

6 j 4 AncLMatthioli Comm. 



mmerofa nafcitur : quin & in alijs Italite locis , nempc in Veronenfi agro Baldo monte , quem Benaci aUuit unda ,fed in~ 

 Quorundam firmaradice ,fiadJ.pulamcompares. TSfon defunt pr&terea bac tempeflate rei berbarix ignari nebulones ,qui bonis 



hallucinatio. quibufdam feplaftarijs perfuadere conentur , eam pltntam ejfe Centaurium magnum , qua in aquofts pronenit, ca.de qua- 

 drato, bicubitali: folijsfalkis modo longis:flore rituenti,fpicato,quam quidam pro lyfanachia acctpiunt. Tfeque alicquod 

 fciam , argumento nituntur , quam quod bxcplantaflorefit rubro, & caule quadrangulart, quemadmodum & Centait- 

 rium minus . Sed qmntum ifli hallucinentur, quantaque in erroris caltgine uerfentur , ij quidern iudicent , qm m flprpium 



Arabu lapfus. ^ oria mu [ tum fadjj , & temporis covfumpferunt . Torrb utriufque Centaurij uno tantum capite mentionemfacit Me- 

 fues :fed adeb dterum cum altero mifcet , ac confundit , ut mirandum non fttffid nonnuilis <x.tatis noflra diiigentiflimis 

 rei hvrbarix inquifitoribm acriter fnerit accufatm,& ft noittts q udam Mefuis ipftus commentator fliuolis fatts argumen 

 tis , horum dotliffimorum uirorum cenfuris nfra^ari nitatur , in tartt aperto illim errore . Quiu etiam jluktnna ,qui I o 

 cum illopariter errat, & cum utnfque Senpio . Siquidem is fcripfit ex aublorkate Aben Mefuai , Centaurij magni ra~ 

 dicem lentam trahere puuitam ,fimul & bilem , & coxendicum doloribm opitulari . Qu& tamen facultates Centaurij 

 maioris nonflmt ,fed minoris , utfquenii capite explkabimm . Caterum neqttc Tlinius ab errore uindkari, poteft , qui 

 in, J error " tametft in centaurij magni hifloria libro.xxv.cap.w I .in omnibusftrt Diofcoridifubfcribat ; infacultatibus tamen erraffe 

 uidetur , qubd Centaurio maiori amaritudinem cum quadam dulcedine tribuerit:cum amaritudo non in maiori,fedin rni- 

 nori tantum dsprehendatur . Datur Centaurij magniradix Hydropicis, lc7erkis,& locinorofis , tum uino macerata, tum 



C ntaurij ma- inpuluerem pota . Rjidicis recentis fuccus uncia pondere hauflus,ac ctiam uulneri illttus, auxiliatur a ferpente demorfis. 



gm uircs ex Centaurij magni memimt Galen m lib.v r I .ftmplicium medkamentornm,de eim uiribm ijs differens uerbis.Centaurij ma 



Gal. gniradix ficut guflu contrarias qualitates,itain ufu contrarios effcSim demonflrat . Guflu itaque acris fimul adflrin- 



geusque apparct cum leuicula quadam dulcedine . jlt in aclionibm acrimonia quidem caliditatis opera oftentat , menfes i o 

 prouocans,& fcetummortuum euellens,uiuumque corrumpens,atque eijciens . jtdflriclio uerb,opera crajfie, terren&que 

 frigiditatis,cum uulneraglutinct,& fanguinem reijcientibus profit. Exbibentur autem eius dracbma dufi ,febrientibm 

 quidem cum aqua,fcbri uerb liberis cum uino . Torrbfecundum omnium ftmul quaiitatum aftionem , ruptis , conuulfis, 

 dyftmxte , fiue fpirandi difficuitati , tuminueterau tuffi conuenit . K[ec enim in talibus euacuare folum quodpr&terna- 

 turam efl,oportet ;fedpartem quoque euacmtam roborarcac confirmare . Vacuationi itaque accommoda eft acrimonia, 

 utique cum nonfolafit,ac pura,fed aut dulcedtni iuncla,aut certe" nonprorfum amaritudinkfiquidem uehementiam tunc, 

 atque uiolcntiam,mifla iUi temperata quadam fubflantia^cuiufmodi efi dulcis, non obtinebit . Torrb adea , qu& euacuata 

 funt,roboranda,contrahendaquc,adflriclione e(l opm.Eadem qu<£ radix , & fuccus ipfius efficit : utunturque eo medica- 

 mento quidam uice lycij . Grxci Ktvrtwpmv ntya, id uocant,quod Latim Centaurium magnum-.Mauritani, Chanturion kj- 



Nomina. bir,Sacurion habre,feu Canthurium:Itali,Centaurea maggiore:Germani,nonfine errore,B^upontic:ut etiam Hift>ani,Bjti ^o 

 fontico:& GaUi,Bj)epontico. 



m^ioviMKfor. CENTAVRIVM MINVS. CAP. VII. 



kgkMeum. 0n (~*\ Entaurium minus 3 limnefion aliqui uocauere , [ quoniam rigua amet loca. ] Herba origano , aut 



V^/ hyperico fiiTulis^caule angulofo,palmum excedente:flore lychnidis,e puniceo in purpuram uer- 



gente folijs rutje , pralongis ,& paruis: fructu tritico fimili.-radice pufilla,lcEui,& fuperuacua , quse gu- 



ftanti amaritudinem adfert. Herba recens tula fuo illitu uulnera conglutinat : uetera ulcera purgat , 



a Meum , & & cicatrice obducit . Bilem , cratfosq; humores peraluumexigit, a hdecocT:adeuoretur.Ius-clecodt.i 



Czt.dtpt^M- ifchiadicis conuenientifsime infunditur : trahit enim fanguinem,& dolorem leuat . Succus oculorum ^ Q 



wwew.i^eco- medicamentis perquam utilis .- fiquidem cum melle caliginem oculorum expurgat . in uellere appofi- 



£tauerd 3 & po- tus,mcnfes,& partus extrahit : epotus peculiariter neruorumuitijs fuccurrit . Succi extrahendi ratio . 



Lcgiturherbafemine prjegnans.& diebus quinque madefada, decoquitur, donec fuperemincat 



aquae : mox ubi refrixit , linteolo exprimitur , & eieda herba, iterum decoquitur , ufque dum mellis 



crafsitudinemhabeat.Nonnu!Iieiirecentem,grauidamquecontundunt,atquefuccumfi(ftili nonpi- 



catoexpiimunt,& iinole,lignearudeafsiduemouentes,infpiflant,quodfi quid concrctum faucibus 



uafis adhaerefcat.deradun^reliquoque humori permifcent,nocl:u diligenter operiunt: nanque ros no- 



nonha cl;urnusliquorescOalefcerenonfinit.Qu3eautemficcisradicibus,aut herbis , liquamenta exprimun- 



bet wnckifa. tur,deco(fta(ut in genriarw mcntione retulimus)pr£parantur.Sed qua? ex corticibus humidis, aut con 



Meum autc ha lu fi S herbis fa61:itantur,in fole,uti ante didum eft,coguntur.Sic e thapfia , fic e mandragora , reliquif- 



^" ntum5// que fimilibus fuccus : b [ ficex acerbis uuis melligo elicitur.] Lycium tamen , & abfinthium , hypoci- 



ftis,& confimilia,decoda,eo quo diximus modo , coguntur. 



5° 



Centaurij mi- /^ Entaurium minus mUisferi non cognitum , in Heirnrh uulgb Biandella nuncupatur : quoniam abflergendis , deal- 

 nons coniid. ^^ bandisq; muiiemm capillis ex lixiuio plurimumpraflat. Quodpafim in off.cinis habetur,uerum,& kgitimum Cen- 

 tauriummwuseffe,ommbus,ut arbitror ,exploratius efUquamut dnobk oflendt debeal r. Quippe qubdnuUnmuniuerfum 

 notis Centaurij tninuris biflc ria refragetur.jlmara admodum eft,twn radicefoium,fed etiam totafui tpftus planta,adeb ut 

 quidamfel terrx eam apptllauerint.Galcnus ob ingentes,rnirasq; ciits facultates,cte lpfius uiribus integrum librum confcri- 

 pfit,Tap\&q\ dkauit . Detrahit boc bilem,& pituitam , quafanefacultaic Ccntuurum mantsplant carere deprehenditur. 

 Datur eius decoclum utiiiter potandum tertianarijs , qubd bikm per infrma deijciat,quofailum efl , ut quidam hancfebri ■ g 

 fugam uocamrint.ldem i acpanierfuccus,iociMris, ac Ucms objiruc~iwnes , & dnnties toliit . Mui tineaspeliit , cx melle 



drachmm. 



