69 o AncLMatthioh Comm. 



ttbftnthio fimili,crafiiore tamen . Sedpoftqudm adoleuerit, & caules ediderit , mutatis.in longum foliolis , ifsq;pr&firtim 

 qu& ubique caulem ambiunt,abrotonum &mulatur,non tamenfoiijs eftadeb paruis . Semenprofert exiguum,copiofumq; t 

 abrotoni tnodo interfolia erttmptns,atque infummitate cautisferi racemofum,uth&c piclura eius dcmonftrat,amari,& ad 

 flringentisguflus . aliam Abftntbij marini plantam d noftrate longe" diuerfam ex jtegypto allatam , qua ^egypt i vm 

 Seriphivm mcari libuit & ctiiusimaginembicexprefiimus . nunc primum confequutus fum d lacobo jLntonio Cortn 

 fo pr&fcripto . £ qua colligiquoque Semen Sanctvm quidam uolunt,&fi quidccrtiderebac affirmemnon habeam. 



Monaehorum Quidam abrotanum mas effe uolunt . Sedfortaffe melius faminam appellaffent . Volunt patres iUt reutrenduqui Mefuem 

 commcntatifunt , tantumfuperficie tenus jLbfmthium uulgare amarefcere , imis uerb partibus dulcefcere , ob idq; guftui 

 gratum effe . Vnde etiam aquam,qu& ab eo ignium ui di(lillat,dulcem potius , qudm amaram fentiri contendunt.Qua in re 

 ifparum rem naturalem callere deprehenduntur.nam qubd Abfmthij fiillatitia aquaftt dulcis,non ex eofit ( quantum cqui 1 

 dcmfentio) qub d A bfmthium ipfum conftct extima parte amarum , medullitus uerb dulce ; fed quoniam cum exteriores ilU 

 fartes,quibus amaror ineft,admodumfnt tenues,ac in uaporemfaciU refolubiles , ignis calore tenuiores fatl& , non magno 

 quidem tabore rcfoluuntur : euenitq; ob hoc,utftiUatitia,qu& tndefluit aqua,omnis ftt amaritudinisexpers . Tr&terea dul 

 cedo,qu& in ipfa inuenitnr,non ab intimis jLbfinthifparttbus emanatfed eam tantiim dplumbeis inftrumentis , quibus con~ 

 ficiturfut diuturna docet experientia)prouenire comperimus . 7s(am ipftus dulcedinis qualitas non modb in Abfinthtj fttl- 

 latitia aquafentitur,fed etiam in qttduis alia , qu& ex herbis temperamento calidis extrahatur . Siquidem cum plumbeum 

 inftrumentumhuiufcemodiherbarumuaporibustumaclu,tumpotentiaexcalfacientibus,te ntmaquadamfubfldtia fuper- 

 ficie tenus inficiatur,qu&a6t utum tn dulci fiimamuetuti ceruff am conuertitur,non mirum quidemuideiur^fi^qu&indema- 

 mntesafcititia dulcedine imbut&,gitflu dulces percipiantur . Quod quidem.ijs non euenit abftnthif (iiUatitijs aquis,qu& du- 

 pliciuafe uitreis organis,calentis ~aqu& bdtntWconficiuntur i nam h& fufficienter amarefcere cognofcuntur,nec tantiUum qui 20 

 dem dulcedinisgufiantibuspr&bent . Euenitfane' hoc , quoniam balneum fu& ipfitts aqu& humiditate ,partes tenuiores il- 

 las retinet , conferuat , ac cohibet.Quofit,utnonadeb in uaporem uertantur,quemadmodum cumiUisfieri folet,qu& car- 

 bonum,& lignorum uiolento igne in auram euanefcerc coguntur. Dulcedine pr&tcrea carent , eo qubdd uitreis organis» 

 quibus eliciuntur,nuUam afcititiam qualitatem recipiant . Quarefatius , mea quidem fententia, effet, ut otium , quod fu- 

 Abfinthi' ui- ^^ ' con f mermt monac bi in re chriftiana , &medici in re medica , &finguli de artefua bene mereri difcerent : uelfal- 



tes ex Gal. tm qttifque qnam retle inflituit , uitamfequeretur . jLbfinthi] meminit Galenus tib.v i .fimpltcium medicamentorum,ftc 

 inquiens . jLbfmtbium adftricloriam,<& amaram, & acremfimul qualitatem poffidet,excalfacienspariter, & extergens, 

 & roborans & dcftccans . Troinde biliofos uentrishumoresper egeftionem mfernampropellit,acper urinas euacuat. Ma- 

 gis autem quod in uenis eft biltofum,per urinas expurgat. Ob h&c contentam in uentrepituitam,oblatum nihil adiyuat.Sic 

 nequefi in tborace,aut pulmone contineatnr : nam adftringens in eofacultas,qudm amara, ualentior eft . Torrb qubdinfit 

 quoque acrimonia,idcirco maiori portione calidum eft,qudm fiigidnm . jLt ft opus eft generatim comprehenfam eius tem- 

 periemfecundum primascircumfcriberefacultates (etfi anomceomeres & diffimilarefit)calidum ipfum dixerim prirni ex- 

 ceffns,ftccum tcrtif . Succus autem eius longe qudm herba ipfa,calidior e[l. Sed ciim de abfinthio marino,ftue Seripho age- 

 ret lib.v H I .fimplicium medicamentorum:Seripbum,inquit,Jpecie,&guftu abfinthioftmile eft. Id quod de Santonico fcri 

 pfit Diofcorides,cum tradiderit magis cum abrotono conuenire Seriphium,qudm citmabftnthio . Quamobrem relinquitur 



Homini. fufpicio,qubd aut Dwfcoridis,aut Galenifcripturaftthoc loco librariorum incuria deprauata . Herba,qu& Gr&cis *\J.iVdw, 

 Latmts item jLbfinthium appeUatur : jLrabibus,Affmthium : ltalis,jLffcn%o : Germanis } Vuermuot } Elt?j Hiftianis t *4fen 

 tiosuAlofna : Gallis,Aluyne } & Abftace : Boemis Telymenkj Tolonis Tyolijn . 



avw ABROTONVM. . CAP. XXV. 



40 



A^ 



Brotonurri duorum eft generum . Foemina quadam arborls fpecie fruticans, candicat,circum ra- 

 Lmulos fblijs,(eriphi modo , minutim incifis : floribus referta eft,comantibus in fummo , fulgore 



auri,corymbis . Quodperxftatemprodijt,fuauiterolet,cum grauitatequadam,&amaroguftu. Id 

 * !?r 5 & ? a ;' § en 4 s Siculum eiTe conftat . Alterum mas uocatur,farmentofum a , gracilibus ramulis uti abiinthium. 

 gradiTferahie! Piurimum in Cappadocia gignitur,& Galatia Afiatica,atque in Syriae Hierapoli.Vtriufque fcmen cru- 

 fed Onb. Ae- dutritu,&ferueracluexaqua,inpotuauxiliaturorthopnoicis,couulfis,ruptis,coxendicibus,urin3£an 

 fhA. tenuibul g uftl ) s smenfibus fuppreffis, aut remorantibus . In uino potum exitialium uenenorura antidotum eft : 

 Folijs. horroribus ex oleo iliinitur . Serpentes & fubftratu,& nidore fugat : contra iclus eorum cum uino po- 



tum prodeft,priuatim efficax contra fcorpionum,& phalangiorum uenena . Oculorum inflammationi- j 



bus commode illinitur cum cotoneo cocl:o,aut pane . tritum cum farina hordeacea, decoclumque tu- 



bercula difcutit . Irini compofitionibus admifcetur . 



ABrotomtm m xs planta eft uulgaris notitia . Cuius duo obferuauimus genera,hortenfe, & perfe in campeftribus na- 

 fcens,tmuioribusfoltjs,& minutiorefemine.Quod uerb fcemineo gcneri adfcribitur,non omnibus notum e(l:non ideb, 

 qubd & ipfumfiequemiffimum nonferaturin hortis ;fed qubd d paucispro jLbrotonofcamina cognofcatur .Qmndoqv.idem 

 idatijsypnjfum, atij Santolinam uulgb appeUant,alij uerb marinum effe abftnthium exiflimant . Scd ijprofetlbfttluntur: 

 Quorundam quippirl^otina uutgb uocata , nitfiwialiud eft,qudm Abrotonumfamina . Qubdprimum{ut Diofcorides inqmt)xrborit 

 error. fpeciemqucflidam npr&fenteUunde & d qudmpiurimis Cypreffus uulgb ditla e(t . Dcinde qubdcandicanttbtts confittfolijs, 



circum ramuios minntim incifts ,flortbus amcis,orbicuiat'u,cauiemfummtm,&flatis grautumni tempore,corymborum mo g 

 do comantibus. Toftremb qubdin uniucrfnmfuauiter oieat cumgrauitate quadam^ amaroguftu . Ex hac equidem de 



lineatione 





