InLib. tcrtium Diofcoridis . 71:1 



1 1 Jeplant.biflor.ubi fic inquit . Sphacelus,& faluia interftfe diftant,quafi alterum urbanum,alterumgenusfylueflre di 

 xeris . Sphacelofolium l<euius,contraclius,minusq;ftjualens : faiuta ftcabrius . h&c ille . Torrb genera hxc Saiuict , qu<e d 

 Theophrafto redduntur,in Itatia quoque in hortis quam plurimis inueniuntur:in eaq;ftum fententia ,ut exifiimem fpbaceltt 

 marem effe,ftiluiam uerbfceminam . Sphacelo idpecuiiare quoque natura dedit,ut auricutatis , poflrema parte , conflaret 

 folijs,id,quod nuftquam in Saiuia mihiuidere licuit . In Creta,ac etiam in quibufdam jLpulu,& Caiabru iocis Saiuia m ca- 

 cumincgignit tubercula qu<edam,gaUarum inflarftubaibida: quorum alids mibi copiam fecit Ioannes Baptifla l{harmufius 

 lilufl.Senatus Venetifecretarius,uirmoribus,ac doclrinapr<ec!arus- is enim(qu<e Jua efl hmaanitas)cum ea ex Cretafibi al 

 lata ej]ent,mihi uidenda tradidit . Saluiam Gncci elehfphacon uocant . Vndefatlum ejfe puto, ut Tiinius iib.xx I ,c. XXV. ^[[f^ ^f r ' es 

 uocabuiorum cognatione dcceptus,qubd Gr&cis iens pbacos appei!etur,crediderit magno errore eietifpbacon ientis fpeciem ex Galeno , & 



O ejje. Vrctflat Saiuia mirum in modum adomnes capitis affetlus fiigidis,ac pituitofis,& omnibus articutorum doionbus,ta Aetio. 

 inpotionibus,quaminfomentis . Quamobrem Comitiales, ueternofos,ftupidosrefolutosq;iuuat.quinetiamualct adpi- 

 tuitofas defluxiones;& ad petloris uitia.Suffita aridafaiui&folia utcri profluuiafiflunt. Commodi ab utero gerentibus de 

 uoratur Saluia,qu& abortiriex leui cauftafolent. Conceptum enim continet, et uiuificat . Vaient ad omniapr&d:clafatiti& 

 floresfaccharo afferuati.Inftumma ubi excalfacere,ficcare,& adftringere opusfihfneritfemper Satuia commodum admo- 

 dum medicamentum . Saluia,Galeno lib.v I .fimp.medic.tefte,temperamento eft euidenter excalfaciente,ac leititer a dflrin - 

 gente. Deeiusuiribuscopiofius differuit Aetius,fic ftcribens . Saluiamanifefte" calefacit,& leniter adftringit . Tradunt 

 quidam,fuffitttmftaluiam mefesimmoderatdfluentes, & omnino muliebre profluuium compefcere.jLgrippafacramherbam 

 uocauit,quampr<cgnantes mulieres,fifluid<e,lax<eq;ftterint,utilifiim£comedereprodidit : continetenim conceptura , uita- 

 lemq; reddit. ^fcfiftucci huiusheminam cu modico ftale,quarto dfteatbitu die,mulicrpotauerit,deinde uiro miftceat.tr,pro- 



'.O cut dubio concipiet. oiiunt in Copto Aegyptipoftf&uaspeftilentias, ab his qui fitperfuerunt,adcumfitccum btbendum mu- 

 lieres coatlas fuifftcplurimosq; inde produclos ftcetus . Dato > inquit Orpheus ,fanguinem expuentibus ftticafduice cyathos 

 duos,ieiunis cum melle bibendos , & fanguis iliico cohibebitur . Tabidis pitutce in hunc modum parantur . Sumitofpica 

 nardi,gingiberis,fing.drachmas duas : feminis falum affati,triti,& cribrati drach.otlo : piperis tongi drach.duod.ecim, & 

 cumfuccofaluits pilulas conficito,& mane kiunis drachmam mam exhibeto, eodemq; modo in ucfpere,acpoftea aqu&pura 

 quippiampropinato . Saluia Latinis dicla,Gr<ecis ^'M/dtrfxtKos nominatur : Mauritanis, J.eiisfacos,feu Ehfacos : Itaiis, 

 Satuia ; Germanis,Salbey : Hifpanis>Saluia, & Salua : Gallis,Sautgs : Boemis Sfaluuieg : Totonis SzaCuusa . 



KNu/»* MENTHA. CAP. XXXV. 



\o 



MEntha cognita herba eft . Calfaciendi, adftringendi,atque exiccandi uim habet . Siftit (angui- 

 nem , poto ex aceto fucco : tineas in uentre teretes enecat : uenerem ftimulat . Singulr us , uo- 

 mitiones,cholerasque fedant terni ramuli cum acidi granati fucco poti . Suppurationes difcutit , fi cu 

 polenta illinatur . Impofita fronti capitis dolores mulcet : mammas fi tendantur , aut h&c turgeant » 

 compefcit : cum fale canum morfibus illinitur: aurium doloribus cum aqua mulfa fubuenit : uulu £ an- 

 te coitum admota conceptioni refiftit : lingu^ fcabritiem confri&a lasuigat . Lac coire , denfarique in 

 cafeum non patitur,fi a folia potionibus la&is immergantur . In fumma ftomacho utilis eft,& in con- a Meum.xA«- 

 dimentis peculiarem gratiam habet . Sylueftris mentha, Latini menthaftrum uocant,hirfutiore eft fo- «f-m- i. «««■ 

 [o lio.&prorfus maiore,quam fifymbrij, grauiori odore . quare minus ad lanorum ufus expetitur . 



MEntba cum hortenfis,tum etiamfylueflris, quam Hetrufci noftri Latimm nomen retinentes wdgb Menthaflro ap- Mentri:c confi 

 peilant,adeb omnibus uulgaris,nataq; efi,utfine ititio eius delineationem filentw pmtermitti poffte putauerim . Et deracio. 

 quanuis plures,qudm hicftcribat Diofcorides,in hortisfmt Menth<efpccies(una enim breuioribus,& crifpioribus confiatfo 

 Hjs,alia rubenti caule,& flore,atia uerb albicante)huiufmodi tamen fpecierum differenii<e nonfunt,meo iudido, plurimifa 

 ciendce . Viuax Mentha admodum eft : nam in hortisfemel tantumfata , tam reftibili fertititate durat , ut uix in pofterum 

 txtirparipoftsittfuin rciaftcatur.puerperarum mammis iliita recens,latlis concretionem inhibef-animum olfatlu excitat.cU 

 amyio & aqua pota,c<eiiacos iuuat.ulcera manantia infantium capitibus miriftanat . Singuitus & uomitiones ftftit, H mali 

 O punici uinopota . Illinitur temporibus, infiigido capitis dolore . Impetigines illitaprohibet . J.qua ftillatitia e v tota men- 

 thts, planta uitreo alembico inferuentis aqute balneoparata;fi unciarum quatuor pondere ebibatur, fiflit ftanguinem (quod 

 mirumftortajfe multis uidebitur ) £ naribtts profluentem . Venereisuoluptatibits Mentha commendata eft : etfl Viinins no 

 fmeerroretib.xx.cap.xi 1 1 i.plandcontrariumfcriptistradiderit. Hutusmentbtefacuttatis caufam fcitd reddiditCa» ^^ uires 

 lenus iibro v i .fimpticiummedicamentorum,ubi de eavjs differtt uerbis . Hediofmos,aiij uerb mintben odoratatnnunai- 

 pant . Efi enim & atia qutedam minthe non odorata, quam calamtntben uocant . Vtraq:guftu acris , &facuttate caltda 

 eft,ex tertio ordine excalfacientium. Infirmior tamen eft mentha odorata, quam catamiutba,& minus excatfacit . Vt enim 

 in uniuerfitm dicam,b<ec ceufytueflris qu&dam efi,x\ia ceu domeflica . Qnamobrem fane ob eam, qu<c ex cuttu accedit,humi- 

 ditatem,mediocriter item ad uenerem excitat . Id quod ommbus commuae eji,qu<e humiditatem femicotlam, &flatuofam 

 eontinent . ob talem tpfius berb* temperaturam in abfce\j\bus ea quidam cum potcnta mifia utuntur . Id qitod in Cala- 

 O rnmhafacerenequeas,proptercaqubduaientiuscumexcaifaciat,tumdeficcet,qudmidgenuspofcant. Habetutrb etiam 

 quiddam amarum infe,& accrbum:& arnaro quidcm iumbricos interficit;acerbttate uerbfi cum oxycrato bibatur, recen- 



Ooo 2 tes 



