

 fo,& glauco colore alternantefpeclattmitem quod manfum croceo inficit cotore . Multeratur autem , quodomnino te 

 animaduertere cautius oportet,hoc modo . Mcipiunt impoftores Rhabarbari multum, totumq; aqua macerant quinque 

 diebus,exemptum deindeficcant,fubtraclaque ui,& quaft anima uendunt.Mjuam uerb,qua madutt, igne , ucl folc ftmili- 

 terficcant,& in paftillos conformant ad regales ufus.Fraus cognofcitur, qubdfyncerum nonuehementer adftringat , fub- 



2o ftantiararius fit,& colore croceo inficiat . Multeratum uerb contrdfe babet.Tyam coloris interni uarietatem amifit, 

 &fnbnigricat . Calefacit , ac ftccat fecundo ordinc , etft nonnulli primo tantum dicant . Conflat tum aqueis , tum terreis 

 qualitatibus , quot adftringentcm eifacultatem tribuunt,& eius fubftantiam conferuant . Eft & aereis raritatemfubftan- 

 ti<e conferentibusparticeps . T^ec igneis quidem expers eft , d quibus amaritudinem , concurrentibus etiam terreis quali- 

 tatibus,acquirit . M ipfa terrejlris qualitas in imo delitefcit : ignea uerb infublime fertur . quofit, ut eius datidantur qua- 

 litates chm aqua , aut uino perfunditur . Operatur autem in obftrutlionum ajfetlibus igneis tantum facultatibus : terreis 

 uerb,ubi adftritlioneftt opus . Qmnipenitus noxa uacat , daturq; omni tempore,& atate , adeb utpueris mtate tenellis,& 

 pnegnantibusfaciti exbiberi pojfit . ^iuget Rbabarbari uires caprinumferum,uel fi maceretur intubi,ud aptj, aut plan- 

 taginis decotto . TsluUi memoria excidahquinfemper Indic<e nardi tantiUum ipficommifceatur , cum maximopere confe- 

 rat . Mdendumetiamfempererit uinialbi odoratimodicum,pr<efertimq; ubiad obftrutJtones referandas paratur . illud 



30 fMterea memori<e retinendum eft, qubdfcilicct in adulterato nulla deiecloria reperiturfacultas.Synceri macerati expreffio 

 probi conuenit , ubi tantitmabfterfionc,deiet~tione, acinfartlus liberatione ftt opus . Qubdfipoft bdfcefunciiones,uiJcera 

 adftritiione roborante egerint,ipfum quide in puluerem contritum exhibendum fuerit.M iUud,quod igne torrefctt, uebenw 

 teroperatur,acuehementiusquodcomburitur.Turum,fele&um,acfubftantiacompatlum,abfq;iat7uraintemtempultie- 

 rem conteri poteft . ^arum uerb,ac laxum minim£,quoniam ex uehementi , ac longiori contritione facile euanejcit,ac de- 

 | perditur: Rgfoluitur item eius uis , ciim aqua ,ucl uino decoquitur . Deijcit Bj)abarbarum non modb bilcm , fed etiarn 

 pituitamipfam. Eique propriafacultas ineft cumabftergendi , tum etiam roborandttam uentriculum , qudrn iecur , & 

 eorumcompuntlionesamouendi. Clarificatvjiabarbarum fanguinem , obftrutliones aperit>ac omnespariter affetlm 

 fanat , quosgenerant obftruftiones : nempe aquam intercutem , regium morbum , lienis craffniem, ac diuturnas febrcs . 

 Sanguinem reijcientibus,ac eius d qualibet parte manationibus quatitate , acfacultatefubftanticz prode[i . Datur etiam ab 

 alto deuolutis, ruptis , & tam interni , qudm externe fraftis maximo iuuamcnto , prxfertimqueft uino auftero drachma 

 pondere commifceatur , addito fyncene mumice momento ,ac etiam erythrodaniradicis tantundem . Singultientibus opi- 

 tulatur, dyfenteriam cohibet , pmfertim quod igneftt torrefatlum , addito tamen adftringente uino ,&pla ntaginisjkcco. 

 Vindicatur dcarie i & teredine annis tribm,uel quatuor.Verumfi cera obtinatur,uel in melle reponatur , uel pfyllif femtne, 

 uet miliofepeliatur,diutius integrum , &Jyncerumferuari poterit . Eft & aliud I\babarbarum , immb potius pfetido I\ha- 

 barbarum,quod quidam Monachorum Fjjabarbarum mcant . Verum buicgenuini Rjjabarbari uires nonfunt. Eft enim(ut 

 meafert opiniojgenuinum Diofcoridis Hippolapathum,utfuperiusfuo loco latius expltcauimus . 7{on deftmt tamen qui 

 buius deco£ium,aut dilutum ad exoluendam aluumpropinent,fed quo idfiat fucceffu ipft dicant.Tr&ftat tamen radix con- 

 trita ex uino albo meraco pota ad expediendos obflrufos renes , & ad calculum peUendumtquin etiam diebus quadraginta 

 pota contra canis rabidi morfum ac etiamfmul uulnert iUita, R,adix,qu<e td&tnQhGr&cisjRgponticum Latinis appeUatur: N . 

 Mabibus,Raued,feu Rjzuend : ltatis,Rbapontico . 



40 



5« 



60 



rtyr^. GENTIANA. CAP. III. 



GEntian^e inuentio primaaflignatur Gentio Illyriorum regi 3 a quo cognomentum habuit . Folijs 

 partim proximeradiccm 3 iuglandi,pIantaginivefimilibus , fubrubris : partim a mcdio caule, 6c 

 priEicrtim iuxca cacumen,paulum di(TecT:is . caule cauo,& lsui,digiti craflitudine, geniculato,&ex ia- 

 teruallis maioribus f oliato,binum cubitorum akkudine . femine m calycibus lato,leui , glumolb , la- 

 tis ad iphondilij femen acccdente . radice long^ ariftolochiae,longa, cralTa , amara . Nalcitur in fubli- 

 mibus mcntium iugis,umbrolis locis,aquohscjue . Vis radicis excalfactoria , & adftringens : contra 

 morfus ierpentmm,duabus drachmis , cum pipere,ruta,& uino pota auxiliatur . Extracti iucci drach- 

 ■majJaterumdoloribuSj& exfubliinidetuibatis,ruptis,& conuuliis prodcfi hepaticis,& ftomachicis, 



uhb 4 pou 



