yio And. Matthioli comm. 



trkuli,& Hteri morbos,ipituitofis.excrementis,autflatHgenitos . Ideb auxiliatur diuturno caphis dolore affeclis , ucr~ 

 tiginofis,ueternofis,flupidis,refolutis,conuu!fls,comi[ialibi4sq;,quinetiam anbelojis , aflbmai icis, & fufpiriofis . Medetur 

 item uentriculi torfionibusidflatu prouenientibus . Tota planta menfes elk'u,tam pota,qndm in deMionibus addita . Her- 

 ba ufusfleriles prolificas faeit , ubi flerilitas dfrigida , humidaq; caufa proueniat, nanque ualenter tttenim cilcfhcit.suc- 

 cus naribus infufws pituitam ualenter eifcit , & uifum acuit . Infumma ubi ualenter excalfacere opusjicGattaria plnri- 

 Calaminthas mum prteftat . Calaminthte mcminit Galenus lib.vll. fimplkium mtdicamentorum , flc deeius utribus dififercns . Cala- 



nires csGal. tn m tha ejfentia e(i tenui , & calida ,ficcaq; temperie , ex tertio quodammodo ordtneutraq; qualitate. Hornm mamfefla 

 juntindkia,psrtimguftitapparentia,partimexperientia cognita . Gufiufiquidemacris,&paldm calida eft,.ic pUulum om- 

 nino fubamari habet . Terklitantibus autem,& corpori admouentibus extrinfecus impofita, primim quidcm ualde excal- 

 facit,& mordicat,cutemq; laniat,poflrcmb etiam idcus efficit . In corpus autvm intrb affumpta, tum ipfa per fife ficca, t « • O 

 etiam cnm mdkrato , perflfikub calfacit , &fudores ciet , omneque corpus tum digerit,tum exiccat. Ea raiione dutli qui- 

 dam ipfam contrarigores per circuttum repetcntes adbtbtierunt ;foris quidtm oleo incoclamtoti corpcri inungentes cum 

 frktions nonfegni,intro nerb ajfumentes,ficuti cfl dkiiim . Qumetiam & coxendicibus eam quidam in tsgritudtntbus ifchia 

 dicis,tanqiiam jh-enuum remcdium illinunt. Traliit enim qu& in profundo harent adfuperficiem extertiamjotitmq; adeb ar 

 tkulum excalfacit,cutemq; non obfcure adurit,menfesq; tum epota, tum appcfita admodum cfficaciter prouocat . Bcmutn 

 etiam elepbantkorum remtdium , non eb Untiim , qubdflrenui tenueshumores digcrat ; ueriim etiam quia extenuet , & 

 incidatualenter craffos,quales funMfuihu\c morbum procreant . Sic & ckatrkibus atris candorem reddit , &fitgi\lata 

 digcrit . Sed in talibus in v.ino coclam cataplafmatis modo imponere uiridem magis, qudmficcampr&fiat . Quippe are- 

 facla uehcmentior redditur,& ad urendumpromptior . Torrb talis cumflt ad uenenatarum befiiarum morfus affimhur , 

 uelutetiam cauteria,& qutecunquemedkamentacalidafunt,& acria,tenuiumq;partium , qutcq;facili txalto adfefccir- 20 

 cumiacentcm omnem qnalitatem pojfunt attrahere . Caterum qute illi inefi amaritas,plani cxigua efl : ueritm ad qutedam 

 ita efficaciter agit , ut qutt ualentiffima eft , nimirum citm coniuncla fit uehementi calori cum tenui ejfentia . ^are & 

 afcaridas,& lumbricos fuccus eiusaut infufus,aut epotus enecat . Eadem ratione aurium uermes , aut (i aikttoi in corporis 

 partefinuofa , aut impltcata , qum putredine tentetur, talisproucneritaffecius . Sk&conceptumfvupota ,fu admota 

 interimit,& eifcit . Igitur incidcndiquidem eiuis adefl,propter calorem etus, tenuitatem, & amaritudir.em ;ab\\crgendi 

 uerb propter unicamamaritudinem . Itaqueafthmatkis ob omniaante dicla prodift.-iclencis utrb ,fiue regio morbo la- 

 borantibus potifflmumob amaritudinem fjicut aliafere omnia amara,utpoie abflergentia, & expurgantia in ttcinore pro- 

 uenientesobfiruUtones . ^domniaiamdiclaefficacioreflmcntana, K.a.M.txhd>i herba fic GrscH ,nt etiam Calamintha 



Nomin*. Latine dicitur: Mabici , Catamentum : ltalici,Calaminiba,& Cakmcnto : Germanici,Fuiidenpeley : Hi^anki,Ul^e 



uada:Gallici,TouUiotfauuage:BoemkiMarHlk^Tolnij. Qttte uerb Gattaria uocatit : Italis hcrba Gatia : Germanis 50 

 Katxennept : Boemis Kocurnijh^: Galltci herbe da Chat . 



eifc*» THYMVM. CAP. XXXVII. 



THymum ab omnibus cognofcit<jr 5 furculofus frutex-, exilibns folij^, multis , 8? anguftk circunda- 

 tus : capitulis in cacumincflore purpurafcente rcfertis . GradIiiblo,& petrofo - prouenu . Vim 

 g*^s-«.i.maxi k at>et han^j. cum (ale 5 & aceto potum,pituitarn per altium detrahat . D ecodi ias p oddl orthopnoi- 

 cis,& anhelatoribus : tineas uentris exigit .- menfes,partus,& fecundas pellit : urin js ciet . Ciuvi mel- 

 le in edegmate faciles facit excreationes : recentes tumores difcutit , cum aeeto liittum : concrerum 

 fanguinem diflbluit . uerrucas thymi coIoremreddentcs,penfiIesque rollit . Ifchiaciicis cum uino , & 40 

 polenta impofitum fubuemt : hebetibus oculis in cibo prodeft . Perquam utile pro condimento, dun- 

 taxatadufuseorum,quirecl:eualent. 



Thy mi hifto- J-jTf Hymum duorum generum effe tefljtum reliquit Theophraftus lib.v I .cap. 1 1 .de plantarum hifloria,ubi de eo differ- 

 JL uitbisuerbis . Quin&thymttm candidum,nigrumq;reddunt . Scrbia admodumfloret :namcirca tfliuurnfolfti- 

 tium incipit . Mcl apcs binc captunt,& hoc auguno apiarvj conflarc affirmant,anprobi melletur , nec ne . Ltenimfialiter 

 defloruerit,mellaiio minus probi fucccdit . Deflruitur,peritq;flos ,fi tmber inccfferit . SemenfacundumfilnrcU , atque 

 etiam magis ortgani manififlbfentitur : thymi uerb nullum oftendipoteft,fedflcribus quodam ptrmifcetur modo . Flores 

 etenimferunt ,itaqueoritur tbyiwmi . hatlennsTheophraftus . Caterumnnncthymumin Italia notiffimum c(i . Tm- 

 ftat autem quod exJ.pnlLifcrmr : qnanquamlutdatiffimum e(\,quod i Creta mfula, dijsq; Hontntllis Gracit& tocis aduehi- j 

 tur . Vnius tantum ihymi,rninoris tiidtllcet , mcminit hic Diofcorides . Verkm ciim is libro quarto in tpithymihiftoria, 

 Epitbymumflorem ejjefcibut e tbymo duriorcfatureUflmiliMud dubii oflendkfc nonfecns ac Theopbraflum,duo Thy- 

 mi genera obferuaffe . Vnum,quod mittitfurculos complures cxilibusfolifs,anguft.is,& ntmcrofts circundatosun quonm 



■ '■ cacuminefuni capitulaflore purpureo nferta . Mterum uerb lignofius,frtitkofnts,ac duritis,faturci<£jiwi!e . Thynw hoc 



duriore paflimferifcatet Goritienfis ager,eius pracipui colles-.in eoq;(ut libro quartofuo loco dicetur)legitimum epithy- 



mum oritur . Manat ex eo oleura aurei coloris,quod und cum aqua eluitnr,dura per calentis aqux baineum herba rectns, 



uiridisq; dtflillatur . Hoc Citreum mal.im reflpit,& guflu acutiffxmum c(l,& ad ea omnia utik , qiu uchementcr excalfleri 



Thysii uire* poflulant . Tbymi meminit Galenus lib.vi.fimplkium medkamcntorum, ubt de cins uiribus itafcribit . Tbymim mciditt 



Aeti». & C<rffacit mar.ifefli : ob id & urinam & menfes ckt,fcetum euellit,& uifcera potum expurgat : cdacendis ex tborace , & 



pulmone confcrt . Itaque tn excalfackndo,& exkcando m tertio ordine ftatuendum cft . Trater bas antem a Galeno de- ^ Q 

 fcriptas&lias quoque Thjmo uires reddidit jLetius fermone primo, fic inquicns . H<£c uerb expcrimentis de Thymo com- 



perta, 



